Izrael i Liban podpisują ramowe porozumienie pokojowe, ale Hezbollah natychmiast je odrzuca, a nowy nalot uderza na południu

Porozumienie ramowe

Izrael i Liban podpisały w piątek 26 czerwca w Waszyngtonie 14-punktowe porozumienie ramowe po rozmowach prowadzonych przez USA. Sekretarz stanu USA Marco Rubio nazwał je „początkiem początku” drogi do trwałego pokoju. Tekst potwierdza prawo każdego państwa do życia w pokoju oraz wzajemne dążenie do bezpieczeństwa jako sąsiednich suwerennych krajów.

Porozumienie zobowiązuje Liban i Izrael do „zaprzestania wszelkich wrogich lub negatywnych działań na międzynarodowych forach politycznych lub prawnych” (artykuł 13), uwolnienia więźniów i zwrotu ciał, a przede wszystkim do zweryfikowanego rozbrojenia niepaństwowych grup zbrojnych i usunięcia związanej z nimi infrastruktury. Wspierany przez Iran Hezbollah jest wymieniony jako główny cel. Rozbrojenie jest powiązane ze stopniowym wycofywaniem sił izraelskich z terytorium Libanu. Armia libańska miałaby przywrócić efektywną suwerenność, najpierw w dwóch strefach pilotażowych, gdzie rozpoczęłaby się odbudowa, a cywile wróciliby pod wyłączną kontrolę państwa. Wspierana przez USA wojskowa grupa koordynacyjna będzie nadzorować wdrażanie.

„To jest początek początku.”

Reakcja Hezbollahu

Przywódca Hezbollahu Naim Qassem odrzucił porozumienie w sobotę wprost, nazywając je „nieważnym i niebyłym”, „poważnym błędem” i „porzuceniem suwerenności”. Oskarżył rząd w Bejrucie o legitymizację izraelskiej „okupacji”. Oświadczenie Kassema pojawiło się kilka godzin po tym, jak zwolennicy szyickiej milicji protestowali w stolicy Libanu.

„Waszyngtońskie porozumienie ramowe jest upokarzające, haniebne i stanowi porzucenie suwerenności.”

Poseł Hezbollahu Hassan Fadlallah poszedł dalej, ostrzegając, że rząd libański może egzekwować porozumienie tylko wtedy, gdy „rozpocznie wojnę domową” przy wsparciu USA. Grupa nie jest stroną porozumienia i nie jest jasne, czy wycofa bojowników z południa rzeki Litani, jak wymagano.

Obawy prawne

Eksperci prawni ostrzegli, że artykuł 13 może uniemożliwić ofiarom izraelskich zbrodni wojennych dochodzenie sprawiedliwości. Może uniemożliwić Libanowi przyznanie jurysdykcji Międzynarodowemu Trybunałowi Karnemu (MTK), a nawet wsparcie misji śledczej ONZ, według Farouka al-Moghrabiego, byłego doradcy ministerstwa praw człowieka.

„To zabije wszelką nadzieję na przyznanie jurysdykcji MTK, nawet wszelką nadzieję na misję śledczą ONZ.”

Nizar Saghieh, szef libańskiej organizacji pozarządowej Legal Agenda, powiedział, że rząd „normalizuje przestępstwo i zrzeka się swoich praw do zapewnienia jakiegokolwiek śledztwa lub ścigania tych przestępstw, a nawet do pomocy ofierze w poszukiwaniu sprawiedliwości”.

Przemoc trwa

Dzień po podpisaniu izraelskie wojsko przeprowadziło nalot na obszar Nabatiyeh w południowym Libanie. Rzeczniczka armii powiedziała, że celem byli „podejrzani terroryści”, którzy zagrozili izraelskim żołnierzom. Nalot podkreśla, że sytuacja na ziemi pozostaje niezmieniona. Odkąd Hezbollah wystrzelił rakiety na Izrael 8 października 2023 r. „w solidarności” z Hamasem, izraelskie naloty zabiły w Libanie ponad 8 000 osób; dziesiątki izraelskich żołnierzy i co najmniej 49 cywilów zginęło w atakach Hezbollahu. Zawieszenie broni wynegocjowane przez USA, podpisane 16 kwietnia 2026 r., niewiele zrobiło, aby powstrzymać ostrzał transgraniczny.

Porozumienie z Iranem pod presją

Odnowiona przemoc komplikuje również szerszą architekturę pokojową USA-Iran. Teheran oskarżył Waszyngton o „rażące naruszenie” po niedawnych amerykańskich uderzeniach na jego południowe obiekty obronne. Waszyngton obawia się, że utrzymujące się napięcie między Izraelem a Hezbollahem może zerwać szersze porozumienie z Iranem, które przewiduje zakończenie działań wojennych „na wszystkich frontach”, w tym w Libanie.