Brief poranny, czwartek, 16 lipca

Stany Zjednoczone rozpoczęły kolejną falę uderzeń 15 lipca o 06:00 czasu lokalnego, atakując irańską obronę powietrzną, radary nadbrzeżne, stanowiska rakiet i dronów, małe łodzie oraz inne zasoby morskie, według Dowództwa Centralnego USA. Waszyngton oświadczył, że ataki miały osłabić siły, które, jak twierdzi, uderzały w statki handlowe w Cieśninie Ormuz. Teheran podał, że niedawne amerykańskie uderzenia w południowym Iranie zabiły ponad 30 cywilów, a irańskie media poinformowały o śmierci siedmiu wojskowych w Bampurze. Amerykańskie naloty trafiły także w Buszehr, Sirik, Bandar Abbas, Qeshm, Hengam, Czabahar, Dehloran, Musian i Ahwaz, choć lokalni urzędnicy nie zgłosili ofiar w Buszehrze.

Konfrontacja przeniosła się także na wodę. Siły USA unieszkodliwiły pływający pod banderą Curaçao tankowiec M/T Belma pociskami Hellfire po tym, jak CENTCOM oświadczył, że pusty tankowiec zignorował ostrzeżenia i skierował się w stronę wyspy Chark, węzła obsługującego około 90% irańskiego eksportu ropy. Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej Iranu oświadczył, że Cieśnina Ormuz pozostanie zamknięta, dopóki Waszyngton nie zakończy tego, co nazwał aktami agresji. Donald Trump ogłosił, że Iran pozwolił amerykańskiemu zatrzymanemu opuścić kraj, ale zachował też otwartą możliwość zajęcia wyspy Chark.

Obie strony opisują teraz swoje ruchy jako przygotowania obronne, a tak właśnie wojny często wspinają się po drabinie, choć żadna ze stolic nie przyznaje, że chce kolejnego szczebla. Szlak żeglugowy, który niósł rutynowe ryzyko, teraz wycenia celową eskalację, więc każdy tankowiec staje się głosem w sprawie tego, jak daleko posuną się oba rządy.

Wołodymyr Zełenski usunął Mychajłę Fedorowa ze stanowiska ministra obrony Ukrainy po zaledwie sześciu miesiącach, zmieniając szerszą rekonstrukcję rządu w test zaufania w czasie wojny. Mychajło Fedorow forsował reformę zakupów, produkcję dronów i surowsze mierniki wyników w ministerstwie, które żołnierze i działacze antykorupcyjni od dawna postrzegali jako zarazem kluczowe i powolne. Zwolennicy mówili, że jego zmiany rozgniewały tradycyjne ośrodki władzy w siłach zbrojnych, a krytycy, że nie naprawił wystarczająco szybko rekrutacji. Sprzeciw nadszedł zarówno z własnego obozu Wołodymyra Zełenskiego, jak i z opozycji, co było rzadką publiczną rysą w wojennym układzie politycznym.

Moment był niezręczny, bo sojusznicy Ukrainy ruszyli w przeciwnym kierunku, od przekazywanego sprzętu ku produkcji krajowej. Ursula von der Leyen odwiedziła Kijów i podpisała porozumienie UE z Ukrainą o produkcji dronów, które łączy ukraińskie projekty sprawdzone na polu bitwy z europejskim potencjałem przemysłowym. Bruksela odblokowała też dodatkowy 1 mld euro na zakupy dronów z programu pożyczkowego wartego 90 mld euro, a Donald Trump wcześniej obiecał Ukrainie licencję na produkcję pocisków Patriot na jej własnym terytorium.

Te dwie historie wskazują różne kierunki, ale spotykają się przy tym samym wąskim gardle: Ukraina potrzebuje szybkości, zaufania i fabryk naraz. Jej machina wojenna może wchłonąć kolejną rekonstrukcję, ale nie wtedy, gdy polityka zaczyna łamać tryby właśnie w chwili, gdy sojusznicy wreszcie uczą się budować wokół nich.

Francuskie Zgromadzenie Narodowe przyjęło ustawę o pomocy w umieraniu stosunkiem głosów 291 do 241, po latach debaty i powtarzającym się oporze Senatu. Ustawa ogranicza dostęp do obywateli Francji lub legalnych rezydentów z poważną, nieuleczalną chorobą w zaawansowanym albo terminalnym stadium, stałym cierpieniem oraz zdolnością do podjęcia wolnej i świadomej decyzji. Substancja śmiertelna może zostać przyjęta samodzielnie albo, jeśli pacjent nie jest w stanie tego zrobić, podana przez lekarza lub pielęgniarkę. Emmanuel Macron nazwał głosowanie dotrzymaną obietnicą, podczas gdy przeciwnicy przygotowywali skargi konstytucyjne i ostrzegali, że państwo zmieniło znaczenie opieki.

W Stanach Zjednoczonych ten sam dzień przyniósł ostrzejszy spór o władzę państwa. The New York Times zwrócił się do sądu federalnego o uchylenie wezwań Departamentu Sprawiedliwości doręczonych dziennikarzom, którzy opisywali obawy dotyczące bezpieczeństwa podarowanego Donaldowi Trumpowi przez Katar Air Force One. David McCraw nazwał wezwania karzącymi. Osobno Donald Trump unieważnił tymczasowe wstrzymanie przez Departament Bezpieczeństwa Krajowego zatrzymań pojazdów przez ICE po tym, jak agenci śmiertelnie postrzelili dwóch mężczyzn w ciągu sześciu dni w Maine i Teksasie. Żaden z funkcjonariuszy nie miał kamery osobistej, mimo dyrektywy, która tego wymagała.

Francja przedstawiła działanie państwa jako kontrolowane rozszerzenie osobistego wyboru; Waszyngton przedstawił władzę przymusu jako egzekwowanie prawa i kontrolę przecieków. Kontrast ma znaczenie, bo liberalne rządzenie zależy nie tylko od tego, do jakich uprawnień państwo rości sobie prawo, lecz także od tego, czy obywatele wierzą, że te uprawnienia są ograniczone.

Toronto odnotowało w środę najgorszą jakość powietrza wśród dużych miast, gdy dym z północno-zachodniego Ontario podniósł w mieście odczyt Indeksu Zdrowotnego Jakości Powietrza do 10+, najwyższej kategorii ryzyka stosowanej przez Environment Canada. Dym rozprzestrzenił się przez Środkowy Zachód i północny wschód USA, przy czym Nowy Jork osiągnął niezdrowy poziom AQI 180, a Duluth w Minnesocie przekroczyło 500, poziom niebezpieczny. Upał jeszcze pogorszył ten epizod: w centrum Toronto temperatura sięgnęła 37,3°C, podczas gdy nawierzchnie pasów startowych na międzynarodowym lotnisku Pearson osiągnęły 55°C.

Problem ewakuacji wyglądał bardziej staroświecko, ale wcale nie był mniej trudny. Urzędnicy zamknęli Boundary Waters Canoe Area Wilderness po tym, jak około 17 pożarów wywołanych uderzeniami piorunów objęło ten odległy obszar i jego okolice. Strażnicy oszacowali, że na liczącym 445 000 hektarów obszarze dzikiej przyrody pozostawało od 6000 do 10 000 osób, a do znacznej jego części można dotrzeć głównie kajakiem. Kanadyjskie samoloty pomogły uratować dwie grupy młodzieżowych obozowiczów, które przekroczyły granicę, podczas gdy strażnicy próbowali odnaleźć innych w labiryncie jezior i przenosek.

Szkody po pożarach miejscami są już trwałe. Collins w Ontario spłonęło doszczętnie po tym, jak mieszkańcy Namaygoosisagagun First Nation uciekli z zaledwie kilkuminutowym ostrzeżeniem, choć urzędnicy poinformowali, że wszystkim udało się bezpiecznie wydostać. W całej Kanadzie w tym roku spłonęło już 1,9 mln hektarów, głównie w Manitobie, Saskatchewan i Ontario. Dym kiedyś wydawał się regionalną uciążliwością; teraz przemieszcza się jak awaria infrastruktury, zamykając dzikie obszary, dławiąc miasta i przypominając rządom, że adaptacja do klimatu zaczyna się od płuc.