Przywódcy UE szykują się do starcia handlowego z Chinami, deficyt sięga 360 mld euro, Merz rezygnuje ze sprzeciwu

Deficyt w wysokości miliarda euro dziennie

Deficyt handlowy UE w zakresie towarów z Chinami osiągnął w 2025 roku 360 mld euro, wobec 312 mld w 2024, i zmierza w kierunku możliwych 500 mld do 2027 roku. Przy obecnych tendencjach luka powiększa się o około miliard euro dziennie. Import UE z Chin rósł średnio o sześć procent rocznie od 2021 roku, podczas gdy europejski eksport do tego kraju spadał o 2,5 procent rocznie. Chiny produkują obecnie ponad 30 procent światowych towarów, ale konsumują mniej niż 15 procent.

Otwierając czerwcowy szczyt, przewodniczący Rady Europejskiej António Costa umieścił na szczycie agendy „nierównowagi makroekonomiczne”, co – jak twierdzą urzędnicy – miało uniknąć prowokowania Pekinu, a jednocześnie pozwolić liderom na omówienie za zamkniętymi drzwiami pełnego spektrum tarcia handlowego.

Merz zdejmuje niemiecki hamulec

Od lat Berlin opierał się wezwaniom do karnych kroków handlowych, obawiając się chińskich represji wobec swojej eksportowej gospodarki. Na tym szczycie się to zmieniło. Po spotkaniu G7 w Évian kanclerz Merz powiedział dziennikarzom, że niedowartościowanie waluty o 25 do 30 procent daje niektórym gospodarkom „ogromną przewagę konkurencyjną” i dodał, że rozmawiał o tym z prezydentem USA Trumpem, „który widzi to dokładnie tak samo, bo Ameryka też jest dotknięta”. Według Handelsblatt, Merz poinformował Komisję Europejską, że nie będzie blokował przygotowań do ostrzejszych instrumentów handlowych.

Ta zmiana otwiera drogę Komisji, która już przygotowała dochodzenie antysubsydyjne wobec chińskich samochodów hybrydowych typu plug-in. Rejestracje hybryd plug-in BYD w UE wzrosły o 260 procent w pierwszych pięciu miesiącach 2026 roku, podczas gdy dostawy Chery wzrosły o 668 procent, znacznie przewyższając 78-procentowy wzrost w przypadku czystych modeli elektrycznych.

„Mów łagodnie i noś twardy kij”

Dyplomaci opisali strategię jako przygotowanie do starcia, aby negocjacje były wiarygodne. Jeden z unijnych urzędników powiedział Handelsblatt: „Potrzebujemy dialogu z instrumentami, z dźwignią: mów łagodnie i noś twardy kij”. Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen chce wsparcia największych państw członkowskich, aby Pekin uwierzył, że UE politycznie wytrzyma eskalację. Jeśli Chiny odpowiedzą zakazami eksportu metali ziem rzadkich, UE ma odpowiedzieć środkami odwetowymi o równej sile.

Chiny są egzystencjalnym zagrożeniem dla naszego przemysłu, jeśli nie zajmiemy się nierównowagą gospodarczą i handlową.

Prezydent Francji Emmanuel Macron, od dawna zwolennik twardszej linii, zaproponował nowy instrument obrony handlowej wzorowany na amerykańskich dochodzeniach Section 301. Włochy, Holandia, Belgia, Austria oraz większość państw Europy Środkowo-Wschodniej popiera teraz twardsze stanowisko. Kanclerz Austrii Christian Stocker nazwał Chiny „systemowym rywalem” i powiedział, że deficyt w wysokości miliarda euro dziennie „to coś, co wymaga działania”.

Zbliża się spór budżetowy

Poza handlem przywódcy debatowali nad kolejnym siedmioletnim budżetem UE (2028–2034), a Komisja i cypryjska prezydencja zaproponowały ramy wydatków w wysokości około dwóch bilionów euro. Grupa płatników netto, w tym Niemcy, Austria, Holandia, Szwecja, Finlandia i Dania, nalegała na pułap w wysokości około jednego procenta PKB. Merz odrzucił jakikolwiek nowy wspólny dług UE, mówiąc: „Nowy dług europejski nie może mieć miejsca; budżet musi być zrównoważony”. Grupa płatników netto nie przedłożyła jeszcze szczegółowych kontrpropozycji.

Ukraina i Ormuz

Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski przemawiał na szczycie w czwartek wieczorem, starając się o dalsze wsparcie dla rozmów akcesyjnych z UE i negocjacji pokojowych z Rosją. Dyplomaci zauważyli, że nowy premier Węgier, Magyar, przyjął wyraźnie bardziej proukraińskie stanowisko niż jego poprzednik Viktor Orbán. Szefowa unijnej dyplomacji Kaja Kallas powitała ramowe porozumienie USA-Iran podpisane w środę wieczorem, nazywając je „naprawdę dobrą podstawą do zakończenia tej wojny i otwarcia Cieśniny Ormuz”, choć dokładna rola Europy w zabezpieczeniu tej drogi wodnej pozostaje niejasna.

To naprawdę dobra podstawa do zakończenia tej wojny i otwarcia Cieśniny Ormuz.