Brief wieczorny, czwartek, 11 czerwca

Stany Zjednoczone i Iran drugą noc z rzędu wymieniały uderzenia, zmieniając kwietniowe zawieszenie broni w dokument o niewielkiej praktycznej mocy. Dowództwo Centralne USA poinformowało, że zaatakowało irańskie obiekty rozpoznania, łączności i obrony powietrznej; irańskie media państwowe donosiły o eksplozjach w pobliżu Teheranu i wzdłuż południowego wybrzeża. Irański Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej oświadczył, że następnie uderzył w cele powiązane z USA w Kuwejcie, Bahrajnie i Jordanii, a Bahrajn poinformował, że 11-letnia dziewczynka została ranna przez spadające odłamki. Waszyngton przedstawiał swoje działania jako samoobronę; Teheran przedstawiał odpowiedź jako odwet za amerykańskie uderzenia.

Pete Hegseth wybrał język przymusu zamiast spokoju.

Najwyższe dowództwo wojskowe Iranu ogłosiło zamknięcie Cieśniny Ormuz dla wszystkich jednostek i ostrzegło statki, by nie próbowały przepływu. Dowództwo Centralne USA zaprzeczyło, jakoby ruch handlowy został wstrzymany, i odrzuciło irańskie twierdzenia, że amerykańskie okręty wojenne zostały trafione, pozostawiając najważniejsze energetyczne wąskie gardło świata we mgle wojny. Ropa Brent wzrosła do 95,40 dol. za baryłkę, a West Texas Intermediate osiągnęła 92,63 dol., podczas gdy amerykańskie zapasy ropy spadły w ostatnim tygodniu o 7,2 mln baryłek.

Koszt ludzki także wykroczył poza pole bitwy. Potwierdzono śmierć trzech indyjskich marynarzy po tym, jak siły USA ostrzelały maszynownię tankowca Settebello pod banderą Palau, który według Waszyngtonu próbował przewieźć irańską ropę przez blokadę. Nowe Delhi zaprotestowało, a incydent pokazał, jak szybko morski uścisk może zmienić załogi statków handlowych w ofiary polityki państwowej. Twierdze rzadko rozstrzygają współczesne wojny; ta może jednak jeszcze rozstrzygnąć, ile zaufania zostało w rozejmie, który miał go niewiele na zbyciu.

Szok naftowy przeniósł się ze szlaków żeglugowych do indeksów cen. Ceny konsumpcyjne w USA wzrosły o 4,2% w ciągu roku do maja, w najszybszym tempie od 2023 r., a inflacja bazowa sięgnęła 2,9%. Największe szkody wyrządziły ceny energii: benzyna podrożała o 40,5% wobec poprzedniego roku, olej napędowy wzrósł o 41% od początku konfliktu, a ceny biletów lotniczych poszły w górę o 26,7%. Donald Trump powiedział, że dane były „świetne”, i przewidział, że inflacja spadnie, gdy konflikt się skończy, co jest odważną prognozą, gdy rakiety wciąż latają, a tankowce wciąż się wahają.

Europa przeszła od niepokoju do działania. Europejski Bank Centralny podniósł stopy o ćwierć punktu, podnosząc stopę depozytową do 2,25%, główną stopę refinansową do 2,40% i stopę kredytu w banku centralnym do 2,65%. Inflacja w strefie euro sięgnęła w maju 3,2%, wobec 3,0% w kwietniu, a bank podniósł swoją prognozę inflacji na 2026 r. do 3%. Kłopotliwa część to wzrost: strefa euro skurczyła się w pierwszym kwartale, więc instytucja Christine Lagarde zaostrza politykę w warunkach słabości, a nie siły.

Rynki potraktowały ten tydzień jak szok podażowy z politycznymi zębami. Ropa podrożała, akcje spadły, a traderzy wyceniali koszt wojny, której banki centralne nie mogą zakończyć, ale której skutkom nadal muszą przeciwdziałać. Rezerwa Federalna stoi teraz przed tym samym dylematem, z inflacją powyżej celu i wyborcami już zniechęconymi cenami. Lekcja jest dosadna: gdy przez wąskie gardło przepływa jedna piąta światowych przepływów ropy i gazu, polityka pieniężna zaczyna się na morzu, zanim dotrze do sali posiedzeń komitetu.

John Healey zrezygnował ze stanowiska brytyjskiego ministra obrony po odrzuceniu ustaleń dotyczących wydatków wojskowych zaproponowanych przez rząd Keira Starmera. W liście napisał, że Ministerstwo Skarbu nie sfinansowało Planu Inwestycji Obronnych w tempie potrzebnym w bardziej niebezpiecznym klimacie bezpieczeństwa. Rząd obiecał dojście do 3,5% PKB na obronność do 2035 r., ale Healey stwierdził, że plan posuwa się zbyt wolno, rosnąc jedynie do 2,6% w przyszłym roku i 2,68% w 2030 r.

Rezygnacja daje Starmerowi jednocześnie problem strategiczny i problem w Westminsterze. Sprawia, że wygląda na ściśniętego między Ministerstwem Skarbu strzegącym pieniędzy, siłami zbrojnymi domagającymi się szybszej naprawy oraz sojusznikami, którzy oczekują, że Europa weźmie na siebie większą część własnej obrony. Moment jest bolesny: Wielka Brytania obserwowała zwrot USA od Europy, rosyjska aktywność w pobliżu brytyjskich wód wywołała ostrzeżenia, a kryzys w Zatoce ujawnił luki w gotowości, w tym trudności Royal Navy z szybkim wysłaniem nowoczesnego okrętu wojennego.

Liderzy opozycji natychmiast to wykorzystali, ale trudniejsze pytanie znajduje się wewnątrz Partii Pracy. Jeśli ministrowie nie potrafią szybko sfinansować dozbrojenia po tym, jak je obiecali, każdy przegląd strategiczny staje się ćwiczeniem z uprzejmej fikcji. Starmer może zastąpić Johna Healeya; zastąpienie wiarygodności u generałów, partnerów z NATO i własnych posłów z tylnych ław zajmie dłużej. Jego polityka obronna zaczyna się teraz nie od wielkiej doktryny, lecz od listu rezygnacyjnego przypiętego do drzwi Ministerstwa Skarbu.

Irlandia Północna mierzyła się z drugą nocą antyimigranckiej przemocy po ataku nożem w północnym Belfaście. Policja poinformowała, że Hadi Alodid, 30-letni sudański uchodźca, zaatakował Stephena Ogilviego nożem kuchennym w poniedziałek, doprowadzając do utraty wzroku w jednym oku i zadając mu ciężkie rany. Alodid stanął przed sądem, oskarżony o usiłowanie zabójstwa i powiązane przestępstwa, odmówił pomocy prawnej za pośrednictwem tłumacza języka arabskiego i został tymczasowo aresztowany. Policja nie wskazała motywu i oświadczyła, że nie uważa tej sprawy za terroryzm.

Reakcja rozlała się szybko i paskudnie. Zamaskowani uczestnicy zamieszek atakowali domy, w których, jak sądzono, mieszkają imigranci, podpalali nieruchomości i pojazdy, rzucali cegłami i kamieniami w policję oraz zmusili funkcjonariuszy do użycia armatek wodnych i pojazdów opancerzonych. Tylko drugiej nocy rannych zostało 12 funkcjonariuszy, a 16 osób aresztowano; ponad dwóch tuzinów mieszkańców zostało bez dachu nad głową. W niektórych miejscach wstrzymano transport publiczny, szkoły zakończyły zajęcia wcześniej, a firmy w Belfaście opuszczały rolety przed zmierzchem.

Hilary Benn nazwał te zamieszki po imieniu.

Rodzina ofiary poprosiła, by ich żałoby nie wykorzystywano przeciwko imigrantom, był to ludzki apel, który padł w mieście już odmierzającym strach ulica po ulicy. Mieszkańcy należący do mniejszości etnicznych opisywali, że byli zatrzymywani, wypytywani i zastraszani, w tym pielęgniarki idące do pracy. Anselme Shima, pochodzący z Konga, powiedział, że dekada sąsiedzkiego życia została zachwiana w jedną noc. Tym razem iskrą była zbrodnia; test polega na tym, czy przywódcy potrafią powstrzymać karę przed staniem się zbiorową.