Brief poranny, niedziela, 26 lipca

Biała furgonetka wjechała z dużą prędkością w tłum na alejce Ahornsteig w berlińskim Tiergarten, w pobliżu Bramy Brandenburskiej, w sobotę tuż przed godziną 22, podczas parady Christopher Street Day. Zginęła kobieta, a 16 osób zostało rannych, w tym trzy w stanie zagrożenia życia i osiem ciężko. Furgonetka uderzyła w drzewo, kierowca uciekł pieszo, organizatorzy odwołali wydarzenie około 22:15, a policja odgrodziła teren i uruchomiła infolinię dla bliskich.

Berlińska policja i Prokuratura Generalna poinformowały w niedzielę, że zidentyfikowały podejrzanego, wskazywanego zgodnie z niemiecką konwencją jako Abdul B., lat 21, ale go nie zatrzymały, i ostrzegły, że może być uzbrojony i niebezpieczny. Jednostki specjalne weszły po północy do mieszkania w Schöneberg i wycofały się, nie zastając go, a funkcjonariusze sprawdzali, czy wynajęty pojazd jest z nim powiązany. Śledczy zaznaczyli, że nie mają ustalonej wersji co do motywu ani dokładnego przebiegu zdarzeń.

Burmistrz Berlina przedstawił atak jako cios w miasto, które sprzedaje swój wizerunek, nie zawsze tanio, jako tolerancyjne i otwarte. Relacje świadków skłoniły też policję do zbadania, czy po zderzeniu doszło do obrażeń zadanych bronią białą, zarzut ten nie został jeszcze rozstrzygnięty.

Sprawa będzie testem tego, czy Berlin potrafi uspokoić wstrząśniętą opinię publiczną, nie zmieniając ataku na Pride w kolejną rundę performatywnej polityki bezpieczeństwa.

Pożary lasów w sobotę wdarły się głęboko w zachodnią Francję i środkową Hiszpanię, wymuszając duże ewakuacje, zamknięcie lotniska w Bordeaux i skierowanie żołnierzy do gaszenia. W Gironde główny pożar strawił od środy około 32 700 hektarów i zniszczył około 140 domów, a około 44 tys. osób opuściło półwysep Cap Ferret, część łodziami, gdy płomienie zagroziły jedynej drodze. Zniszczonych zostało tam ponad 50 domów.

Hiszpania mierzyła się z własnym stanem zagrożenia na zachód od Madrytu i w Ávili, gdzie pożary strawiły łącznie około 45 tys. hektarów, przeszły do prowincji Toledo i skłoniły rząd centralny do rozszerzenia kontroli kryzysowej. Od początku pożarów ewakuowano 23 miejscowości w regionie Madrytu i w Ávili, a około 70 tys. osób ewakuowano lub objęto nakazem pozostania w domach. W obu krajach domy opuściło ponad 267 tys. osób, a Hiszpania odnotowała jedną ofiarę śmiertelną.

Polityczne spory na krótko ostygły, gdy Pedro Sánchez i Isabel Díaz Ayuso spotkali się w sztabie w Cenicientos, który urzędnicy następnie ewakuowali, gdy ogień podszedł zbyt blisko. Hiszpania skierowała 2737 osób personelu, 426 pojazdów naziemnych i 21 statków powietrznych oraz otrzymała samoloty gaśnicze z Włoch i Grecji w ramach unijnego systemu reagowania. Francja skierowała w rejon pożaru 1000 żołnierzy, zapowiadając około 500 kolejnych, i użyła wojskowego A400M, zabierającego do 20 tys. litrów, do zrzutu 20 ton środka opóźniającego nad Lacanau.

Pożary zmieniły zmianę klimatu z argumentu politycznego w problem logistyczny, gdy rządy przesuwały policję, żołnierzy, pociągi i szpitale wokół pogody, która teraz porusza się szybciej niż ich plany.

Minister edukacji Indii, Dharmendra Pradhan, podał się w sobotę do dymisji po tygodniach protestów studenckich w sprawie wycieku arkuszy egzaminu wstępnego na medycynę, wymuszonych powtórek i śmierci, które rodziny i aktywiści wiążą z presją wywieraną na kandydatów. Ponad 2 mln osób przystąpiło w maju do egzaminu NEET, zanim dowody wycieku skłoniły rząd do unieważnienia wyników, zarządzenia powtórki 21 czerwca i ograniczenia dostępu do Telegrama do 22 czerwca, z uzasadnieniem, że grupy oszukujące rozsyłały tam fałszywe arkusze. Wielu studentów mówiło, że blokada zaszkodziła ich przygotowaniom.

Protesty narastały za sprawą satyrycznej Cockroach Janta Party, internetowego ruchu założonego przez Abhijita Dipke, który zmobilizował młodych Hindusów na Instagramie i wypełnił plac Jantar Mantar w Nowym Delhi mimo nacisków policji. Premier Narendra Modi opublikował rzadkie nagranie selfie, mówiąc, że boleje nad cierpieniem studentów, ale demonstranci nadal domagali się odejścia Pradhana, odszkodowań dla rodzin ofiar samobójstw i ochrony przed ściganiem.

Prezydentka Droupadi Murmu przyjęła dymisję na wniosek premiera i powierzyła resort edukacji Pralhadowi Joshiemu, obok jego dotychczasowej teki. Minister zdrowia Jagat Prakash Nadda potwierdził odszkodowania dla osieroconych rodzin, a rząd obiecał pisemną gwarancję wycofania zarzutów o przemoc wobec protestujących.

Dla Narendry Modiego ta dymisja przerywa długi zwyczaj przeczekiwania oburzenia i pokazuje, że młodzi wyborcy Indii wciąż potrafią zmusić najbardziej zdyscyplinowaną machinę polityczną świata do mrugnięcia.

Prezydent Kazachstanu, Kasym-Żomart Tokajew, wykorzystał XXII forum współpracy międzyregionalnej Rosji i Kazachstanu w Omsku, siedząc obok Władimira Putina, by publicznie wezwać do zamrożenia rosyjskiej wojny w Ukrainie. Apel był najostrzejszym publicznym odejściem Astany od moskiewskiego scenariusza od początku pełnoskalowej inwazji, choć Kazachstan pozostaje jednym z najbliższych partnerów Rosji w Azji Środkowej.

Tokajew przedstawił propozycję jako opinię osobistą i powiedział, że proszono go o mediację, ale odmówił tej roli. Powtórzył też pośrednio wieloletnią odmowę Kazachstanu uznania zmian terytorialnych narzuconych siłą, stanowisko wyrażone po raz pierwszy, gdy Astana odrzuciła uznanie separatystycznych roszczeń Doniecka i Ługańska.

Putin nie odpowiedział przed kamerami na istotę propozycji i powiedział jedynie, że prywatnie przedstawi Tokajewowi informacje o wojnie. Moskwa nadal twierdzi, że chce zająć więcej terytorium we wschodniej Ukrainie, podczas gdy rozmowy pozostają w dużej mierze zamrożone, a uwaga Waszyngtonu mocno przesunęła się ku Bliskiemu Wschodowi.

Tokajew nie otworzył siłą ścieżki pokojowej, ale uwidocznił koszty milczenia w samej przestrzeni dyplomatycznej Rosji.

Kryzys morski na Bliskim Wschodzie rozszerzył się w sobotę, gdy Iran oskarżył Ukrainę o uderzenie w irański statek handlowy na Morzu Kaspijskim, w którym zginął jeden marynarz, a drugi został ranny, i wezwał ukraińskiego chargé d'affaires w Teheranie w związku z tym, co nazwał wrogim i przestępczym aktem. Ukraina przyznała się do ataków: Wołodymyr Zełenski oświadczył, że jego siły osiągnęły mocne rezultaty przeciwko jednostkom wykorzystywanym do przewozu ładunków wojskowych z udziałem Iranu, a SBU podała, że drony trafiły objęte sankcjami statki przewożące ładunki wojskowe między Iranem a Rosją.

Arabia Saudyjska przeprowadziła także naloty na cele Huti w Hudajdzie i na wyspie Kamaran, pierwsze przyznane uderzenia koalicji od rozejmu z 2022 roku. Koalicja oświadczyła, że trafiła w cele wojskowe wykorzystywane do zagrażania żegludze, a media Huti donosiły o rannych i zniszczeniach obiektów telekomunikacyjnych, nazywając naloty niebezpieczną eskalacją.

Huti oświadczyli następnie, że uderzyli w obiekty powiązane z Saudi Aramco w Dżizanie i Janbu dziesiątkami rakiet balistycznych i manewrujących oraz dronami. Media Huti donosiły o pożarze rafinerii w Dżizanie, a saudyjska obrona cywilna ogłosiła alarmy w obu miastach, po czym poinformowała, że niebezpieczeństwo minęło. W Zatoce Omańskiej Stany Zjednoczone unieruchomiły tankowiec handlowy, który według nich wielokrotnie próbował omijać amerykańską blokadę irańskich portów. Ropa Brent przebiła 100 dolarów za baryłkę 23 lipca i utrzymuje się powyżej tego poziomu, co oznacza wzrost o około 40 procent w ciągu miesiąca.

Zagrożeniem nie jest już jedno wąskie gardło, lecz ich łańcuch, w którym każdy odwet popycha ropę, żeglugę i dyplomację bliżej tego samego płomienia.