Brief wieczorny, poniedziałek, 3 sierpnia

Donald Trump powiedział, że wstrzymał przygotowany atak wojskowy na Iran po tym, jak sojusznicy znad Zatoki wezwali do powściągliwości, oraz po sygnałach z Teheranu, jak je opisał. Nazwał planowaną operację największą od drugiej wojny światowej, po czym powiedział, że rozmowy rozpoczną się w poniedziałek po południu. Biały Dom podał niewiele szczegółów dotyczących miejsca, uczestników czy harmonogramu, co pozostawiło dyplomatom i traderom zgadywanie, ile w tym teatru, a ile kanału komunikacji.

Iran szybko odpowiedział sprzeciwem. Rzecznik ministerstwa spraw zagranicznych Esmaeil Baghaei powiedział, że Teheran nie negocjuje z Waszyngtonem, lecz rozmawia z Omanem o bezpiecznej żegludze przez Cieśninę Ormuz. To rozróżnienie ma znaczenie, ponieważ przed wojną przez cieśninę przepływała około jedna piąta sprzedawanej ropy i gazu ziemnego, a niedawne ataki na tankowce sprawiły, że armatorzy ostrożniej podchodzą do wpływania do Zatoki.

Ceny ropy potraktowały zwrot Trumpa jako dobrą wiadomość, nie jako rozstrzygnięcie. Brent i West Texas Intermediate gwałtownie spadły w poniedziałek, podczas gdy europejskie akcje i rynki Zatoki lekko wzrosły, gdy inwestorzy zdjęli część premii wojennej. OPEC+ zatwierdził też zwiększenie kwot wydobycia od września o około 188 000 baryłek dziennie, choć zakłócony eksport z Zatoki oznacza, że papierowe baryłki mogą nie pojawić się jako realna podaż.

Następny ruch pokaże, czy Trump otworzył drzwi, czy tylko się od nich cofnął; rynki potrafią wycenić ulgę w kilka minut, ale Cieśnina Ormuz potrzebuje statków, ubezpieczycieli i Iranu, by uwierzyli w tę samą opowieść.

Kryzys w hiszpańskiej Ceucie przesunął się od reagowania kryzysowego do europejskiego przerzucania winy, po tym jak rząd Ceuty podniósł w poniedziałek do 88 liczbę ciał wydobytych przy falochronie Tarajal, wobec 72 podanych w niedzielę przez delegaturę rządu centralnego, a po stronie marokańskiej zgłoszono 11 kolejnych zgonów. W poniedziałek setki migrantów pozostawały na plaży El Trampolín, podczas gdy prezydent Ceuty Juan Jesús Vivas powiedział, że w enklawie nadal przebywa od 3 000 do 5 000 osób. Madryt podał, że około 69 500 osób wróciło do Maroka w ciągu czterech dni, co przekracza pierwsze szacunki liczby przybyłych i oddaje zamieszanie towarzyszące tej fali.

Lokalne związki policyjne stwierdziły, że służby graniczne zostały przytłoczone, gdy tysiące ludzi przekroczyły granicę z Maroka, wielu z nich opływając falochron lub używając prowizorycznych środków wypornościowych. Hiszpania zainstalowała 500-metrową pływającą barierę przy plaży Tarajal po tym, jak przeprawy wyhamowały, a sklepy w enklawie zaczęły otwierać się ponownie tylko ostrożnie, gdy mieszkańcy próbowali ocenić, co teraz znaczy normalność.

Unijny spór zaostrzył się szybciej niż humanitarny. Włochy i Dania zgromadziły 22 rządy wokół listu domagającego się surowszej kontroli granic zewnętrznych, szybszych powrotów i działań przeciwko temu, co nazwały czynnikami przyciągającymi, w tym niedawnym planom regularyzacji w Hiszpanii oraz orzeczeniu sądu ograniczającemu natychmiastowe zawracanie na morzu. Pedro Sánchez oskarżył partnerów o egoistyczną i nielegalną politykę, podczas gdy Francja broniła współpracy z Hiszpanią w ramach Schengen.

Wtorkowa rozmowa ministrów spraw wewnętrznych sprawdzi, czy UE potrafi zamienić szok w procedurę, zanim przywódcy krajowi zamienią go w materiał kampanijny.

Spokane spędziło poniedziałek na liczeniu domów i nadziei, że nie przyjdzie liczyć ciał, po tym jak trzy pożary połączyły się i przy gwałtownym wietrze wdarły się do miasta. Ponad 65 000 mieszkańców otrzymało nakaz ewakuacji, około 700 budynków zostało zniszczonych, a połączony kompleks pożarów strawił ponad 7700 akrów i w poniedziałek rano wciąż nie był opanowany w żadnym stopniu. Do strażaków dołączyły ekipy z ponad tuzina stanów i z Australii, a ponad 100 członków Gwardii Narodowej pomagało zarządzać ewakuacją, podczas gdy dym obniżył jakość powietrza do bardzo niezdrowego poziomu.

Grecja dopisała inną tragedię ogniową. Dwa śmigłowce gaśnicze zderzyły się w pobliżu Psathy, na północny zachód od Aten, zabijając greckiego koordynatora i duńskiego pilota, gdy walczyli z jednym z ponad 200 pożarów odnotowanych w całym kraju w minionym tygodniu. Regiony Attyki i Beocji straciły ponad 27 000 akrów, a urzędnicy powiedzieli, że silne wiatry i turbulencje chwilami uniemożliwiały samolotom pobieranie wody lub wykonywanie celnych zrzutów.

Alerty upałowe poszerzyły mapę. Hiszpania ostrzegła przed 40°C w częściach Galicji i Kastylii-La Manchy, podczas gdy Niemcy objęły ostrzeżeniami przed upałem niemal cały kraj i prognozowały do 39°C, z gwałtownymi burzami nadciągającymi od południowego zachodu. Belgia również wydała pomarańczowy alert, gdy nadszedł najgorętszy dzień tej fali upałów.

Taka jest teraz twarda arytmetyka lata: załogi strażackie, szpitale, sieci energetyczne i gospodarstwa domowe wszystkie czerpią z tej samej cienkiej rezerwy wytrzymałości.

Jedyna węgierska elektrownia jądrowa zbliżyła się do pierwszego pełnego wyłączenia w swoich 44 latach, gdy Dunaj opadł do rekordowo niskiego poziomu. W niedzielę po południu wodowskaz w Paks osiągnął próg wyłączenia elektrowni wynoszący minus 134 centymetry, po odczycie minus 133 centymetrów wcześniej tego dnia, a wbudowane awaryjne chłodzenie elektrowni ma działać do minus 144 centymetrów. Paks zwykle dostarcza około 2000 megawatów, mniej więcej połowę energii elektrycznej Węgier, ale w poniedziałek produkował tylko 240 megawatów z jednej turbiny.

Rząd Petera Magyara próbował przekuć oszczędzanie w moc. Zakazał kursowania elektrycznych pociągów towarowych w szczycie od 17:00 do 22:00, nakazał centrom handlowym ograniczyć klimatyzację i polecił miastom wyłączyć oświetlenie dekoracyjne. Dobrowolne ograniczenia zużycia przez gospodarstwa domowe i firmy pozwoliły w niedzielę zaoszczędzić około 700 megawatów, podczas gdy dużych odbiorców przemysłowych czekają obowiązkowe redukcje, jeśli sieć jeszcze bardziej się napnie.

Spadek poziomu rzeki ma już wymiar regionalny. Serbskie elektrownie wodne Djerdap pracują na ułamku mocy, Rumunia odłączyła oba bloki jądrowe w Cernavodă, a polskie spółki energetyczne poinformowały, że upał i niski poziom rzek wymuszają ograniczenia pracy niektórych bloków konwencjonalnych, podczas gdy operator sieci PSE zapewnia, że system pokryje zapotrzebowanie. Fala upałów podnosi popyt w tym samym czasie, gdy woda usuwa podaż, czyli dokładnie w takim zestawieniu, którego planiści energetyczni się obawiają.

Elektrownie jądrowe wyglądają na nieruchome, dopóki rzeka obok nich nie odpłynie; Europa Środkowa odkrywa, że moc podstawowa też ma swoją linię wodną.

Akcje AstraZeneca spadły o około 8% po doniesieniach, że firma prowadziła wstępne rozmowy o fuzji z Bristol Myers Squibb, podczas gdy Bristol Myers zyskał nawet 6%. Połączenie stworzyłoby grupę farmaceutyczną o łącznej wartości rynkowej bliskiej 400 mld dolarów, ale inwestorzy mieli trudność ze zrozumieniem, dlaczego spółka Pascala Soriota miałaby kupować rywala stojącego przed stromym klifem patentowym. AstraZeneca ma szybko rosnący biznes onkologiczny i cel przychodów na 2030 rok na poziomie 80 mld dolarów, więc akcjonariusze chcą czegoś więcej niż skali dla samej skali.

Francja poszła w przeciwnym kierunku, zacieśniając państwową bramę, zanim kapitał może wejść. Nowy dekret obniża próg zatwierdzenia do 10% dla inwestorów spoza Europy kupujących udziały w notowanych francuskich spółkach z sektorów wrażliwych, w tym we francuskich firmach notowanych poza UE. Przepis obejmuje obronność, cyberbezpieczeństwo, sztuczną inteligencję, półprzewodniki, technologię kwantową, energetykę, ochronę zdrowia i krytyczne surowce, a ministerstwu finansów daje dziesięć dni na decyzję, czy uruchomić głębszą kontrolę.

Liechtenstein pokazał następnie reputacyjny koszt infrastruktury przejrzystości, która zawodzi. Hakerzy skopiowali dane powiązane z około 31 000 podmiotów prawnych z jego rejestru beneficjentów rzeczywistych, czyli z tego samego systemu, który miał pomóc księstwu zrzucić dawny wizerunek raju podatkowego. Urzędnicy powiedzieli, że nie pojawiło się żądanie okupu i że dane klientów banków nie zostały naruszone, ale prywatność jest tam aktywem, nie przypisem.

Lekcja rynkowa jest dosadna: spółki wciąż mogą gonić za skalą, ale rządy i hakerzy coraz częściej decydują, które bilanse wydają się bezpieczne.