Brief poranny, sobota, 14 listopada

Tekst i syntetyczny głos wygenerowane przez AI. Jak powstaje ten tekst

Wydanie z archiwum. Najnowsze wydanie

Wydanie poranne

Zdjęcie satelitarne: NASA

1Transport

FAA otwiera przestrzeń USA po czterogodzinnym wstrzymaniu

Nowe

FAA nakazała w piątek po południu wstrzymać wszystkie odloty w USA po problemach z łącznością w regionalnych centrach kontroli ruchu lotniczego. W sobotę, po mniej więcej czterech godzinach, odwołała decyzję. Było to pierwsze ogólnokrajowe wstrzymanie startów od stycznia 2023 r. Eurocontrol na prośbę FAA wstrzymał ruch do USA z państw członkowskich. Serwisy śledzące loty doliczyły się około 3100 samolotów nadal lecących na amerykańskie lotniska, podczas gdy w kraju nie startowały kolejne samoloty.

Zakłócenia po wstrzymaniu lotów przez FAAsamoloty lub loty
  • Samoloty dolatujące podczas wstrzymania3100
  • Loty odwołane3000
  • Samoloty w powietrzu po wznowieniu ruchu700

Sean Duffy, sekretarz transportu, powiedział, że przestrzeń powietrzna została ponownie otwarta, a wieże kontroli znów działają. Ostrzegł jednak, że ponowne uruchomienie sieci potrwa. Markwayne Mullin, sekretarz bezpieczeństwa krajowego, nazwał awarię przerwą w łączności telekomunikacyjnej i powiedział, że na razie nic nie wskazuje na celowy atak.

„Zrobiliśmy to z nadmiaru ostrożności.”

Markwayne Mullin

Duffy obwinił przestarzałą infrastrukturę kontroli lotów i starsze routery telekomunikacyjne przeciążone danymi. Mullin powiedział zaś, że śledczy niczego nie wykluczyli. Air Space Intelligence, wykonawca wybrany w czerwcu 2026 r. do dwóch narzędzi FAA służących do planowania, oświadczył, że jego systemy AI nie spowodowały przerwy. Mullin wycenił pełną modernizację systemu na 50 mld dol., a Duffy zwrócił się do Kongresu o nadzwyczajne finansowanie ulepszeń.

Na podstawie relacji: europa press, AP NEWS, ANSA.it

2Cyfryzacja

Microsoft obwinia aktualizację sieci za 20-godzinną awarię Microsoft 365

Ciąg dalszy z wczorajszego wieczoru. Nowe: Microsoft podaje, że zakłócenia trwały ponad 20 godzin, i wyklucza cyberatak.

Microsoft podał, że problem związany z wcześniejszą aktualizacją przepustowości sieci spowodował zakłócenia trwające ponad 20 godzin. Dotknęły one Teams, Exchange Online, Outlook, Microsoft 365, Copilot, SharePoint i Defender XDR. Firma wykluczyła cyberatak i zapewniła, że incydent nie miał nic wspólnego ze sztuczną inteligencją. Skutki odczuły też Claude i ChatGPT, gdy przestały działać łączniki z usługami Microsoftu, choć ich własne produkty działały dalej.

15 %

oczekiwanego ruchu poczty e-mail pozostałego w usłudze Exchange podczas awarii

Źródła: Neue Zürcher Zeitung, lastampa.it, The Independent

Przywracanie usług przebiegało nierównomiernie, bo Microsoft uruchamiał je stopniowo, by poradzić sobie z dużym obciążeniem. 13 listopada firma informowała o postępach w Ameryce Północnej, utrzymującej się poprawie w dużej części Europy i obiecujących sygnałach w regionie Azji i Pacyfiku. Europejski Bank Centralny i Bank Anglii podały, że podstawowe funkcje działały bez przerwy. Urzędy miejskie w Neapolu pracowały jednak wolniej, gdy kody dwuskładnikowego uwierzytelniania wysyłane e-mailem nie docierały do pracowników. Miejskie zespoły IT uruchomiły kanał zastępczy, a obsługa mieszkańców była w dużej mierze dostępna późnym rankiem.

Awaria pokazała też cenę zależności. Szpitale w Lombardii zgłaszały jedynie zakłócenia poczty elektronicznej, bez wpływu na opiekę nad pacjentami. Eksperci ostrzegali jednak, że oszuści mogą wykorzystać zamieszanie, rozsyłając fałszywe wiadomości od wsparcia technicznego i prowadząc kampanie wyłudzania danych logowania.

„Najbardziej martwi mnie to, co wychodzi na jaw w sprawie globalnej technologicznej zależności od niewielkiej liczby dużych dostawców”

Pierluigi Paganini

Alessandro Piva z Politecnico di Milano zaapelował do firm, by mapowały zależności i testowały plany ciągłości działania przed kolejną awarią. Microsoft podał, że część użytkowników może nadal okresowo mieć problemy z dostępem albo otrzymywać e-maile z opóźnieniem, dopóki na pozostałej części infrastruktury trwają prace ograniczające skutki incydentu.

Na podstawie relacji: Neue Zürcher Zeitung, lastampa.it, The Independent, ANSA.it, europa press, Adnkronos

3Dyplomacja

Europa powołuje zespół E5 do rozmów pokojowych o Ukrainie

Ciąg dalszy z wczorajszego wieczoru. Nowe: Przywódcy wybierają zespół E5 zamiast jednego europejskiego negocjatora.

Europejscy przywódcy w Dublinie nie wybrali jednego negocjatora do rozmów pokojowych w sprawie Ukrainy prowadzonych przez USA. Zatwierdzili za to zespół E5, złożony z Francji, Niemiec, Wielkiej Brytanii, Włoch, Polski i instytucji UE. Giorgia Meloni w liście do António Costy domagała się jasności, a włoscy urzędnicy twierdzili, że wynik odpowiada temu, czego chciała. Ten format włącza też Polskę do rozmów jako głos wschodniej flanki, podczas gdy Włochy przedstawiają się jako reprezentant południa Europy(35. [ID: 16fd7763-5499-4ddb-9529-df335e65c177]).

Costa bronił zespołowego podejścia po tym, jak Władimir Putin zażądał jednego europejskiego rozmówcy. Mówił, że Stany Zjednoczone mają dwóch wysłanników, a Ukraina kilku delegatów, więc Europa powinna działać w ramach jednego zespołu, obejmującego zarówno kompetencje UE, jak i koalicję chętnych.

„Trzeba mieć jeden zespół i mówić jednym głosem.”

António Costa

Ursula von der Leyen powiedziała, że UE sama decyduje, kto ją reprezentuje, po tym jak Kaja Kallas zasygnalizowała gotowość do roli negocjatorki i spotkała się z krytyką kilku przywódców. Format dubliński ukształtował się po tym, jak konwój z Wołodymyrem Zełenskim i doradcami ds. bezpieczeństwa narodowego pojechał do bazy wojskowej Baldonnel, do której przybyli Steve Witkoff i Jared Kushner. Zełenski potwierdził, że Europa weźmie udział w kolejnym spotkaniu negocjacyjnym(35. [ID: 16fd7763-5499-4ddb-9529-df335e65c177]).

Dalej: Przywódcy Koalicji Chętnych spotykają się w Berlinie 19 listopada.

Na podstawie relacji: Adnkronos, Irish Examiner, NPR, ANSA.it, europa press

4Biznes

Zarząd Nvidii zabiega o Rene Haasa po odejściu Jensena Huanga

Nowe

Jensen Huang zrezygnował z funkcji prezesa Nvidii w związku z narastającym skandalem wokół romansów pozamałżeńskich. Po 33 latach przestał kierować producentem układów scalonych. „Financial Times” podał, że rada dyrektorów Nvidii skontaktowała się z Rene Haasem, prezesem Arm, bo szuka następcy. Haas wcześniej pracował w Nvidii przez około siedem lat, a teraz kieruje brytyjskim projektantem układów scalonych kontrolowanym przez SoftBank. Dyrektor finansowa Colette Kress tymczasowo kieruje Nvidią.

12,75 %

spadku wartości rynkowej Nvidii w tydzień po skandalu przywódczym

Źródła: El Confidencial, La Razón, EL PAÍS

Skandal nie ograniczył się do relacji Huanga z Alice Huang, byłą menedżerką Megaspeed z siedzibą w Singapurze. „Il Messaggero” podał, że przed 13 listopada wyszły na jaw dwa kolejne związki z pracownicami, w tym jeden z wiceprezeską ds. ochrony zdrowia. Naruszenia kodeksu etycznego Nvidii miały doprowadzić do jego natychmiastowej rezygnacji. Amerykański wywiad podejrzewa podobno Alice Huang o związki z chińskim wywiadem, czemu Pekin zaprzecza. Rada dyrektorów Nvidii oświadczyła, że nie ma podstaw, by sądzić, iż naruszono tajemnice spółki albo bezpieczeństwo narodowe.

Kryzys ładu korporacyjnego nakłada się na spór o kontrolę eksportu. Bloomberg podał, że serwery Della z układami AI Nvidii sprzedano firmie Aperia Cloud Service w Singapurze, później przeszły przez chińską firmę założoną przez Alice Huang, a następnie dotarły do Szanghaju. Władze Singapuru oświadczyły, że mimo ponawianych próśb amerykańskie władze i dostawca Supermicro zaoferowali jedynie ograniczoną współpracę. Akcje Nvidii spadły w piątek o 2%, ciągnąc w dół szerszy sektor producentów chipów.

Na podstawie relacji: El Confidencial, La Razón, EL PAÍS, ANSA.it, Bloomberg Business, BBC

5Transport

Tankowiec uderza i wywraca wycieczkowiec w Nowym Orleanie

Nowe

Tankowiec Atlantic Asphalt uderzył w zacumowany American Heritage na rzece Missisipi w porcie w Nowym Orleanie około godz. 12.30 czasu lokalnego w piątek. 160-metrowy tankowiec, pływający pod banderą Wysp Marshalla i przewożący asfalt oraz bitum, uderzył w rzeczny statek wycieczkowy około dwóch godzin po tym, jak ten przybił do nabrzeża po ośmiodniowym rejsie. Z danych o ruchu jednostek, cytowanych w jednym z doniesień, wynikało, że tankowiec wypłynął tego dnia z portu i uderzył w statek około godziny po rozpoczęciu rejsu.

32

osoby trafiły do szpitali po zderzeniu rzecznego wycieczkowca w Nowym Orleanie

Źródła: AP NEWS, stern.de, DIE WELT

American Heritage w ciągu kilku minut przechylił się i położył na boku na płytkiej wodzie. Po uderzeniu część pasażerów zaczęła już opuszczać statek, a kilka osób wpadło do rzeki, gdy jednostka się przechyliła. Strażacy użyli drabin z nabrzeża, pobliskie łodzie wyciągały ludzi z wody, a drony przeszukiwały miejsce wypadku. Missisipi zamknięto dla żeglugi w rejonie zderzenia.

Burmistrz Helena Moreno powiedziała, że 32 osoby trafiły do szpitali i że nikt nie odniósł obrażeń zagrażających życiu. Dodała, że według dostępnych jej informacji nikt nie zaginął, co złagodziło pierwsze obawy, że starsi pasażerowie mogli zostać uwięzieni wewnątrz statku. Doniesienia podawały różne liczby osób na pokładzie, od około 150 do 180 wraz z załogą. Według relacji tankowiec stracił sterowność przed uderzeniem, ale komandor Straży Przybrzeżnej USA Melanie Burnham powiedziała, że dokładna przyczyna nie jest jeszcze znana.

Dalej: Straż Przybrzeżna i NTSB badają przyczynę zderzenia.

Na podstawie relacji: AP NEWS, stern.de, DIE WELT, europa press, Telegraaf, Deutsche Welle

6Makroekonomia

Inflacja hurtowa w USA rośnie w październiku do 6,5%

Nowe

Ceny producentów w USA wzrosły w październiku o 0,3 proc. względem września i o 6,5 proc. rok do roku, najszybciej od listopada 2022 r. Bazowe ceny producentów, z wyłączeniem żywności i energii, także wzrosły o 0,3 proc. miesiąc do miesiąca, a roczna dynamika wyniosła ok. 5 proc. Raport podtrzymuje presję na Rezerwę Federalną, bo ceny konsumpcyjne również przyspieszyły w październiku.

Za dużą część wzrostu odpowiadały żywność i fracht. Hurtowe ceny oleju napędowego spadły o 7,9 proc. miesiąc do miesiąca, ale ceny przewozów ciężarowych skoczyły o 3,9 proc., a żywność zdrożała o 1,3 proc., najmocniej w ujęciu miesięcznym od lipca 2022 r. Warzywa zdrożały o ok. 27 proc. po silnym wzroście we wrześniu, a komponenty elektroniczne podrożały o 4,2 proc. miesiąc do miesiąca i o 31,7 proc. rok do roku, najmocniej w statystykach prowadzonych od 1966 r.

„Koszty żywności i transportu gwałtownie wzrosły, gdy wysokie ceny paliw przenikają do innych części gospodarki”

Ben Ayers

Sekretarz skarbu USA Scott Bessent wezwał Fed, by nie podnosił stóp, argumentując, że szok inflacyjny wynika z cen energii i wiąże się z prowadzonym przez USA konfliktem z Iranem. CME FedWatch wyceniał prawdopodobieństwo grudniowej podwyżki do 4,00–4,25 proc. na 89,4 proc., a gubernator Fed Christopher Waller powiedział, że zamierza poprzeć podwyżkę o ćwierć punktu, jeśli dane o bazowych cenach konsumpcyjnych spełnią jego kryterium. Pracodawcy utworzyli w październiku 165 000 miejsc pracy, co wzmocniło argumenty za podwyżką.

Dalej: Fed obraduje 8–9 grudnia.

Na podstawie relacji: AP NEWS, Axios, Al Jazeera Online, The Independent, Notícias ao Minuto, CNN

Co przed nami

Z tego wydania

  • 3

    Przywódcy Koalicji Chętnych spotykają się w Berlinie 19 listopada.

  • 5

    Straż Przybrzeżna i NTSB badają przyczynę zderzenia.

  • 6

    Fed obraduje 8–9 grudnia.

Wszystkie daty

To całe wydanie.

Wszystkie wydania

Pollar czytają wszyscy za darmo. Płacą za to członkowie.

Członkowie płacą za serwery w Niemczech i za modele AI, które porządkują, streszczają i tłumaczą materiały europejskich redakcji.

Dołącz

Jak powstaje Brief