Brief wieczorny, sobota, 8 sierpnia

Hiszpania wprowadziła tymczasowe kontrole lotów i statków z Włoch od północy 8 sierpnia, w odwecie za odmowę Rzymu zniesienia kontroli wobec przybywających z Hiszpanii. Policja sprawdzała dokumenty przy drzwiach samolotów i na płytach lotnisk, a Madryt poinformował Brukselę, że będzie utrzymywał te środki do 7 września, o ile warunki się nie zmienią. Włochy powiązały własne kontrole z masowym napływem do Ceuty z 30 lipca, kiedy około 72 000 osób przekroczyło granicę z Maroka do hiszpańskiej enklawy, a rząd Giorgii Meloni oświadczył, że nie przyjmie ultimatum w sprawach bezpieczeństwa.

• Przekroczyli granicę w Ceucie72 000
• Odesłani do Maroka70 000
• Pozostają, szacunek ministerstwa2000
• Zarejestrowani małoletni bez opieki1342

Liczby wciąż się chwieją. Hiszpania twierdzi, że około 70 000 osób wróciło do Maroka, a około 2000 pozostaje w Ceucie, podczas gdy lokalni urzędnicy szacują pozostałą populację raczej na 3000–6000. Dane o ofiarach śmiertelnych także różnią się w zależności od źródła, od ponad 80 do co najmniej 141 w relacjach organizacji praw człowieka. Miasto musi też opiekować się małoletnimi bez opieki, z jednym oficjalnym bilansem na poziomie 1342, podczas gdy regionalni urzędnicy kierowani przez Vox zagrozili krokami prawnymi przeciwko transferom do kontynentalnej Hiszpanii.

Bruksela skierowała ogień na platformy po tym, jak wiralowe wpisy na TikToku, WhatsAppie, Instagramie i Facebooku twierdziły, że granica jest otwarta, a w Hiszpanii czeka zakwaterowanie. Henna Virkkunen spotkała się z przedstawicielami Mety i TikToka oraz zażądała silniejszych protokołów kryzysowych.

„Zwłaszcza w sytuacjach kryzysowych platformy muszą działać zdecydowanie, aby chronić integralność przestrzeni cyfrowej. Monitoring musi zostać zintensyfikowany, a współpraca z weryfikatorami faktów wzmocniona.”

Spór ma znaczenie, ponieważ Schengen nie rozpada się naraz; strzępi się, gdy rządy uznają, że sąsiedzi, algorytmy i złe dane czynią otwarte granice zbyt ryzykownymi.

Ukraina poinformowała, że Rosja wystrzeliła nocą 151 dronów, z których obrona przeciwlotnicza zestrzeliła lub przechwyciła 135. Władze regionalne podały, że w całym kraju zginęło co najmniej 12 osób, a ponad 80 zostało rannych, w tym w domu rodzinnym w Puchiwce, gdzie zginęli dwoje dziadków i ich trzyletni wnuk. Wołodymyr Zełenski ponownie poprosił o więcej sankcji, systemów antybalistycznych i pocisków przechwytujących, argumentując, że Moskwa wykorzystuje niedobory amunicji do systemów Patriot.

• Wystrzelone przez Rosję151
• Przechwycone przez Ukrainę135
• Nieprzechwycone16

Moskwa oświadczyła, że zaatakowała ukraiński zakład produkcji broni i skład paliw, ale nie przedstawiła publicznie żadnych dowodów. Kijów twierdzi, że rosyjskie uderzenia trafiają w obszary cywilne, podczas gdy własne dalekosiężne ataki Ukrainy od miesięcy uszkadzają rosyjskie obiekty naftowe. W Krasnodarze rosyjskie władze poinformowały, że pięć osób zostało rannych po tym, jak szczątki spadającego drona wywołały pożar w rafinerii ropy Ilsky.

Wojna otarła się także o granicę Bułgarii. Dron wleciał od północy i eksplodował w pobliżu Kardamu, około 1000 metrów od stacji sprężarkowej na gazociągu transbałkańskim, przy czym nie zgłoszono ofiar ani uszkodzeń infrastruktury. Bułgarskie ministerstwo obrony zidentyfikowało wrak jako dron-wabik Maya, typ szeroko używany przez siły ukraińskie, ale stwierdziło, że nic na razie nie wskazuje na celowe działanie. Emerytowany rumuński generał Virgil Balaceanu powiedział, że tor lotu nadal wymaga wyjaśnienia.

„Trudno mi to wyjaśnić. Nawet bułgarski premier nie potrafi tego wyjaśnić, a jest generałem lotnictwa, zaś piloci pracują z radarami i systemami obrony przeciwlotniczej.”

Zamki rzadko rozstrzygają współczesne wojny; zbłąkane maszyny w pobliżu rurociągów rozstrzygają, jak bardzo nerwowi stają się sojusznicy, gdy linia frontu przesącza się do ich przestrzeni powietrznej.

Senat USA zatwierdził Todda Blanche’a na stanowisko prokuratora generalnego stosunkiem głosów 50 do 49, oddając Departament Sprawiedliwości pod kierownictwo byłego osobistego prawnika Donalda Trumpa. Sprzeciwili się mu wszyscy Demokraci, a także Susan Collins i Lisa Murkowski, podczas gdy Bill Cassidy dostarczył decydujący głos po tym, jak Blanche zawęził dwa sporne zabezpieczenia związane z IRS. Blanche porzucił proponowany fundusz przeciwko instrumentalizacji w wysokości 1,8 mld dolarów i ograniczył immunitet od kontroli podatkowych dla Donalda Trumpa, jego starszych synów oraz Trump Organization do wcześniejszych zeznań, a nie przyszłych deklaracji.

Niepokój Republikanów nie zniknął. Lisa Murkowski powiedziała, że kraj potrzebuje prokuratora generalnego zdolnego powściągać administrację, a Demokraci argumentowali, że Blanche nie przestał zachowywać się jak prawnik Trumpa. Dick Durbin ujął zarzut w jednym zdaniu.

„Prokurator generalny ma być prawnikiem narodu.”

Obrońcy Blanche’a przekonywali, że jego bliskość z Donaldem Trumpem może pozwolić mu skuteczniej się sprzeciwiać niż komuś z zewnątrz. To szczodra teoria, ale Waszyngton może teraz testować ją w czasie rzeczywistym.

Odrębne orzeczenie sądu wyznaczyło kolejną granicę. Sąd Apelacyjny dla Okręgu Dystryktu Kolumbii utrzymał w mocy nakaz blokujący wartą około 400 mln dolarów salę balową Białego Domu Trumpa, dopóki Kongres jej nie zatwierdzi, stwierdzając, że prezydent nie może jednostronnie burzyć i odbudowywać znacznych części publicznie należącej do państwa historycznej nieruchomości. Trump nazwał orzeczenie narodową hańbą i zapowiedział, że zwróci się o rozpatrzenie sprawy przez Sąd Najwyższy.

„Ta niesprawiedliwa decyzja musi zostać w całości uchylona przez Sąd Najwyższy.”

Te dwie sprawy określą, czy w drugiej kadencji władza Trumpa płynie przez instytucje, czy po prostu obok nich, gdy ściany wchodzą jej w drogę.

Burgundia rozpoczęła zbiory winogron na crémant 8 sierpnia, bijąc poprzedni rekord najwcześniejszego terminu, 13 sierpnia, ustanowiony zaledwie cztery lata temu. Marc Sangoy, który kieruje spółdzielnią Cave de Lugny w Saône-et-Loire, powiedział, że przez niemal 40 lat pracy jako winiarz nigdy nie widział tak wczesnych zbiorów.

„Rekordy padają. Wszystko dzieje się szybko.”

Mimo to susza i upały spowolniły także dojrzewanie części winogron, więc białe odmiany mogą poczekać do 18–20 sierpnia, a czerwone do 20–25 sierpnia. Winorośle przyspieszają, potem się zatrzymują, co jest trafnym rolniczym opisem ocieplającego się klimatu.

• 1354-171917
• 1720-198753
• Od 19885
• XXI wiek2,5

Głębsza opowieść pochodzi z archiwów Beaune. Historyk klimatu Thomas Labbé zestawił daty winobrania od 1354 roku do dziś, serię obejmującą ponad 670 lat. Lata skrajnych upałów pojawiały się co 17 lat od 1354 do 1719 roku, co 53 lata od 1720 do 1987 roku, co pięć lat od 1988 roku i mniej więcej co dwa i pół roku w tym stuleciu. Cztery z dziesięciu najgorętszych lat od 1354 roku przypadły na XXI wiek: 2003, 2018, 2020 i 2025.

„W ostatnich dwóch dekadach to, co wyjątkowe, stało się normą.”

Hiszpania dostarczyła codziennej, pogodowej wersji tej samej lekcji. Pomarańczowe alerty upałowe objęły części Galicji i Ciudad Real, gdzie temperatury miały sięgnąć 40C, a prognozy wskazywały na 41C w Ciudad Real oraz maksima w pobliżu 38–41C przez weekend w środkowych i południowych regionach. Wino, praca i zdrowie publiczne mają teraz ten sam problem z kalendarzem: sierpień wciąż nadchodzi, zanim ludzie i uprawy zdążą się do niego przygotować.

Iran i Oman zbliżyły się do porozumienia w sprawie cieśniny Ormuz, według zarówno urzędnika USA, jak i irańskiego ministra spraw zagranicznych Abbasa Araghchiego, ale Teheran szybko ograniczył oczekiwania. Abbas Araghchi powiedział, że porozumienie jest bardzo blisko, jednocześnie ostrzegając, że postęp nie oznacza rychłego ponownego otwarcia. Korpus Strażników Rewolucji poszedł dalej, mówiąc, że przepływ zależy od własnych mechanizmów i warunków Iranu, a nie po prostu od mediacji Omanu. Przed wojną przez cieśninę przepływała około jedna piąta baryłek ropy zużywanej na świecie, więc każde zdanie z Teheranu trafia teraz prosto na rynki energii.

Waszyngton powiedział, że zniesie blokadę irańskich portów, gdy żegluga handlowa zostanie wznowiona bez przeszkód, ale Iran powiązał ponowne otwarcie z szerszymi żądaniami, w tym z przestrzeganiem przez USA czerwcowego memorandum i odmrożeniem irańskich funduszy. Twardy przekaz nie był subtelny: Iran chce dźwigni nacisku, nie tylko opłat tranzytowych. Analityk Abdolreza Davari ujął to wprost.

„Bardziej niż przychodów z cieśniny Iran chce potwierdzić swoje zarządzanie cieśniną i suwerenność nad nią.”

Region odpowiednio się zabezpiecza. Arabia Saudyjska, Turcja i Pakistan podpisały Mekkańskie Wspólne Porozumienie Obronne, obiecując, że zbrojny atak na jedno z nich będzie uznany za atak na wszystkie. Turcja powiedziała, że pakt nie jest wymierzony w żaden kraj, podczas gdy irański parlamentarzysta Ebrahim Rezaei odrzucił go jako papierowe bezpieczeństwo i wezwał Rijad do zmiany polityki. Pakt daje Arabii Saudyjskiej partnerów z turecką wagą wojskową i pakistańskim statusem nuklearnym, jednocześnie sygnalizując, że wiara w amerykańską ochronę osłabła. Ugoda w sprawie Ormuzu może ponownie otworzyć drogę wodną; pakt mekkański pokazuje, jak wiele rządów wątpi dziś, że ktokolwiek inny utrzyma ją dla nich otwartą.