Brief poranny, sobota, 20 czerwca

Zawieszenie broni między Izraelem a Hezbollahem, ogłoszone na piątkowe popołudnie, ledwie przetrwało pierwszą godzinę. Amerykańscy i katarscy mediatorzy przedstawiali porozumienie jako pomost do szerszego memorandum USA-Iran podpisanego wcześniej w tym tygodniu, ale libańskie źródła bezpieczeństwa informowały o izraelskich uderzeniach wkrótce po tym, jak rozejm miał wejść w życie, podczas gdy Izrael twierdził, że to Hezbollah naruszył go pierwszy i że w nocy oraz w piątek rano zaatakował ponad 150 celów Hezbollahu. Hezbollah oświadczył, że Izrael nigdy nie respektował zawieszeń broni, a Iran odmówił wysłania swojej delegacji na planowane rozmowy w Szwajcarii, przez co podróż wiceprezydenta JD Vance’a odwołano jeszcze przed startem.

Ludzki koszt zaostrzył wymowę dyplomatycznej porażki. Libańskie władze poinformowały, że w piątkowych izraelskich uderzeniach zginęło co najmniej 47 osób, a 97 zostało rannych, podczas gdy Izrael potwierdził śmierć czterech żołnierzy i zranienie czterech kolejnych w ataku dronowym i rakietowym Hezbollahu późnym czwartkowym wieczorem. Rynki ropy nieco się uspokoiły, Brent spadł o 0,8% do 79,25 dolara, ale ruch statków przez Ormuz wciąż odbywał się według nowych irańskich zasad i przy doniesieniach o minach blokujących środkowy tor wodny.

Benjamin Netanjahu przedstawił wznowione operacje jako odwet.

Fiasko zawieszenia broni pokazuje, jak trudno zamienić układ USA-Iran w regionalną pauzę, gdy Izrael i Hezbollah mogą każdy z osobna ściągnąć obrus ze stołu negocjacyjnego.

Dwa pociągi pasażerskie East Midlands Railway zderzyły się w pobliżu Bedford około godz. 17:15 w piątek, gdy skład z Corby uderzył od tyłu w pociąg z Nottingham mniej więcej cztery kilometry na południe od stacji. Oba pociągi jechały w kierunku londyńskiego St Pancras, a nagrania świadków pokazywały zakleszczone wagony, obok których pasażerowie szli wzdłuż wraku. British Transport Police potwierdziła jedną ofiarę śmiertelną na miejscu, a związek RMT poinformował, że zmarłą osobą był jeden z maszynistów.

Bilans poszkodowanych był ponury i niezwykle szczegółowy. Przedstawiciele pogotowia podali później, że 11 osób odniosło bardzo ciężkie obrażenia, 22 zostały ciężko ranne, a 56 miało lekkie obrażenia, podczas gdy na miejscu działało ponad trzydzieści jednostek ratunkowych, w tym śmigłowiec pogotowia lotniczego. East Midlands Railway zawiesiła połączenia do i z Londynu do końca dnia, wszystkie linie między Luton a Bedford zostały zablokowane, a do policji na miejscu dołączyli śledczy z Rail Accident Investigation Branch.

Pasażerowie opisywali nagłe szarpnięcie i dym wewnątrz pociągu.

Keir Starmer złożył kondolencje, gdy ministrowie czekali na pierwsze ustalenia techniczne.

Śledztwo rozstrzygnie teraz, czy była to awaria sygnalizacji, awaria hamulców czy błąd człowieka, a to rozróżnienie będzie miało znaczenie daleko poza jedną zablokowaną linią do Londynu.

Andy Burnham zdobył mandat w Makerfield, uzyskując 24 927 głosów, ponad 9 000 więcej niż Reform UK, i natychmiast zamienił zwycięstwo w wyborach uzupełniających w wyzwanie rzucone przywództwu partii. Burmistrz Wielkiego Manchesteru wrócił do Westminsteru po ośmiu latach poza parlamentem z pozycją zbudowaną na regionalnej sile, nacjonalizmie usług publicznych i niecierpliwości wobec ostrożności Partii Pracy. Keir Starmer powiedział, że będzie walczył w każdym konkursie, ale jego autorytet był już osłabiony po porażkach w wyborach lokalnych i rezygnacjach ministrów.

Przewaga Burnhama ma znaczenie, ponieważ zasady Partii Pracy wymagają, by 20% klubu parlamentarnego, czyli 81 posłów, poparło jednego kandydata, zanim formalne wyzwanie może się rozpocząć. Około jedna czwarta posłów Partii Pracy już wezwała Keira Starmera do odejścia, a ministrowie gabinetu mieli mu podobno powiedzieć po wyniku w Makerfield, że powinien ustąpić miejsca. Wes Streeting wcześniej zagroził już, że wymusi konkurs, jeśli Keir Starmer nie przedstawi harmonogramu rezygnacji.

Burnham wykorzystał przemówienie po zwycięstwie, by ostrzec Partię Pracy, że zwłoka teraz grozi porażką później.

Polityka jest prosta i brutalna. Keir Starmer wciąż może opierać się na przewadze urzędującego lidera i strachu przed partyjnym chaosem, ale Burnham ma teraz mandat w Izbie Gmin, upoważnienie od wyborców i tłum nerwowych posłów patrzących na własne większości. Jego trzeci akt w polityce krajowej zaczyna się nie od koronacji, lecz od arkusza kalkulacyjnego z podpisami.

Giorgia Meloni ostro zdystansowała się od Donalda Trumpa po tym, jak w wywiadzie dla La7 stwierdził, że błagała go o zdjęcie podczas szczytu G7 w Evian. Włoska premier, wypowiadając się z Brukseli, opublikowała nagranie, w którym zaprzeczyła tej wersji wydarzeń i oskarżyła amerykańskiego prezydenta o umniejszanie sojusznikowi. Minister spraw zagranicznych Antonio Tajani odwołał następnie planowaną na 21–22 czerwca podróż na forum biznesowe w Miami, a prezydent Sergio Mattarella zadzwonił do Giorgii Meloni, by wyrazić solidarność.

Uwaga Donalda Trumpa trafiła w czuły punkt, ponieważ Giorgia Meloni mocno inwestowała w osobiste relacje z nim, w tym przez udział w jego inauguracji. Relacje te już wcześniej się nadwyrężyły z powodu odmowy Włoch, by pozwolić Waszyngtonowi wykorzystać bazę lotniczą na Sycylii do nalotów na Iran, oraz krytyki papieża Leona XIV ze strony Donalda Trumpa. Rozmowa na kanapie podczas G7, która kiedyś wyglądała jak próba naprawy relacji, teraz bardziej przypomina pauzę przed następną kłótnią.

Donald Trump opisał spotkanie w osobistych kategoriach.

Giorgia Meloni odpowiedziała z niezwykłą bezpośredniością.

To nie jest tylko historia o urażonym ego, ponieważ Włochy stały się przypadkiem testowym tego, jak długo europejscy konserwatyści mogą traktować Donalda Trumpa jak przyjazną uciążliwość, a nie strategiczny problem.

Fala upałów we Francji nasiliła się szybciej, niż oczekiwali synoptycy, skłaniając Météo-France do objęcia w sobotę pomarańczowym alertem 60 departamentów, wobec 53 w piątek. W niedzielę niektóre obszary mogą przejść na czerwony alert, najwyższy poziom, który od 2004 r. zastosowano z powodu upałów tylko osiem razy. W piątek odnotowano 38,2°C w Vassincourt, 38°C w Colmar oraz kilka czerwcowych rekordów, w tym 37°C w Troyes i Strasburgu oraz 36°C w Paryżu i Lyonie.

Rząd przeszedł od ostrzeżeń do koordynacji. Premier Sébastien Lecornu otworzy międzyresortowe centrum kryzysowe w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych, szpitale wzmacniają oddziały ratunkowe w zależności od sytuacji, a pracodawców wzywa się do przesuwania pracy na zewnątrz poza najgorętsze godziny. Około 41 mln osób, mniej więcej 60% populacji, znajduje się w sobotę w strefie pomarańczowego alertu, w tym około 1,9 mln dzieci poniżej czwartego roku życia i 4,4 mln osób w wieku co najmniej 75 lat.

Mateusz Sorel porównał ten epizod z katastrofą odniesienia z 2003 r.

Szkoły już odwołały lub przeorganizowały lekcje, ustne egzaminy maturalne zostały zakłócone, a kilka gmin odwołało wydarzenia z okazji Święta Muzyki. Upał kiedyś wyglądał na niedogodność dla ratuszy; teraz zmusza Francję do przećwiczenia rządzenia kryzysowego, zanim lato na dobre się zaczęło.

Przywódcy UE zbliżyli się do ostrzejszej polityki handlowej wobec Chin po tym, jak deficyt bloku w handlu towarami z Chinami osiągnął w 2025 roku 360 mld euro, wobec 312 mld euro w 2024 roku. Import z Chin rósł od 2021 roku średnio o 6% rocznie, podczas gdy europejski eksport do Chin spadał o 2,5% rocznie. Urzędnicy ostrzegają teraz, że luka może zbliżyć się do 500 mld euro do 2027 roku, co oznacza około 1 mld euro dodatkowej nierównowagi każdego dnia.

Decydujący zwrot nadszedł z Berlina. Friedrich Merz powiedział Komisji Europejskiej, że Niemcy nie będą już blokować przygotowań do ostrzejszych instrumentów handlowych, zrywając z latami ostrożności napędzanej strachem przed chińskim odwetem wobec niemieckich eksporterów. Daje to Ursuli von der Leyen więcej przestrzeni do działań antysubsydyjnych, w tym do kontroli chińskich samochodów hybrydowych plug-in, po tym jak rejestracje takich modeli BYD w UE skoczyły o 260% w pierwszych pięciu miesiącach 2026 roku, a dostawy Chery wzrosły o 668%.

Luc Frieden z Luksemburga jasno nazwał przemysłowy strach.

UE wciąż chce dialogu, a nie wojny celnej, a dyplomaci podkreślali, że język szczytu pozostał celowo łagodny. Polityka jednak się zmieniła: Francja zyskała sojuszników, Niemcy zwolniły hamulec, a Pekin mierzy się teraz z Europą, która wciąż jest podzielona, ale nie jest już aż tak uprzejma w sprawie tracenia fabryk.