Brief wieczorny, wtorek, 30 czerwca

Donald Trump powiedział, że Iran poprosił o spotkanie w Dosze, podczas gdy irańskie ministerstwo spraw zagranicznych zaprzeczyło jakimkolwiek bezpośrednim kontaktom ze Stanami Zjednoczonymi i oświadczyło, że do Kataru uda się jedynie delegacja techniczna. Biały Dom wysłał Steve’a Witkoffa i Jareda Kushnera, a Reuters podał, że zespoły techniczne mogą omawiać Cieśninę Ormuz, szlak wodny, którym zwykle przepływa około jedna piąta światowego handlu ropą i skroplonym gazem ziemnym.

Spór o procedurę następuje po weekendzie, podczas którego Iran oświadczył, że zaatakował jednostki korzystające ze wspieranej przez USA trasy ewakuacyjnej, Stany Zjednoczone poinformowały, że uderzyły w 10 irańskich celów wojskowych, a następnie Iran podał, że wystrzelił rakiety i drony w kierunku amerykańskich baz w Kuwejcie i Bahrajnie. Do poniedziałku obie strony wstrzymały działania, ale ropa utrzymała się powyżej 100 dolarów za baryłkę, a Brent ponownie wzrosła, ponieważ traderzy wyceniali rozejm jako kruchy, a nie jako sprawę zakończoną.

Irak dodał kolejną komplikację, naciskając na OPEC w sprawie większego limitu produkcji po tym, jak straty wojenne i zakłócenia eksportu ścisnęły budżet, który opiera się na ropie w 88 procentach dochodów państwa. Cieśnina nie jest kartą przetargową na mapie; jest wąską rurą, przez którą inflacja może wrócić na stół każdego gabinetu.

Rząd Wenezueli podał bilans dwóch trzęsień ziemi: 1719 zabitych, 5034 rannych i 15 866 wysiedlonych po wstrząsach o magnitudzie 7,2 i 7,5, które uderzyły 24 czerwca. Największe zniszczenia poniosła La Guaira, lekarze każdego dnia zajmowali się setkami ciał, a Organizacja Narodów Zjednoczonych pozyskała 10 000 worków na zwłoki w oczekiwaniu na wyższy ostateczny bilans.

Ratownicy wciąż wyciągali ludzi spod gruzów po zamknięciu zwyczajowego 72-godzinnego okna. Ekipy uwolniły 21-letniego Aarona Leviego Cantillo po 106 godzinach, a dziecko przeżyło ponad 120 godzin, zanim zespoły dotarły do sektora Caribe. Ponad 2000 ratowników z 27 krajów i 160 psów poszukiwawczych przeszukiwało niestabilne budynki, gdy wstrząsy wtórne wciąż poruszały ziemią pod ich stopami.

Katastrofa nabrała ostrzejszego politycznego wymiaru po tym, jak czarterowy lot z ponad 140 wenezuelskimi deportowanymi z amerykańskich ośrodków imigracyjnych wylądował na lotnisku w Maiquetíi kilka godzin przed wstrząsami. Urzędnicy przewieźli grupę do prowadzonego przez rząd Hotelu Santuario La Llanada, który się zawalił, a krewni mówili, że zatrzymane telefony i dokumenty spowolniły identyfikację. Trzęsienia ziemi najpierw karzą słaby beton; to obnażyło także kruchą maszynerię wokół migracji, detencji i opieki państwa.

Sąd Najwyższy USA uchylił rozporządzenie Donalda Trumpa ograniczające obywatelstwo z urodzenia, orzekając stosunkiem głosów 6 do 3, że 14. poprawka obejmuje obywatelstwem niemal każdego urodzonego na amerykańskiej ziemi. Prezes Sądu Najwyższego John Roberts napisał, że powojenna obietnica poprawki, złożona po wojnie secesyjnej, nadal wiąże rząd, zatrzymując sztandarowe rozporządzenie imigracyjne, zanim agencje mogły je wdrożyć.

W innych sprawach ten sam sąd przesunął się na prawo. Utrzymał w mocy zakazy obowiązujące w Idaho i Wirginii Zachodniej, które zabraniają transpłciowym dziewczętom i kobietom rywalizacji w kobiecych drużynach sportowych, również stosunkiem głosów 6 do 3, i stwierdził, że przepisy te nie naruszają równej ochrony prawnej ani Title IX. Decyzja ta dotyczy ponad dwóch tuzinów stanów rządzonych przez Republikanów, w których obowiązują podobne zasady, a jednocześnie pozostawia spory w stanach stawiających na inkluzję, takich jak Kalifornia i Connecticut, wciąż żywe w sądach niższej instancji.

Sędziowie rozszerzyli także prezydenckie uprawnienia do odwoływania urzędników, pozwalając Trumpowi zwolnić członków Federalnej Komisji Handlu bez podania przyczyny, co osłabiło precedens z 1935 roku chroniący kilka niezależnych agencji. W węższym orzeczeniu zablokowali mu usunięcie gubernator Rezerwy Federalnej Lisy Cook, traktując bank centralny jako przypadek szczególny ze względu na politykę pieniężną.

Ta kadencja zostawia Trumpa z Konstytucją, która blokuje jedno wielkie roszczenie imigracyjne, ale daje mu dłuższą dźwignię nad państwem administracyjnym. Sąd nie wybrał po prostu powściągliwości ani władzy; wybrał, które instytucje muszą wchłonąć każdą z nich.

Peruwiański organ wyborczy ogłosił Keiko Fujimori prezydentką elektką po 22-dniowym liczeniu głosów, przyznając jej 50,135 procent ważnych głosów wobec 49,865 procent dla Roberto Sáncheza. Wygrała różnicą około 49 600 kart do głosowania spośród ponad 18 milionów oddanych, dzięki wsparciu Peruwiańczyków za granicą, po tym jak Sánchez prowadził w części krajowego liczenia głosów.

Zwycięstwo Fujimori przywraca do władzy słynne i toksyczne nazwisko. Jej ojciec Alberto Fujimori rządził od 1990 do 2000 roku, a potem został skazany za korupcję i zbrodnie przeciwko ludzkości; ona zbudowała Fuerza Popular w trwałą machinę i przegrała trzy poprzednie drugie tury, zanim wreszcie wygrała pod hasłem przywrócenia porządku.

Sánchez odrzucił wynik, zarzucił fałszerstwa w głosowaniu za granicą i wezwał do demonstracji, podczas gdy organ wyborczy oświadczył, że liczenie jest ostateczne. Nowy dwuizbowy kongres nie daje żadnej pojedynczej sile większości, więc Fujimori obejmie urząd 28 lipca z wąskim zwycięstwem prawnym i szerokim sporem społecznym wciąż nierozwiązanym.

Jej pierwszy program łączy kontrolę przestępczości z przygotowaniami na El Niño, co zgrabnie ilustruje peruwiańskie uwikłanie: obywatele chcą państwa, które potrafi patrolować ulice, radzić sobie z pogodowymi wstrząsami i przestać zmieniać prezydentów co kilka miesięcy. Jej mandat nie jest czekiem in blanco, lecz pokwitowaniem wydrukowanym bardzo drobnym drukiem.

Niemcy dwukrotnie w jeden weekend pobiły swój absolutny rekord upału, najpierw 41,3°C w piątek, a potem 41,5°C w sobotę, podczas gdy czerwiec wstępnie sklasyfikowano jako drugi najcieplejszy w kraju od początku pomiarów. Gdy upał ustępował, Niemiecka Służba Meteorologiczna ostrzegła przed burzami, które mogą zrzucić od 30 do 50 litrów deszczu na metr kwadratowy, lokalnie nawet do 80 litrów w ciągu kilku godzin.

Rumunia znalazła się pod czerwonym alertem upałowym niemal w całym kraju, z temperaturami maksymalnymi od 35°C do 41°C i tropikalnymi nocami, które odbierały ludziom porządny reset. Po upale przyszły ostrzeżenia przed burzami, z prognozowanymi porywami wiatru od 70 do 90 km/h w niektórych okręgach i gradem do jednego cala w częściach Transylwanii.

Francja przedstawiła najbardziej otrzeźwiający bilans. 10-dniowa fala upałów zabiła ponad 1000 osób, podniosła temperaturę w Paryżu do 42°C i zmusiła rząd do zamówienia 30 000 klimatyzatorów dla szpitali przed kolejnym okresem gorąca spodziewanym w ten weekend. Od 2027 roku szkoły przestaną też organizować popołudniowe egzaminy maturalne i brevet.

Europa uczy się, że adaptacja nie oznacza kupienia kilku wentylatorów po tym, jak termometr osiągnie szczyt. Pogoda testuje teraz sieci energetyczne, szpitale, egzaminy i służby ratunkowe w tym samym tygodniu, co jest polityką klimatyczną innymi środkami.