Brief wieczorny, piątek, 26 czerwca

Wenezuela przeszła od szoku do ratunkowej segregacji po tym, jak dwa trzęsienia ziemi, o magnitudzie 7,2 i 7,5, oddzielone od siebie zaledwie 39 sekundami, uderzyły na zachód od Caracas. Pełniąca obowiązki prezydenta Delcy Rodriguez podała, że potwierdzony bilans ofiar śmiertelnych wynosi 589, rannych jest 2980 osób, a ponad 50 000 zarejestrowano jako zaginione, podczas gdy uszkodzone szpitale i zamknięte lotnisko spowalniały napływ pomocy.

Ekipy ratunkowe wydobyły część ocalałych z zawalonych budynków, ale mieszkańcy kopali też gołymi rękami tam, gdzie nie dotarł sprzęt. Pierwsze 48 do 72 godzin pod gruzami ma największe znaczenie, a katastrofa uderzyła w kraj, którego usługi publiczne były już mocno nadwyrężone przez lata zapaści gospodarczej i emigracji.

Jedyny nowoczesny akcent łaski nadszedł z kieszeni i torebek. Tysiące telefonów z Androidem wysłały ostrzeżenia mniej więcej 30 do 35 sekund przed najsilniejszymi wstrząsami, zmieniając komercyjną sieć w prowizoryczny system bezpieczeństwa publicznego w kraju, który ma mniej niż 40 stacji sejsmicznych i nie ma krajowego systemu wczesnego ostrzegania. Patricia Aloy, współpracująca z ambasadą Włoch w Caracas, powiedziała, że alert pozwolił ludziom wyjść na ulicę, zanim nadszedł wstrząs.

Trzęsienie ziemi sprawdzi nie tylko zdolność do ratowania, lecz także to, czy kruche państwa potrafią pożyczyć odporność od prywatnej technologii, nie myląc jej z prawdziwym systemem publicznym.

Fala upałów w Europie Zachodniej przeszła od dyskomfortu do zarządzania sprawami publicznymi. World Weather Attribution nazwało ją najpoważniejszą czerwcową falą upałów odnotowaną w badanym regionie i stwierdziło, że zmiana klimatu uczyniła takie zjawisko co najmniej 200 razy bardziej prawdopodobnym niż dwie dekady temu; osobna analiza Climameter wykazała, że ocieplenie spowodowane przez człowieka dodało od 2°C do 4°C do porównywalnych układów pogodowych.

Władze zaczęły odwoływać kalendarz wydarzeń publicznych. Paryska policja poprosiła organizatorów o odwołanie marszu Pride, festiwalu muzycznego Solidays i mityngu lekkoatletycznego Diamentowej Ligi, a także wprowadziła zakazy publicznego spożywania i sprzedaży alkoholu, gdy liczba wezwań alarmowych gwałtownie wzrosła. Patrice Faure powiedział, że szpitale zbliżają się do granicy nasycenia.

Hiszpania odnotowała od niedzieli 212 zgonów związanych z upałem, Francja powiązała z upałem co najmniej 55 zgonów i odnotowała 55 utonięć, gdy ludzie szukali ochłody w wodzie, a Włochy objęły czerwonym alertem 18 dużych miast. Niemcy ostrzegły przed temperaturami maksymalnymi od 36°C do 41°C, Polska przygotowywała się na możliwe wskazania bliskie 40°C, a koleje, szkoły, drogi i sieci energetyczne uginały się pod temperaturami, do których obsługi wiele systemów nie zostało zbudowanych.

Europa traktowała kiedyś upał jak śródziemnomorską niedogodność; w tym tygodniu wyglądał raczej jak toczący się audyt infrastruktury z doczepionymi workami na zwłoki.

Cieśnina Ormuz znów stała się napięta po tym, jak urzędnicy USA powiedzieli, że Iran ostrzelał pływający pod banderą Singapuru statek towarowy w pobliżu Omanu, a Donald Trump powiedział, że Iran wysłał w stronę statków cztery jednorazowe drony uderzeniowe, z których jeden trafił w jednostkę cargo, podczas gdy siły USA zestrzeliły trzy pozostałe. Iran odrzucił wszelkie ustalenia dotyczące żeglugi, które wykluczałyby go jako państwo nadbrzeżne, a Międzynarodowa Organizacja Morska wstrzymała dobrowolny program ewakuacyjny, który pomógł już 57 statkom i 1100 marynarzom opuścić Zatokę.

Kazem Gharibabadi ostrzegł, że Iran nie zaakceptuje pobocznych porozumień w sprawie cieśniny.

Dane o ruchu pokazały, jak szybko ryzyko zmienia zachowanie. Tranzyty tankowców spadły do 13 w dniu 26 czerwca z 27 dwa dni wcześniej, podczas gdy łączna liczba przepraw statków zmniejszyła się do 54 w dniu 25 czerwca z 73 dzień wcześniej; ceny ropy mimo to spadły o ponad 3%, gdy Saudi Aramco wznowiło załadunki w Ras Tanura.

Dalej na północ Rosja poinformowała, że w nocy zniszczyła 660 ukraińskich dronów w ponad tuzinie regionów, w tym w Moskwie, na Krymie i nad Morzem Czarnym. Następnie Kijów znalazł się pod rosyjskim ostrzałem rakietowym, w którym rannych zostało co najmniej dwoje ludzi, podczas gdy Ukraina kontynuowała kampanię dalekiego zasięgu przeciwko rosyjskim obiektom energetycznym, a Wołodymyr Zełenski zatwierdził 40-dniową operację wywiadowczą, by „zmusić Rosję do pokoju”.

Przesłanie dnia było dosadne: rozejmy i obrona powietrzna mogą zmniejszać szkody, ale jeszcze nie przywracają zaufania.

Zarząd Volkswagena omawiał niemal podwojenie planowanych redukcji zatrudnienia do 100 000 miejsc pracy na całym świecie oraz narażenie na ryzyko czterech niemieckich zakładów, w tym w Hanowerze, Zwickau, Emden oraz zakładu Audi w Neckarsulm. Firma chce obniżyć koszty o 11 mld euro do 2030 r., ale porozumienia pracownicze ograniczają przymusowe zwolnienia i dają związkom zawodowym czas oraz wpływ przed głosowaniem rady nadzorczej 9 lipca.

Mercedes-Benz przekazał ten sam komunikat innymi narzędziami. Odroczył premię wartą 18,4% miesięcznej pensji dla około 90 000 pracowników w Niemczech i powiedział załodze, że „godzina pracy musi stać się tańsza”, co oznacza więcej pracy za tę samą płacę. Rada zakładowa sprzeciwiła się temu, argumentując, że nieopłacone dłuższe godziny nie naprawią słabego popytu ani niskiego wykorzystania fabryk.

Technologia konsumencka dołączyła do zacisku z innej strony. Apple podniosło ceny Maców i iPadów na całym świecie, przy wzrostach w USA od 100 do 500 dolarów, i obwiniło gwałtownie rosnące koszty pamięci DRAM i NAND, napędzane popytem centrów danych AI. Tim Cook ostrzegał, że dostawcy pamięci przerzucają ostre podwyżki dalej.

Inwestorzy ukarali akcje Apple, które spadły o 6,15% i wymazały około 250 mld dolarów wartości rynkowej, podczas gdy Microsoft również przygotowywał podwyżki cen Xboxa. Wspólnym wątkiem nie jest dokładnie recesja, lecz surowszy reżim cenowy, w którym firmy najpierw chronią marże, a później proszą pracowników lub klientów, by wchłonęli wstrząs.