Brief poranny, wtorek, 8 września

Saksonia-Anhalt dała Alternatywie dla Niemiec 43,8% głosów i 39 z 83 mandatów. Do większości zabrakło jej czterech mandatów, ale wyprzedziła wszystkich rywali o lata świetlne. CDU, która rządziła landem, spadła do 17,2%, a frekwencja sięgnęła 77,8%, czyli najwyższego poziomu od zjednoczenia Niemiec.

Wynik od razu przestał być protestem wyborców, a stał się kryzysem personalnym. Premier Saksonii-Anhaltu Sven Schulze i landowe kierownictwo CDU podali się w Magdeburgu do dymisji. Poseł do Bundestagu Sepp Müller zapowiedział start w wyborach na szefa partii, choć wcześniej sugerował, że kandydat AfD Ulrich Siegmund ma mandat, by sięgnąć po władzę.

Liderzy AfD naciskali na konserwatystów, by przestali odmawiać współpracy. Kanclerz Friedrich Merz powtórzył, że CDU nie będzie rządzić z tą partią. Infratest dimap ustalił, że 87% wyborców w Saksonii-Anhalcie jest niezadowolonych z rządu federalnego, więc Berlin nie może uznać tego za lokalny incydent. Tino Chrupalla sformułował żądanie bez ogródek.

Przed trudnym pytaniem stoją teraz partie głównego nurtu, nie AfD. Mogą ułożyć kolejną niewygodną większość przeciw AfD i ryzykować wrażenie, że chodzi tylko o procedurę. Albo mogą przekroczyć w rozmowach granicę, którą same wytyczyły właśnie po to, by nie dopuścić do normalizacji. Niemiecki mur ogniowy przetrwał jako reguła moralna; Saksonia-Anhalt zrobiła z niego ćwiczenie z liczenia.

Izraelskie naloty uderzyły po północy w Kfar Remmane koło An-Nabatijji. Zginęło co najmniej 11 osób, podała libańska Narodowa Agencja Informacyjna. Dziewięć osób, w tym dwoje niemowląt, zginęło po zawaleniu się budynku mieszkalnego. Dwóch ratowników medycznych zginęło w drugim uderzeniu, wymierzonym w samochód. Izraelskie wojsko oświadczyło, że analizuje doniesienia o incydencie.

Do ataku doszło bez wcześniejszych wezwań do ewakuacji. Inaczej było podczas osobnej operacji w Deir Zahrani, gdzie izraelskie siły opublikowały komunikat na Telegramie, zanim uderzyły w miejsce, które nazwały obiektem Hezbollahu. Izrael oskarżył Hezbollah o wystrzeliwanie dronów i dozbrajanie się na południu. Prezydent Libanu Joseph Aoun zaapelował do Waszyngtonu i innych rządów o powstrzymanie izraelskich operacji. Jeden z mieszkańców opisał nastroje po tym, jak rodziny dopiero niedawno wróciły do domów.

Napięcie wzrosło też na Zachodnim Brzegu. Minister obrony Izraela Israel Katz nakazał siłom przygotować się do wojny na pełną skalę przeciwko strukturom Autonomii Palestyńskiej, jeśli te rozpoczną atak na skalę 7 października albo izraelskie władze uznają, że są bliskie jego rozpoczęcia. Ostrzeżenie padło po tym, jak izraelski osadnik został ugodzony nożem. Izraelscy żołnierze odnaleźli potem palestyńskiego napastnika i śmiertelnie go postrzelili. Doniesienia nie podawały żadnych dowodów łączących Autonomię Palestyńską z atakiem.

Czerwcowy rozejm w Libanie przypomina dziś nie tyle przerwę, ile źle trzymający szew, a każde nowe uderzenie ciągnie tę samą nić.

Rosja cofnęła zgodę na działalność niemieckiego konsulatu w Petersburgu i nakazała jego zamknięcie do 18 września. Placówki Goethe-Institut muszą zakończyć działalność do 13 września. Moskwa przedstawiła decyzję jako odwet za zamknięcie przez Berlin ostatniego rosyjskiego konsulatu w Niemczech oraz centrum kultury Dom Rosyjski po tym, jak w pobliżu ukraińskiego samolotu transportowego na lotnisku Lipsk/Halle znaleziono drona z ładunkiem wybuchowym.

Po tym epizodzie Niemcy mają w Rosji skromniejszą oficjalną obecność i mniej kanałów kulturalnych, gdy obie strony i tak rozmawiają głównie oskarżeniami. Lipsk/Halle obsługuje fracht, Bundeswehrę, NATO i logistykę związaną z Ukrainą. To tłumaczy, dlaczego Berlin uznał incydent za coś więcej niż wandalizm. Rosja zaprzeczyła, że miała w tym udział, a dyplomatyczne wet za wet przekształciło śledztwo w sprawie bezpieczeństwa w kolejną rozbitą szybę w największym dwustronnym rozłamie w Europie od 2022 roku.

W tym samym czasie amerykańscy wysłannicy Steve Witkoff i Jared Kushner kursowali między Moskwą a Kijowem. W sobotę spotkali się z Władimirem Putinem, a następnie odbyli w Kijowie trzy rundy rozmów z ukraińskimi, amerykańskimi i europejskimi urzędnikami o gwarancjach bezpieczeństwa, wsparciu gospodarczym, obronie powietrznej i przygotowaniach do zimy.

Kreml ostudził oczekiwania.

Kontrast jest wyraźny: konsulaty się zamykają, a wysłannicy krążą. Dyplomacja nie zniknęła, ale działa dziś jak awaryjna hydraulika w domu, w którym właściciele wciąż rozbijają rury.

Hiszpański Sąd Krajowy, Audiencia Nacional, wszczął śledztwo karne w sprawie masowego napływu do Ceuty, który zaczął się 30 lipca. Sędzia María Tardón uznała, że sąd jest właściwy, po tym, jak prokuratorzy wskazali, że planowanie i rozpowszechnianie w internecie odbywały się głównie w Maroku, a skutki wystąpiły na terytorium Hiszpanii. Śledczy badają domniemane przestępstwa związane z integralnością terytorialną, prawami migrantów, nieumyślnym spowodowaniem śmierci i przestępczością zorganizowaną.

Polityka Madrytu jest bardziej zagmatwana niż pismo procesowe. Około 70 000 z 72 000 osób, które przedostały się do Ceuty, wróciło do Maroka, ale tysiące nadal pozostają w mieście. Rząd zatwierdził też przeznaczenie 16 000 metrów kwadratowych terenów portowych pod namioty. Minister spraw wewnętrznych Fernando Grande-Marlaska powiedział, że nie otrzymał dowodów na współudział marokańskiej policji, choć postanowienie sądu przywoływało materiały hiszpańskiej policji opisujące ułatwienia ze strony władz Maroka.

Dalej na północ Finlandia ukończyła budowę 200-kilometrowego ogrodzenia na kluczowych odcinkach 1340-kilometrowej granicy z Rosją. Bariera o wysokości 4,5 metra obejmuje drut kolczasty, kamery i czujniki ruchu. Powstała po tym, jak Helsinki zamknęły przejścia dla ruchu osobowego, gdy pod koniec 2023 r. przybyło ponad 1300 osób ubiegających się o azyl bez wiz.

Ceuta i Finlandia pokazują ten sam europejski odruch z przeciwnych krańców kontynentu: gdy migracja staje się geopolityką, rządy najpierw sięgają po policyjne akta, płoty i tymczasowe obozy.

Frachtowy Boeing 767-300 Amazon Prime Air, lecący z San Juan, w niedzielę krótko przed godz. 14 wypadł z pasa w Międzynarodowym Porcie Lotniczym Miami. 32-letnia maszyna, obsługiwana dla Amazona przez 21 Air, przecięła Northwest 67th Avenue z prędkością 112 węzłów i uderzyła w pojazdy na drodze obwodowej, z której korzystali pracownicy magazynów. Pięć osób zginęło na miejscu, a pięć innych zostało rannych, trzy z nich są w stanie krytycznym.

Miami-Dade Fire Rescue skierowała ponad 60 jednostek i około 200 ratowników. Ekipy wydobyły dwóch pilotów z uszkodzonego kokpitu i ratowały kierowców ze zmiażdżonych pojazdów. Zabezpieczały też duży wyciek paliwa, a amerykańska Krajowa Rada Bezpieczeństwa Transportu wysłała śledczych, by zbadali samolot, profil podejścia do lądowania, skuteczność hamowania i warunki pogodowe. Wstępne dane z systemów śledzenia sugerowały, że frachtowiec podchodził wyżej i szybciej, niż przewidują standardowe profile lądowania. Analitycy wskazywali też na silny wiatr boczny lub tylny mniej więcej w czasie wypadku.

Katastrofa uderzyła także w rozkład lotów. Lotnisko w Miami natychmiast wstrzymało wszystkie operacje po wypadnięciu maszyny z pasa, a później wznowiło tylko wybrane połączenia. Dwa z czterech pasów pozostały zamknięte jeszcze w poniedziałek, a FlightAware odnotował 232 odwołane loty w ciągu kolejnych 24 godzin. W poniedziałek w południe średnie opóźnienia przylotów przekraczały pięć godzin.

Dla Amazona wypadek to coś więcej niż wpis w dokumentacji bezpieczeństwa jednego wykonawcy. Prime Air opiera się na starych, przebudowanych samolotach szerokokadłubowych, napiętych rozkładach przewozów cargo i lotniskach, gdzie drogi dla transportu towarowego stykają się z obrzeżami pasów. Śledztwo ustali techniczny łańcuch zdarzeń, ale lekcja jest już widoczna na płycie lotniska, gdzie jedno złe lądowanie zrobiło z węzła logistycznego wąskie gardło.

Huawei wprowadził w Chinach Mate XT2, potrójnie składany smartfon drugiej generacji z wewnętrznym ekranem AMOLED 10,2 cala, przeprojektowanym mechanizmem składania do środka i ceną od 19 999 juanów, czyli około 2980 dolarów. Najdroższa Edycja Kolekcjonerska kosztuje 29 999 juanów, około 4470 dolarów. Telefon jest więc nie tyle produktem masowym, ile wyrazem wiary w chińskich klientów z segmentu premium.

Urządzenie niesie też polityczny komunikat zapisany w krzemie. Huawei twierdzi, że procesor Kirin 9050 Pro poprawia wydajność o 42% i po raz pierwszy korzysta z architektury LogicFolding, która pozwala układać aktywne warstwy układów pionowo. Ta deklaracja ma znaczenie, bo amerykańskie restrykcje nadal ograniczają Chinom dostęp do najbardziej zaawansowanych narzędzi fotolitograficznych. Firmy muszą więc szukać wzrostu wydajności w pakowaniu i architekturze, a nie w prostym zmniejszaniu tranzystorów.

Huawei wyznaczył premierę na dwa dni przed prezentacją sprzętową Apple z 9 września, podczas której analitycy spodziewają się pierwszego składanego iPhone’a. Według danych IDC Huawei był w drugim kwartale 2026 r. liderem całego chińskiego rynku smartfonów z udziałem 22,6%, przed Apple z 18,1% i Xiaomi z 12,4%. Smart Analytics Global podał też, że w tym samym kwartale Huawei miał 68% dostaw składanych urządzeń w Chinach.

Xiaomi tego samego dnia pokazało własny, tańszy model 18 Fold, a obie firmy ostrzegły przed presją rosnących cen układów pamięci. Apple wciąż ma siłę globalnej marki, ale w Chinach wchodzi teraz do walki o składaki, w której Huawei już zrobił z ograniczeń teatr.