Brief poranny, niedziela, 23 sierpnia

Stany Zjednoczone pozwoliły, by weszły w życie 50-procentowe cła na towary z Kanady po tym, jak w piątek późnym wieczorem w Waszyngtonie załamały się negocjacje. Cła obejmują około 20 mld dolarów rocznego eksportu, w tym whisky, meble, nabiał, cement, odzież i sprzęt hokejowy, bez wyłączeń w ramach USMCA. Mark Carney wezwał kanadyjski zespół z powrotem do Ottawy i zapowiedział symetryczne cła odwetowe od 8 września. Techniczne negocjacje stały się publicznym testem suwerenności gospodarczej.

Waszyngton twierdził, że Ottawa odrzuciła wyjątkowo korzystne warunki, w tym niższe cła na samochody i metale. Strona kanadyjska wskazała jednak na żądania zgłoszone w ostatniej chwili, które wykluczyłyby ciężkie pojazdy ciężarowe z ulg.

Spór celny wybuchł w chwili, gdy ministerstwa handlu w innych krajach szukały sposobów ominięcia ryzyka geopolitycznego. Korea Południowa wysłała PanStar Acro z Pusanu do Europy Północną Drogą Morską. Chce sprawdzić, czy żegluga arktyczna może ograniczyć zależność od bliskowschodnich szlaków zakłócanych przez konflikty. Chińscy przewoźnicy już uruchomili regularne rejsy, a Coface szacuje, że trasa arktyczna może skrócić dystans o 30-40% w porównaniu ze szlakiem przez Suez. Lód, zgody Rosji i mniejsze statki nadal zawężają jednak pole manewru. Tymczasem sześć państw UE zaapelowało o unijną daninę od nadzwyczajnych zysków koncernów naftowych, po tym jak marże na paliwach rafinowanych wzrosły podczas tego samego szoku podażowego. Polityka handlowa coraz mniej przypomina porządek, a coraz bardziej spór o to, kto płaci, gdy stare trasy i stare sojusze przestają się zachowywać.

Iran zaostrzył ostrzeżenie wobec sąsiadów, gdy Waszyngton szykował nową kampanię sankcji. Mohsen Rezaei, sekretarz Najwyższej Rady Bezpieczeństwa Narodowego, powiedział, że państwa, które pomagają egzekwować amerykańskie restrykcje, staną się wrogami, a ich interesy handlowe mogą stać się celem ataków. Komunikat był wymierzony w państwa Zatoki, których gospodarki zależą od eksportu energii, powiązań bankowych i Cieśniny Ormuz, przez którą nocą z 21 na 22 sierpnia przepłynęło niemal 40 tankowców z około 16 mln baryłek. Donald Trump nazwał ofensywę sankcyjną „ekonomicznym D-Day”, a Scott Bessent zapowiedział, jak to ujął, największą w historii skoordynowaną próbę gospodarczej izolacji.

Ta groźba sprawia, że sankcje stają się regionalnym zakładem o bezpieczeństwo, bo rynek ropy potrafi wycenić opóźnienie tankowca szybciej, niż dyplomaci zdołają mu zaradzić.

Rosja także przesunęła front gospodarczy bliżej centrum wojny z Ukrainą. Władimir Putin powiedział, że Ukraina otworzyła „puszkę Pandory”, atakując rosyjskie rafinerie i obiekty logistyczne. Ostrzegł, że w odpowiedzi rosyjskie siły będą uderzać w ukraińską logistykę i wrażliwe sektory gospodarki. Ukraina twierdzi, że ataki dronów trafiają w obiekty wspierające rosyjski wysiłek wojenny. Rosja mówi, że powodują straty, ale nie zmieniły sytuacji na polu walki. Ostrzeżenie padło po rosyjskim ataku na Krzywy Róg, w którym według ukraińskich władz zginęło 16 osób, a 130 zostało rannych. W tym samym czasie minister spraw zagranicznych Niemiec Johann Wadephul odwiedził Kijów podczas alarmów rakietowych i obiecał 50 mln euro zimowej pomocy humanitarnej.

Wojny, które kiedyś skupiały się na okopach i rakietach, dziś mielą magazyny, porty, sieci energetyczne i składki ubezpieczeniowe.

Sędzia federalna na Manhattanie uchyliła decyzję administracji Trumpa o zawieszeniu rozpatrywania wniosków o wizy imigracyjne dla obywateli 75 państw. Jeannette Vargas uznała, że Departament Stanu przekroczył uprawnienia, nakazując zbiorczo odmawiać wiz ze względu na obywatelstwo, zamiast pozwolić urzędnikom konsularnym oceniać sprawy zgodnie z prawem imigracyjnym. Decyzja, wprowadzona 21 stycznia, obejmowała około 40 proc. państw świata i uderzała we wnioski o łączenie rodzin oraz zatrudnienie, ale nie dotyczyła wiz turystycznych i studenckich. Sąd unieważnił też odmowy wiz wydane wyłącznie na podstawie tej dyrektywy. Rodzinom i pracownikom otworzyła się droga powrotu do systemu.

Wyrok stawia kolejną prawną barierę dla imigracyjnych uprawnień władzy wykonawczej, po tym jak wcześniej sądy zablokowały wysoką opłatę za wizy pracownicze i próbę ograniczenia obywatelstwa z urodzenia.

Hiszpania przeszła w Ceucie bardziej chaotyczną próbę na granicy. Według lokalnych urzędników po tym, jak 30 lipca przekroczyli granicę, w enklawie pozostało około 6000 migrantów. Władze zidentyfikowały 2168 dzieci bez opieki i wydobyły z morza 82 ciała. Minister sprawiedliwości Maroka Abdellatif Ouahbi powiedział, że Rabat nie przyjmie zmarłych bez porozumienia, które obejmie także powrót ocalałych, w tym nieletnich. Madryt musi teraz równocześnie prowadzić identyfikację sądowo-lekarską, chronić dzieci, przełamywać regionalny opór wobec relokacji i odpowiadać na ponawiane marokańskie roszczenia do Ceuty i Melilli(fe946cfe-00fb-4b36-8bd6-d07a5b69-ede5). Na mapach granice wyglądają solidnie, lecz szybko się uginają, gdy sądy, dzieci i cmentarze trafiają na to samo biurko.

W czołowym zderzeniu na A66 pod Middlesbrough w sobotę nad ranem zginęło siedem osób, w tym dwóch funkcjonariuszy policji Cleveland. Volkswagen Passat jadący pod prąd uderzył o 3.39 w oznakowany pojazd uzbrojonego patrolu. Zginęli policjanci Matthew Blades i Tom Clough oraz pięciu młodych mężczyzn jadących passatem. Policja wcześniej ścigała volkswagena na lokalnych drogach, ale przerwała pościg, gdy auto wjechało pod prąd na dwujezdniową trasę. Pojazd funkcjonariuszy nie brał udziału w tym pościgu. Niezależne Biuro ds. Postępowania Policji wszczęło wymagane prawem dochodzenie, bo musi to zrobić, gdy zdarzenie śmiertelne poprzedził kontakt z policją.

Dochodzenie będzie musiało oddzielić żałobę od procedury, bo zaufanie społeczne zależy i od współczucia, i od czystej chronologii.

Szwecją wstrząsnęło też inne zdarzenie: 18-letni uczeń uzbrojony w miecz zaatakował szkołę średnią Brinell w Fagersta. Zginęła 17-letnia dziewczyna, troje innych uczniów zostało rannych, a policja obezwładniła podejrzanego w ciągu kilku minut po tym, jak funkcjonariusz oddał strzał służbowy. Śledczy przeszukali domy, przesłuchali około 80 świadków i zbadali profil na TikToku, na którym krótko przed atakiem miało pojawić się zdjęcie miecza. Partie polityczne zawiesiły kampanię przed wyborami 13 września, a Ulf Kristersson i Magdalena Andersson razem pojechali do miasta, by spotkać się z rodzinami ofiar i złożyć kwiaty.

Szkolny korytarz znów stał się lustrem bezpieczeństwa narodowego, a Szwecji nie spodoba się wszystko, co w nim zobaczy.