Brief wieczorny, niedziela, 16 sierpnia

Ponury ranking strat objął cztery kontynenty. Policja w Zimbabwe podniosła bilans katastrofy promu na jeziorze Kariba do 80 ofiar, gdy nurkowie wydobyli kolejne ciała z przeciążonej jednostki państwowego operatora. Prom miał zgodę na 90 pasażerów, ale wiózł co najmniej 114 dorosłych, pięciu członków załogi i nieustaloną liczbę dzieci. W Indonezji trzęsienie ziemi o magnitudzie 7,7 u wybrzeży Flores zabiło co najmniej 53 osoby, raniło ponad 100 i zmusiło około 5000 ludzi do opuszczenia domów. Akcję ratunkową spowalniały wstrząsy wtórne, osuwiska i przerwy w dostawach prądu.

Europa dopisała własny bilans. Polski autokar pielgrzymkowy przewrócił się na węgierskiej autostradzie M3. Zginęło 12 osób, a dziesiątki zostały ranne, gdy policja sprawdzała, czy kierowca zasnął za kierownicą. Na Hawajach huragan Lala otarł się o Wielką Wyspę, zabił jedną osobę w wypadku drogowym, pozbawił prądu około 60 000 gospodarstw domowych i zmusił lotniska, szpitale oraz porty do pracy w trybie awaryjnym.

Belgia walczyła z największym odnotowanym pożarem lasu w swojej historii po tym, jak w rezerwacie Hautes Fagnes spłonęło niemal 3000 hektarów. Do akcji dołączyły samoloty UE, strażacy z sąsiednich krajów i miejscowi rolnicy. Urzędnicy mówili, że pomogła chłodniejsza i bardziej wilgotna pogoda, ale strome zbocza, zmienny wiatr i dym utrzymywały wsie przy granicy z Niemcami w stanie gotowości. Tym razem sygnały ostrzegawcze nie zawiodły po cichu; przyszły jako ciała, zablokowane drogi i puste miejsca przy kei.

Ukraina przeprowadziła jeden z największych ataków dronowych tej wojny na obwód moskiewski, jak podały rosyjskie władze. Mer Moskwy Siergiej Sobianin mówił, że w stronę rejonu stolicy leciało 600 dronów, a obrona przeciwlotnicza zniszczyła 201. Ministerstwo Obrony Rosji podało, że strąciło ponad 800 dronów nad zachodnimi regionami i okupowanym terytorium Ukrainy. Miejscowe władze poinformowały, że pod Ramienskoje zginął 83-letni mężczyzna, a pożary objęły obiekty logistyczne i magazyny, w tym zakład Wildberries, w który według ukraińskiej firmy Fire Point uderzyły jej drony.

Rosja także zaatakowała ukraińskie miasta rakietami i dronami. Ukraińskie władze informowały o zabitych i rannych w Krzywym Rogu, Sumach, Zaporożu i Kijowie, a prezydent Wołodymyr Zełenski powiedział, że w ostatnim tygodniu Rosja wystrzeliła w stronę Ukrainy ponad 1550 dronów, niemal 1560 bomb oraz 62 rakiety i pociski manewrujące. Wykorzystał ten bilans, by naciskać na sojuszników w sprawie systemów przechwytujących.

Ryzyko rozlania się konfliktu wzrosło, gdy hiszpański F-18 pod dowództwem NATO zestrzelił drona w przestrzeni powietrznej Rumunii po tym, jak wleciał od strony Mołdawii. Przedstawiciele NATO ocenili, że dron wyglądał na rosyjski, a rumuńskie władze podały, że szczątki spadły na niezamieszkany teren. Dalej na południe izraelskie uderzenia zabiły co najmniej 11 osób w południowym Libanie, jak podały libańskie władze. Izrael twierdził, że celem była infrastruktura Hezbollahu, a Hezbollah zagroził odpowiedzią. Wojna coraz mniej przypomina linię na mapie, a coraz bardziej układ pogodowy, trudny do zatrzymania, gdy przekroczy granice.

Marokańska policja rozpędziła grupy ludzi w pobliżu Fnideq po tym, jak wpisy w mediach społecznościowych wzywały migrantów do masowego ruszenia na granicę Ceuty 15 sierpnia. Źródła w służbach bezpieczeństwa cytowane przez EFE poinformowały o 294 zatrzymaniach. Wśród zatrzymanych byli obywatele państw Afryki Subsaharyjskiej, Marokańczycy oraz osoby oskarżone o podżeganie w internecie do nieregularnej migracji. Maroko skierowało tam tysiące funkcjonariuszy i śmigłowce, ustawiło punkty kontrolne i zasieki, a Hiszpania wzmocniła Ceutę policją, oddziałami Guardia Civil i żołnierzami. Spodziewana fala nie nadeszła, a hiszpańscy urzędnicy poinformowali, że w weekend na granicy nie odnotowano incydentów.

Ten spokój nastąpił po znacznie większym wstrząsie. Pod koniec lipca do Ceuty przedostały się dziesiątki tysięcy ludzi, głównie z Maroka, a Madryt twierdzi, że większość już wróciła. Po tym epizodzie w morzu zostały ciała, koordynacja hiszpańsko-marokańska została nadwerężona, a Włochy częściowo przywróciły kontrole obywateli spoza UE podróżujących z Hiszpanii. Marokańskie władze wydaliły też hiszpańskich dziennikarzy relacjonujących szarże policji pod Fnideq. To przypomnienie, że kontrola granic często odbywa się tam, gdzie kamery są najmniej mile widziane.

Hiszpańska minister zdrowia Mónica García odwiedziła Ceutę i odrzuciła twierdzenia, że lokalny system ochrony zdrowia się załamał. Urzędnicy podali, że zespoły medyczne udzieliły pomocy około 5800 migrantom w ciągu 15 dni, zatrudniły ponad 60 dodatkowych pracowników i zwiększyły liczbę łóżek szpitalnych. Największe obciążenie spadło jednak na pomoc doraźną, internę i podstawową opiekę zdrowotną. García powiedziała, że pilniejszy problem jest poza szpitalem: schronienie, woda, żywność i higiena dla ludzi wciąż pozostających na ulicach.

Ceuta pokazuje teraz, jak zarządzanie migracją może wyglądać na spokojne przy ogrodzeniu, podczas gdy rachunek rośnie w przychodniach, obozach i sporach dyplomatycznych.

Piąta fala upałów w Europie w tym sezonie obniżyła poziom wody w Dunaju, Renie i Padzie do skrajnie niskich wartości, przydławiła przewozy towarowe i zmusiła operatorów energetycznych do działań awaryjnych. Dunaj w Budapeszcie opadł do zaledwie 23 centymetrów, Ren był płytszy niż kiedykolwiek od początku pomiarów, a włoski Pad osiągnął historycznie niski letni stan. Barki przewożące chemikalia, produkty naftowe i towary przemysłowe utknęły tam, gdzie transport rzeczny zwykle daje tanią i stabilną alternatywę.

Presję odczuła też energetyka. Węgry ograniczyły pracę elektrowni jądrowej Paks, która zwykle zapewnia ponad jedną trzecią krajowych dostaw prądu, do około 25 proc. mocy. Inżynierowie zrzucali kamień, planowali budowę progu i zatapiali barki, by podnieść poziom wody. Rumunia wyłączyła oba bloki po 700 MW w Cernavodă, zdejmując z sieci 1400 MW, po tym jak wcześniej użyła materiałów wybuchowych, by skierować wodę z Dunaju ku systemom chłodzenia. Bułgaria stała się ważniejszym dostawcą dla Rumunii, a elektrownie wiatrowe, węglowe i wodne miały częściowo zastąpić brakującą moc.

We Francji ta sama presja klimatyczna objawiła się inaczej. Météo-France utrzymała pomarańczowy alert upałowy w 28 departamentach. Zachód kraju się ochłodził, ale południowy wschód znosił temperatury od 35°C do 38°C, od Lyonu w stronę doliny Rodanu i Morza Śródziemnego. Synoptycy ostrzegli też przed gwałtownymi burzami na południowym zachodzie. Po dniach wyniszczających upałów możliwe były porywy wiatru, grad i ulewny deszcz.

Ubezpieczenia i budżety publiczne nie nadążają za szkodami. Według danych Moody’s przywołanych w raportach wcześniejsze straty PKB związane z falami upałów wyniosły około 43 mld euro, z czego ubezpieczenie objęło tylko około 500 mln euro. Europa budowała sieci wokół rzek, które zawsze płynęły; tego lata rzeki przysłały rachunek.

Niemiecka machina migracyjna wykonała gwałtowny zwrot. W pierwszej połowie 2026 r. Federalny Urząd ds. Migracji i Uchodźców w 23,2 proc. z 8320 postępowań dotyczących ochrony Syryjczyków zdecydował o jej cofnięciu lub odebraniu. To wzrost z 3,7 proc. w 2025 r. i 3,1 proc. w 2024 r. Zmiana nastąpiła po upadku Baszara al-Asada w grudniu 2024 r. oraz po stopniowym rozszerzeniu kontroli poza przestępców i osoby uznane za zagrożenie dla bezpieczeństwa. Objęto nimi także osoby uznane za mniej narażone lub zdolne utrzymać się w Syrii.

Polityka wyprzedza logistykę. Kanclerz Friedrich Merz zasugerował, że znaczna część Syryjczyków w Niemczech mogłaby wrócić w ciągu trzech lat, a koalicja rządząca zgodziła się rozszerzyć deportacje. Faktyczne wydalenia wciąż są jednak wyjątkiem, bo wymagają współpracy syryjskich władz przejściowych. Niemcy deportowały do Syrii jedną osobę w 2025 r. i trzy w pierwszej połowie 2026 r. Wielu Syryjczyków, którzy stracą ochronę, nadal może dostać inne zezwolenia na pobyt dzięki pracy lub długoletniemu pobytowi.

Liczba nowych wniosków azylowych składanych przez Syryjczyków także gwałtownie spadła. W pierwszej połowie 2026 r. złożono tylko około 5000 pierwszych wniosków, a odsetek odmów wyniósł 68,6 proc. Jednocześnie ponad 200 000 Syryjczyków uzyskało niemieckie obywatelstwo, a około 70 000 ma stały pobyt. To sprawia, że społeczność jest zarazem politycznie wystawiona na ciosy i głęboko zakorzeniona. Niemcy odkrywają, że zakończenie ochrony na papierze jest łatwiejsze niż przeprowadzenie ludzi przez rozbite państwo.