Brief poranny, niedziela, 12 lipca

Irańska Gwardia Rewolucyjna ogłosiła zamknięcie Cieśniny Ormuz po tym, jak jej siły skonfrontowały się z pływającym pod cypryjską banderą GFS Galaxy, na którym według Dowództwa Centralnego USA doszło do pożaru, uszkodzenia maszynowni i zaginięcia cywilnego członka załogi. Teheran oświadczył, że jednostka zagroziła bezpieczeństwu morskiemu, korzystając z nieautoryzowanej trasy, podczas gdy Waszyngton stwierdził, że Iran zaatakował statek handlowy, a następnie zarządził kolejną rundę uderzeń, trzecią w tym tygodniu, na polecenie prezydenta Donalda Trumpa.

Starcie militarne nałożyło się na starcie polityczne. Modżtaba Chamenei, który od czasu objęcia funkcji najwyższego przywódcy Iranu nie pojawił się publicznie, wydał pisemną przysięgę pomszczenia zabicia swojego ojca, Alego Chameneiego, i oświadczył, że odwet nie będzie zależał od tego, czy on lub inni urzędnicy przeżyją. Stany Zjednoczone oskarżyły Iran o spiskowanie przeciwko Donaldowi Trumpowi i ponownie nałożyły sankcje naftowe, które Teheran nazwał naruszeniem rozejmu.

Przez Ormuz przepływa około jednej piątej światowej ropy, więc nawet krótkie zamknięcie zagraża cenom, ubezpieczeniom transportu morskiego i dyplomacji w Zatoce. To nie jest już tylko kolejna wymiana ciosów w strzępiącym się zawieszeniu broni; to test, czy najważniejsze na świecie energetyczne gardło może pozostać otwarte, gdy obie strony politycznie zyskują na brzmieniu bezkompromisowo.

Francja rozszerzyła najwyższy alert upałowy z 24 departamentów w sobotę do 37 w niedzielę, obejmując nim około 26 mln osób, przy prognozach sięgających 38–41°C na obszarach objętych czerwonym alertem. Paryż wcześniej zamknął wieżę Eiffla i Luwr, organizatorzy Tour de France skrócili etap o 30 km, a operator kolejowy SNCF odwołał co trzeci pociąg Intercités w najgorętszych godzinach, choć na weekend Święta Bastylii nadal zaplanowano 3 700 pociągów TGV.

Presja nie zatrzymała się na Francji. Tajfun Bavi uderzył we wschodnie Chiny po tym, jak władze ewakuowały niemal 2 mln ludzi, w tym ponad 1,7 mln w Zhejiang, podczas gdy Tajwan zgłosił 134 rannych, a Filipiny odnotowały co najmniej 17 ofiar śmiertelnych powodzi monsunowych związanych z tajfunem. W południowej Hiszpanii pożar w Los Gallardos zabił co najmniej 12 osób, 23 uznano za zaginione, a ogień strawił ponad 6 000 hektarów, gdy ekipy przeszukiwały spalone domy i drogi.

Ten wzorzec staje się znajomy i kosztowny. Rządy wciąż opisują każdy kryzys jako wyjątkowy, ale muzea, organizatorzy imprez sportowych, operatorzy kolejowi i służby ratunkowe spędzają teraz lato, przepisując zwyczajne harmonogramy pod nadzwyczajną pogodę.

Departament Sprawiedliwości wezwał czterech dziennikarzy „New York Timesa” do złożenia zeznań przed federalną wielką ławą przysięgłych na Manhattanie po tym, jak gazeta podała, że Donald Trump opuścił szczyt NATO w Ankarze starszym samolotem prezydenckim, ponieważ nowszy Air Force One podarowany przez Katar nie miał części systemów obronnych. Agenci federalni dostarczyli część wezwań do domów reporterów, a prokuratorzy stwierdzili, że ścigają urzędników, którzy ujawnili informacje niejawne, a nie samych dziennikarzy.

Administracja zaprzeczyła, by obawy o bezpieczeństwo były powodem zmiany samolotu, podczas gdy „Times” stwierdził, że jego teksty dotyczyły tego, jak działa rząd i jak oceniano ryzyko związane z samolotem prezydenckim. Organizacje broniące wolności prasy nazwały wezwania poważną eskalacją, ponieważ amerykańscy prokuratorzy od dawna traktowali przymusowe zeznania reporterów jako ostateczność. Posunięcie to następuje też po wcześniejszych próbach wymuszenia zeznań od reporterów „Washington Post” i „Wall Street Journal”, które wycofano w czerwcu.

Praktyczne pytanie brzmi, czy sądy zawężą zakres wezwań; większe, czy śledztwa w sprawie przecieków staną się rutynowym sposobem, by reportaże o bezpieczeństwie narodowym zaczęły być odczuwane jako osobiście kosztowne. Prezydent, który codziennie atakuje prasę, ma teraz prokuratorów pukających do drzwi, co zmienia temperaturę jeszcze zanim jakikolwiek świadek złoży przysięgę.

Rada nadzorcza Volkswagena odrzuciła plan restrukturyzacji Olivera Blume po tym, jak przedstawiciele pracowników i Dolna Saksonia zagłosowali przeciwko niemu, według osób zaznajomionych z przebiegiem narad. Propozycja zakładałaby obniżenie rocznych mocy produkcyjnych o 1 mln pojazdów, do 9 mln do 2030 r., i mogłaby sprawić, że cztery niemieckie zakłady stałyby się zbędne, w tym Zwickau, Emden, Neckarsulm i Hannover, które łącznie zatrudniają około 40 000 osób.

Rada zakładowa oskarżyła Blume o ukrywanie informacji przed dotkniętymi pracownikami po tym, jak piątkowy termin minął bez wystąpienia do załogi. Rada Danieli Cavallo planuje teraz wezwać go na spotkania z pracownikami po przerwie letniej, podczas gdy IG Metall zorganizował już protesty w zakładach we wschodnich i zachodnich Niemczech. Doniesienia mocno różnią się co do możliwej globalnej liczby utraconych miejsc pracy, od wcześniej planowanych 50 000 po liczby sięgające 100 000 lub 120 000, ale kierunek jest jasny: mniej zakładów, mniej modeli i mniej opcji.

Blume przekonuje, że koszty fabryk w Niemczech poprawiły się w ubiegłym roku średnio o 20%, i mówi, że istnieją mądrzejsze odpowiedzi niż zamknięcia. Jednocześnie konkurencja w pojazdach elektrycznych, bariery handlowe i regulacje coraz bardziej się zaciskają. Dawny niemiecki układ, wysokie płace, regionalne miejsca pracy i potęga eksportowa, jest renegocjowany na hali produkcyjnej, a nie w błyszczącej prezentacji strategicznej.

Wenezuela podniosła potwierdzony bilans ofiar śmiertelnych podwójnych trzęsień ziemi z 24 czerwca do 4333, o 215 więcej w ciągu doby, podczas gdy oficjalna liczba rannych pozostała na poziomie 16 740. Przewodniczący Zgromadzenia Narodowego Jorge Rodríguez powiedział, że 315 ofiar wciąż pozostaje niezidentyfikowanych, a Portugalia potwierdziła, że wśród zabitych jest 110 obywateli Portugalii lub ich potomków, w tym 20 dzieci.

Rząd wciąż nie podał oficjalnej liczby osób zaginionych, mimo szacunków ONZ i niezależnych źródeł sięgających dziesiątek tysięcy. Rodríguez bronił wolniejszego usuwania gruzów jako koniecznego, by chronić możliwych ocalałych i wydobywać ciała, podczas gdy ekipy ratunkowe informowały, że spod gruzów wyciągnięto żywych 6462 ludzi, a po dwóch głównych wstrząsach, które nastąpiły w odstępie 39 sekund, odnotowano ponad 1200 wstrząsów wtórnych.

Mieszkalnictwo jest teraz drugim stanem nadzwyczajnym. Ponad 19 000 ludzi mieszka w tymczasowych miejscach pobytu, wielu w szkołach, które muszą zostać ponownie otwarte do września, a władze szacują, że potrzebnych będzie około 25 000 lokali mieszkalnych. Pierwsze 200 domów prefabrykowanych ma dotrzeć w przyszłym tygodniu, to skromny początek wobec katastrofy, która ukarała lata odbudowy i osiedlania się w ryzykownych strefach. Gruz w końcu zniknie; trudniejszą pracą będzie udowodnienie, że odbudowa nie odbuduje tego samego zagrożenia w mocniejszym betonie.