Niemcy cofają status ochrony Syryjczykom w 23% przypadków, deportacje pozostają rzadkością

Wzrost liczby cofnięć statusu

Niemiecki Federalny Urząd ds. Migracji i Uchodźców (BAMF) zakończył 23,2% z 8320 spraw Syryjczyków rozpatrywanych w pierwszej połowie 2026 r. cofnięciem lub wycofaniem statusu ochrony. Wynika to z odpowiedzi rządu na interpelację parlamentarną Partii Lewicy. Liczba ta obejmuje ponad 1900 przypadków. W 2025 r. wskaźnik ten wynosił 3,7%, a w 2024 r. 3,1%. Większość spraw dotyczyła utraty formalnego statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej, przyznawanej osobom uciekającym przed konfliktem, które nie kwalifikują się do indywidualnego azylu zgodnie z niemiecką konstytucją. Ochrona uzupełniająca może zostać cofnięta, gdy warunki w kraju pochodzenia uległy zasadniczej zmianie.

Przyczyna: upadek Asada i szersze kontrole

Zmiana polityki nastąpiła po odejściu Baszara al-Asada z Syrii w grudniu 2024 r., gdy sojusz rebeliantów wspierany przez islamistów wkroczył do Damaszku. BAMF początkowo zawiesił wszystkie decyzje dotyczące wniosków azylowych Syryjczyków, a następnie wznowił pracę najpierw w sprawach przestępców i osób uznanych za zagrożenie dla bezpieczeństwa. Od połowy czerwca 2026 r. urząd rozszerzył weryfikację na kolejne grupy: osoby, których postępowania azylowe trwały dłużej niż 21 miesięcy, przypadki, w których sąd administracyjny wymusił decyzję po wygranej skardze na bezczynność, oraz osoby nieuznane za szczególnie wrażliwe, które mogą utrzymać się w Syrii lub posiadają tam rodziny bądź sieci społeczne.

Deportacje pozostają wyjątkowe

Mimo wzrostu liczby cofnięć statusu, faktyczne deportacje do Syrii pozostają rzadkością. Powroty wymagają współpracy z syryjskimi władzami przejściowymi, której w dużej mierze brakuje. W 2025 r. deportowano jedną osobę, co było pierwszym takim przypadkiem od początku wojny domowej w 2011 r. W pierwszej połowie 2026 r. przeprowadzono trzy deportacje. Syryjczycy, którzy tracą ochronę, mogą nadal kwalifikować się do innego zezwolenia na pobyt, na przykład poprzez zatrudnienie, lub potencjalnie do uzyskania niemieckiego obywatelstwa. Ponad 200 000 Syryjczyków otrzymało niemieckie obywatelstwo, co czyni ich największą grupą nowych obywateli w ostatnich latach, a około 70 000 posiada stałe zezwolenie na pobyt.

Debata polityczna o powrotach

Kanclerz Friedrich Merz sugerował na początku 2026 r., że około 80% z blisko 900 000 do 973 000 Syryjczyków mieszkających w Niemczech mogłoby wrócić do kraju w ciągu trzech lat. Komentarze te wywołały polityczny sprzeciw. Eksperci argumentowali, że ramy czasowe są nierealistyczne, a inni wskazywali na dużą liczbę Syryjczyków pracujących w niedofinansowanym niemieckim systemie medycznym. Rząd koalicyjny, sprawujący władzę od maja 2025 r., uzgodnił w umowie koalicyjnej rozszerzenie deportacji do Syrii poza grupę przestępców i osób zagrażających bezpieczeństwu.

Sytuacja w Syrii jest skrajnie niestabilna, wiele grup jest zagrożonych, prześladowanych i wysiedlonych.

Bünger, rzeczniczka ds. migracji Partii Lewicy, nazwała przymusowe powroty nieuzasadnionymi w tych warunkach i wezwała rząd do znalezienia trwałych opcji ochrony i prawa do pozostania dla Syryjczyków już mieszkających w Niemczech. Opisała postępowania o cofnięcie statusu jako bardzo uciążliwe dla zainteresowanych oraz kosztowne pod względem administracyjnym i sądowym.

Nowe wnioski o azyl spadają

Liczba Syryjczyków ubiegających się o ochronę w Niemczech gwałtownie spadła od czasu upadku Asada. Od 2013 r. do połowy 2026 r. łącznie 978 761 osób z Syrii złożyło pierwszy wniosek o azyl w Niemczech. W pierwszej połowie 2026 r. zarejestrowano tylko około 5000 wniosków, przy wskaźniku odrzuceń wynoszącym 68,6%. W latach wojny domowej niemal wszystkie wnioski azylowe Syryjczyków były zatwierdzane. Organizacja Narodów Zjednoczonych podaje, że 1,6 miliona osób wróciło do Syrii, głównie z Turcji, Libanu i Jordanii. BAMF odnotował około 3600 powrotów z Niemiec w 2025 r., choć dokładne dane na ten temat nie są dostępne. Sytuacja bezpieczeństwa w częściach Syrii pozostaje napięta, odnotowuje się przemoc na tle wyznaniowym oraz niedobory mieszkań w regionach, które były areną walk podczas wojny domowej.