Brief poranny, wtorek, 25 sierpnia

Stany Zjednoczone rozpoczęły operację Economic Outcast, kampanię sankcyjną wymierzoną w pięć źródeł dochodów Iranu: aktywa cyfrowe, technologie, złoto, lotnictwo i żeglugę morską. Scott Bessent, sekretarz skarbu USA, powiedział, że Waszyngton objął sankcjami ponad 60 podmiotów, osób i statków oskarżanych o pomoc Teheranowi w pozyskiwaniu komponentów jądrowych i rakietowych, transferowaniu wpływów z ropy lub obchodzeniu restrykcji. W ramach kampanii zagranicznym bankom i jurysdykcjom grozi też odcięcie od rozliczeń dolarowych, jeśli nadal będą obsługiwać irańskie transakcje.

Scott Bessent postawił sprawę bez ogródek.

Teheran odrzucił decyzję i uznał ją za kolejną odsłonę kampanii nacisku, którą, jak twierdzi, znosi od 1979 roku. Irańscy urzędnicy ostrzegli państwa trzecie przed pomaganiem Waszyngtonowi w egzekwowaniu blokady. Za dolara płacono około 2 028 000 riali, a MFW prognozował, że gospodarka skurczy się w tym roku o ponad 5%. Mohammad Bagher Ghalibaf, główny negocjator Iranu, przekonywał, że Ameryka nie ma prawa nadzorować handlu między suwerennymi państwami.

Wojna odciągnęła też amerykańskie siły od Azji. Stany Zjednoczone odwołały ćwiczenia desantowe Ssangyong z Koreą Południową, gdy Korpus Piechoty Morskiej USA poinformował, że zaangażowanie na Bliskim Wschodzie ograniczyło dostępność żołnierzy. Inne ćwiczenia, Ulchi Freedom Shield, skrócono już z 11 dni do pięciu. Korea Północna wykpiła cięcia i w ubiegłym tygodniu wystrzeliła 10 pocisków balistycznych krótkiego zasięgu. Prawdziwy test polega na tym, czy przymus zdoła znów otworzyć wąskie gardło, nie spychając sojuszników i przeciwników do tego samego kąta.

Komisja Europejska uruchomiła 6,1 mld euro pomocy wojskowej dla Ukrainy w 35. rocznicę Dnia Niepodległości. Pieniądze mają trafić na systemy obrony powietrznej, rakiety, amunicję i radary. Transza jest częścią szerszego pakietu pożyczkowego o wartości do 90 mld euro, w tym 60 mld euro zarezerwowanych na potrzeby obronne. Zagraniczni przywódcy przyjechali pociągiem do Kijowa na spotkanie Koalicji Chętnych, a publiczne uroczystości były skromne z powodu stałego ryzyka rosyjskich uderzeń.

Ursula von der Leyen powiązała moment decyzji z rosyjskimi atakami na ukraińskie miasta.

Norwegia przedstawiła dłuższą perspektywę. Jonas Gahr Støre powiedział, że Oslo utrzyma w 2027 r. wsparcie dla Ukrainy na poziomie 85 mld koron norweskich, około 7,7 mld euro. To tyle samo co w 2026 r., a większość pieniędzy trafi do wojska. Wołodymyr Zełenski powiedział, że siłom zbrojnym brakuje w budżecie 27 mld dolarów. Ostrzegł przed poważnymi niedoborami, jeśli partnerzy nie przekażą przed końcem roku co najmniej 10 mld dolarów zadeklarowanej pomocy międzynarodowej.

Deklaracje pokazują, że Europa próbuje przekuć solidarność w harmonogramy produkcji. Wielka Brytania obiecała wsparcie dla krajowej produkcji pocisków dalekiego zasięgu w Ukrainie, a delegacje sojuszników omawiały ochronę infrastruktury i logistyki przez zimę. Lipcowy bilans rosyjskich pocisków, apele Kijowa o systemy obrony powietrznej i kampania z użyciem dronów przeciwko flocie cieni wskazują raczej na wojnę na wytrzymałość niż na dyplomatyczną przerwę. O zimie Ukrainy nie przesądzą przemówienia na placu Sofijskim, lecz to, czy pieniądze staną się pociskami przechwytującymi przed kolejnym blackoutem.

Departament Skarbu USA zwiększył w zeszłym tygodniu zakupy długoterminowych obligacji skarbowych, by obniżyć koszty finansowania. Ulga zniknęła jednak w ciągu doby. Rentowność 10-letnich papierów wróciła w okolice 4,75%, wobec 4,20% w listopadzie 2024 r., gdy nominowano Scotta Bessenta. Rentowność 30-latek przekroczyła 5%. Inwestorzy podnieśli też oczekiwania inflacyjne oraz ceny złota i kryptowalut, a dolara osłabili. To gorzki werdykt dla polityki, która miała uspokoić rynki.

Większym problemem jest skala długu. Dług publiczny USA po raz pierwszy przekroczył 40 bilionów dolarów, a płatności odsetkowe mają w tym roku pochłonąć 13,5% wydatków federalnych. W 2021 r. było to 5,2%, dziś odsetki są już wyższe niż wydatki na obronę. Większe deficyty, koszty ceł i wojna z Iranem zwiększyły emisję obligacji akurat wtedy, gdy inwestorzy żądają wyższej zapłaty za ich trzymanie.

Presja szybko przeniosła się na finanse gospodarstw domowych. Oprocentowanie 30-letnich kredytów hipotecznych wzrosło z 5,98% sprzed konfliktu z Iranem do 6,65%. To według szacunków dodaje 511 dolarów do miesięcznej raty w przypadku domu o średniej cenie. Liczba umów przedwstępnych sprzedaży domów z rynku wtórnego spadła o 2,3% miesiąc do miesiąca i jest o 30% niższa niż w 2019 r., podało National Association of Realtors.

Leo Chen opisał kanał transmisji.

Donald Trump chce niższych stóp przed wyborami do Kongresu w połowie kadencji, ale posiadacze obligacji zadają ostrzejsze pytanie niż wyborcy: kto poniesie koszt państwa, które pożycza aż tyle. Rynek obligacji można popchnąć na jedno popołudnie; nie da się go pochlebstwami skłonić, by wiecznie finansował brak dyscypliny.

Pedro Sánchez zwołał na wtorek posiedzenie hiszpańskiej Rady Bezpieczeństwa Narodowego, 26 dni po tym, jak władze Ceuty podały, że do enklawy przedostało się do 80 000 osób podczas masowego przekroczenia granicy. Madryt otworzył dwa tymczasowe ośrodki zakwaterowania dla 1800 osób, ale tysiące ludzi nadal pozostają w mieście. Komisja Zdrowia Publicznego zatwierdziła przekazanie Ceucie 25 000 dawek szczepionek i przedstawiła to jako profilaktykę, a nie reakcję na stan zagrożenia zdrowia publicznego.

Dostawa obejmuje do 15 000 dawek szczepionki przeciw odrze, śwince i różyczce oraz 10 000 dawek szczepionek przeciw błonicy, tężcowi, ospie wietrznej i polio. Wspólnoty autonomiczne zgodziły się przekazać zapasy w ramach mechanizmu solidarnościowego, a kilku urzędników regionalnych skarżyło się na opóźnioną koordynację i problemy z łańcuchem chłodniczym. Alberto Núñez Feijóo wezwał rząd, by rozważył zamknięcie Ceuty, a minister zdrowia Mónica García odrzuciła ten pomysł jako nieuzasadniony.

Elma Saiz odwróciła argument przeciw opozycji.

Na tym samym korytarzu migracyjnym doszło do kolejnej tragedii u wybrzeży Tunezji. Łódź z 15 tunezyjskimi migrantami wywróciła się w pobliżu Zarzis po wypłynięciu z południowego wybrzeża w kierunku Włoch. Ratownicy odnaleźli jednego ocalałego, później 11 ciał i kontynuowali poszukiwania trzech zaginionych osób. Czternastu pasażerów pochodziło z Ben Guerdane, gdzie mieszkańcy blokowali drogi i palili opony po tym, jak rozeszła się wiadomość o zatonięciu.

Kampania szczepień w Ceucie i akcja poszukiwawcza w Zarzis są dwoma końcami tej samej trasy: jedno państwo zarządza przybyłymi, drugie liczy tych, którzy nigdy nie dotarli do Europy. Polityka często zaczyna się przy granicznym płocie, ale ludzki rachunek otwiera się długo przed przeprawą.