Brief poranny, sobota, 27 czerwca

Dwa trzęsienia ziemi w Wenezueli, o magnitudzie 7,2, a 39 sekund później 7,5, zrównały z ziemią budynki w okolicach Caracas i La Guairy, a potwierdzony bilans ofiar śmiertelnych wzrósł do piątku do 589, przy 2980 rannych i ponad 50 000 osób wpisanych do rejestru zaginionych, przy czym urzędnicy zastrzegali, że ta liczba nie oznacza bezpośrednich ofiar. Uszkodzonych zostało osiem szpitali, a władze częściowo je ewakuowały, podczas gdy rodziny spały w parkach, na placach i boiskach baseballowych, bo wstrząsy wtórne i popękane ściany sprawiały, że dom wydawał się kolejnym ryzykiem.

Pełniąca obowiązki prezydenta Delcy Rodriguez powiedziała, że zespoły ratunkowe zlokalizowały ponad 200 osób pod zawalonymi konstrukcjami, i zaapelowała o ciężki sprzęt, gdy mieszkańcy gołymi rękami rozgrzebywali gruz.

Niemcy wysłały samolot A400M z zespołami ratunkowymi, sprzętem i psami poszukiwawczymi, a Meksyk, Hiszpania, Kolumbia i inni skierowali specjalistów, gdy uciekały pierwsze 72 godziny, okres, w którym uwięzieni ocalali mają największe szanse zostać odnalezieni żywi. Katastrofa nie tylko wystawia na próbę ekipy ratunkowe; sprawdza też zdolność osłabionego państwa do organizowania zaufania, paliwa, szpitali i schronienia, gdy ziemia dosłownie przestała współpracować.

Donald Trump oskarżył Iran o wystrzelenie co najmniej czterech dronów kamikadze w kierunku statków w Cieśninie Ormuz, mówiąc, że jeden trafił w górny pokład statku towarowego, a siły USA zestrzeliły trzy pozostałe. Ruch tankowców przez cieśninę spadł 26 czerwca do 13 przejść, z 24 dzień wcześniej i znacznie poniżej przedwojennej średniej około 125 rejsów dziennie, mimo że Saudi Aramco wznowiło załadunki w Ras Tanura.

Teheran nie zaakceptował ujęcia sprawy przez Waszyngton. Irański wiceminister spraw zagranicznych Kazem Gharibabadi powiedział, że bezpieczny przepływ wymaga koordynacji z Iranem jako państwem nadbrzeżnym. Zjednoczone Emiraty Arabskie skontaktowały się z irańskim Abbasem Araqchim, a Rada Współpracy Zatoki poparła swobodę żeglugi, przez co zawieszenie broni wyglądało mniej jak porozumienie, a bardziej jak kolejka rządów próbujących powstrzymać koszty ubezpieczenia przed staniem się polityką zagraniczną.

W Waszyngtonie Liban i Izrael podpisały wspierane przez USA trójstronne ramy, które zarysowują strefy pilotażowe w południowym Libanie, gdzie siły libańskie miałyby przejąć kontrolę, a amerykańscy obserwatorzy weryfikowaliby nieobecność Hezbollahu. Hezbollah odrzucił porozumienie, Izrael oświadczył, że utrzyma południową strefę bezpieczeństwa, dopóki Hezbollah się nie rozbroi, a Liban zażądał przywrócenia suwerenności po wojnie, która przesiedliła ponad milion ludzi. Zamki rzadko rozstrzygają współczesne wojny, ale wąskie szlaki wodne i wąskie przygraniczne wsie wciąż mogą rozstrzygnąć, ile zaufania zostało w rozejmach, które i tak miały go niewiele.

Fala upałów w Europie przesunęła się na wschód po ustanowieniu czerwcowych rekordów w Paryżu, Wielkiej Brytanii i Niemczech, podczas gdy Francja odnotowała co najmniej 55 zgonów związanych z upałem, a szpitale w regionie paryskim informowały o nadzwyczajnym obciążeniu. Niemcy zanotowały 41,3°C w Saarbrücken, Paryż osiągnął 40,9°C, a Wielka Brytania 37,3°C w Santon Downham, liczby, które kiedyś brzmiały śródziemnomorsko, a dziś przychodzą według rozkładu.

Polska przygotowywała się na kolejny cios, gdy synoptycy ostrzegali, że w niedzielę zachodnie regiony mogą osiągnąć 40–42°C, blisko krajowego rekordu 40,2°C z 1921 roku albo powyżej niego. Władze postawiły strażaków w pełnej gotowości, monitorowały lasy pod kątem pożarów i apelowały o ostrożność nad wodą po dziewięciu niedawnych utonięciach, podczas gdy noce w niektórych zachodnich rejonach mogą utrzymywać się powyżej 30°C, odbierając ciałom czas na regenerację.

Włochy utrzymały czerwony alert w 18 dużych miastach i zgłosiły co najmniej pięć zgonów powiązanych z upałem, w tym wśród pracowników rolnych i budowlanych, gdy w dużych miastach rosła liczba wizyt na oddziałach ratunkowych. Paryż odwołał Pride i Solidays, Belgia ewakuowała pasażerów Eurostaru z przegrzewających się pociągów, a niewielkie rozpowszechnienie klimatyzacji w Niemczech i wrażliwe na upał koleje pokazały, że infrastruktura zaprojektowana na wczorajsze lata ugina się dziś pod dzisiejszymi prognozami. Prawdziwe niebezpieczeństwo nie polega na tym, że Europie zabrakło ostrzeżenia; polega na tym, że wiele miast je otrzymało, a mimo to musiało improwizować.

Donald Trump zagroził każdemu krajowi, który nałoży podatek od usług cyfrowych na amerykańskie firmy, 100-procentowym cłem na wszystkie towary wysyłane do Stanów Zjednoczonych. Ostrzeżenie pojawiło się dokładnie wtedy, gdy Stany Zjednoczone i Unia Europejska miały zacząć wdrażać umowę handlową ograniczającą większość ceł na europejski eksport do 15%, co dało Brukseli znajomy problem, tym razem z ostrzejszą liczbą.

Komisja Europejska odpowiedziała w ciągu kilku godzin, stwierdzając, że podatki cyfrowe są legalne, niedyskryminacyjne i stanowią część prawa bloku do regulowania własnej gospodarki. Olof Gill powiedział, że UE będzie bronić swojej autonomii regulacyjnej, jeśli Waszyngton podejmie działania, a Bruksela jednocześnie pozostawiła otwarte drzwi do globalnego rozwiązania zgodnego z pracami G7.

Wielka Brytania już pobiera 2% od dużych platform cyfrowych i w latach 2024–2025 uzyskała z tego ponad 800 mln funtów, podczas gdy Francja, Włochy i Hiszpania mają podobne rozwiązania wymierzone w przychody generowane przez wyszukiwarki, media społecznościowe i internetowe platformy handlowe. Ta groźba ma znaczenie, bo przenosi spór z projektowania podatków do polityki nacisku: jeśli Waszyngton traktuje regulowanie Big Techu jako atak na Amerykę, każdy europejski zbiór przepisów staje się możliwym celnym polem bitwy.

Sąd Najwyższy USA orzekł stosunkiem głosów 6 do 3, że administracja Trumpa może zakończyć tymczasowy status ochronny dla Haiti i Syrii, narażając około 356 000 osób na potencjalne zatrzymanie i deportację po latach legalnego pobytu i pracy. Większość uznała, że ustawa imigracyjna z 1990 roku blokuje sądom możliwość kontrolowania ostatecznych decyzji sekretarza bezpieczeństwa krajowego w sprawie TPS, podczas gdy liberalni sędziowie w zdaniu odrębnym argumentowali, że sądy nadal mogą sprawdzać, czy urzędnicy dochowali wymaganych procedur.

W Little Haiti na Brooklynie orzeczenie zamieniło wspólnotowy moment związany z występem Haiti na mistrzostwach świata w poranek telefonów o ICE.

Osobne ostrzeżenie ONZ zaostrzyło obraz: co najmniej 18 osób zmarło w areszcie ICE w pierwszych pięciu miesiącach 2026 roku, w tym pięć w wyniku samobójstwa, w porównaniu z 33 zgonami w całym 2025 roku i 11 w 2024 roku. ICE przetrzymuje teraz ponad 60 000 osób i dąży do 90 000 miejsc do końca 2026 roku, podczas gdy inspektor generalny Departamentu Bezpieczeństwa Krajowego wszczął dochodzenia w sprawie zgonów i użycia siły.

Volker Türk zażądał niezależnych śledztw i ostrzegł przed izolacją, słabą opieką zdrowotną oraz przeludnieniem. Ryzyko polityczne jest jasne: system deportacji, który rozrasta się szybciej niż jego zabezpieczenia, zamieni zatrzymanie administracyjne w moralne i prawne obciążenie.

Zarząd Volkswagena omawiał niemal podwojenie planowanych cięć etatów, do 100 000 na całym świecie, oraz postawienie czterech niemieckich zakładów w obliczu średnioterminowego ryzyka zamknięcia, według Manager Magazin. Fabryki w Hanowerze, Zwickau, Emden oraz należący do Audi zakład w Neckarsulm zatrudniają łącznie ponad 45 000 osób, a plan ten byłby dodatkiem do już uzgodnionego programu redukcji 50 000 miejsc pracy do 2030 roku.

Presja wynika z wysokich kosztów produkcji w Niemczech, nowych amerykańskich ceł i ostrej chińskiej konkurencji w segmencie pojazdów elektrycznych, podczas gdy Volkswagen dąży do 11 mld euro cięć kosztów do 2030 roku oraz 15% redukcji nakładów inwestycyjnych w ciągu najbliższych pięciu lat. Układy zbiorowe blokują przymusowe zwolnienia w VW do 2030 roku, a w Audi do 2033 roku, więc głosowanie rady nadzorczej 9 lipca rozpocznie walkę polityczną w nie mniejszym stopniu niż przemysłową.

Apple pokazał inny rodzaj presji, podnosząc na całym świecie ceny Maców i iPadów oraz wskazując jako powód gwałtowny wzrost kosztów pamięci DRAM i NAND, napędzany popytem ze strony centrów danych AI; jego akcje spadły w czwartek o 6,15%, wymazując około 250 mld dolarów wartości rynkowej.

Bosch następnie zastąpił prezesa Stefana Hartunga Christianem Fischerem po swojej pierwszej stracie netto od 2009 roku i w trakcie cięć obejmujących nawet 22 000 miejsc pracy w jednostce dostawczej. Niemiecka maszyna przemysłowa się nie zaciera, ale rachunek za naprawę trafia teraz jednocześnie do pracowników, konsumentów i menedżerów.