Brief poranny, środa, 3 czerwca

Rosja wystrzeliła 73 pociski i 656 dronów dalekiego zasięgu na ukraińskie miasta nad ranem 2 czerwca, uderzając w Kijów, Dniepr, Charków i Kamieńskie po dniach ostrzeżeń i symulowanych nalotów. Ukraińskie siły poinformowały, że zestrzeliły 40 pocisków i 602 drony, co było wysokim bilansem przechwyceń, który jednak pozostawił dość uzbrojenia, by zawalić piętra bloków mieszkalnych, odciąć prąd i odesłać rodziny z powrotem do stacji metra. Urzędnicy poinformowali o co najmniej 23 zabitych i ponad 130 rannych, przy czym Dniepr odnotował najgorszy bilans ofiar po zniszczeniu budynku mieszkalnego.

Wołodymyr Zełenski ponowił starania o większą liczbę produkowanych w USA systemów Patriot, argumentując, że pociski balistyczne i hipersoniczne obnażyły słaby punkt warstwowej obrony Ukrainy. Moskwa oświadczyła, że celowała w zakłady przemysłu wojskowego i infrastrukturę krytyczną, podczas gdy ukraińscy urzędnicy i ONZ wskazywali na ofiary cywilne oraz uszkodzone obszary mieszkalne. Atak nastąpił, gdy rozmowy prowadzone za pośrednictwem USA utknęły w martwym punkcie, a obie strony wymieniały uderzenia dalekiego zasięgu, w tym ukraińskie drony wymierzone w terytorium Rosji oraz rosyjskie twierdzenia o odwecie za śmiertelny atak w kontrolowanym przez Rosję Ługańsku.

Ukraina odbiła też w maju około 282 kilometrów kwadratowych, co było niewielkim, ale politycznie użytecznym odwróceniem sytuacji po miesiącach rosyjskiej presji. To czyni wojnę rakietową czymś więcej niż karą z powietrza: jest to starcie o to, czy Rosja zdoła złamać życie cywilów szybciej, niż Ukraina zdoła odbudować obronę i odzyskać teren.

Donald Trump zrugał Benjamina Netanjahu po tym, jak izraelski premier zapowiedział plany zbombardowania bejruckiego przedmieścia Dahije w odpowiedzi na to, co Izrael określił jako naruszenia zawieszenia broni przez Hezbollah. Amerykański prezydent obawiał się, że uderzenia zniszczą rozmowy z Iranem w sprawie ponownego otwarcia Cieśniny Ormuz, zamkniętej od początku amerykańsko-izraelskiej ofensywy przeciwko Iranowi 28 lutego. Trump powiedział później, że odwrócił bieg tego epizodu, ale Izrael i tak uderzył w południowy Liban, gdzie według libańskich urzędników atak w pobliżu szpitala w Tyrze zabił cztery osoby i ranił 127.

Zatoka Perska dawała niewielkie pocieszenie. Iran wystrzelił pociski i drony w kierunku Kuwejtu i Bahrajnu, według Centralnego Dowództwa USA, podczas gdy irańska Gwardia Rewolucyjna twierdziła, że trafiła amerykańskie cele, a Centcom zaprzeczył jakimkolwiek trafieniom. Następnie USA uderzyły w naziemną stację kontroli na irańskiej wyspie Qeshm i poinformowały, że zestrzeliły irańskie drony wystrzelone w stronę cywilnych statków. Wcześniej Centcom unieruchomił tankowiec pod banderą Botswany płynący w kierunku wyspy Kharg, w ramach amerykańskiej blokady, która według dowództwa unieruchomiła sześć statków handlowych i od połowy kwietnia zmieniła kurs 122 jednostek.

Trump chce porozumienia, które ograniczy irański program nuklearny, ponownie otworzy Ormuz i uciszy Liban, podczas gdy Netanjahu upiera się, że Izrael musi zachować pole do uderzeń na Hezbollah. Iran chce złagodzenia sankcji, dochodów z ropy i wpływu na cieśninę. Osobliwość jest uderzająca: najgłośniejsza amerykańska presja spada teraz nie tylko na Teheran, lecz także na najbliższego regionalnego sojusznika Waszyngtonu.

Światowa Organizacja Meteorologiczna ostrzegła, że El Niño prawdopodobnie rozwinie się między czerwcem a sierpniem, z 80-procentowym prawdopodobieństwem pojawienia się i około 90-procentową szansą, że potrwa co najmniej do listopada. NOAA także ogłosiła obserwację El Niño i oceniła prawdopodobieństwo szczytu między grudniem a lutym na 96%. Temperatury wód w środkowej i wschodniej części równikowego Pacyfiku rosną od końca kwietnia, a temperatury podpowierzchniowe w tropikalnym Pacyfiku są o około 6°C wyższe od średniej historycznej.

El Niño zmienia układy opadów, wiatrów i upałów na kontynentach. WMO spodziewa się temperatur powyżej średniej niemal wszędzie od czerwca do sierpnia, przy czym większe opady są prawdopodobne w częściach południowej Ameryki Południowej, południowych Stanów Zjednoczonych, Rogu Afryki i Azji Środkowej, a ryzyko suszy występuje w Australii, Ameryce Środkowej, Indonezji i częściach Azji Południowej. Cieplejsze tło ma znaczenie: planeta jest już o około 1,3°C cieplejsza niż w epoce przedindustrialnej, a ostatnie El Niño pomogło uczynić 2024 rok najgorętszym rokiem w historii pomiarów.

Rządy mają tym razem pewne ostrzeżenie. UE planuje rozmieścić rekordową liczbę strażaków i samolotów w śródziemnomorskich krajach wysokiego ryzyka, podczas gdy agencje zdrowia i rolnictwa przygotowują się na upały, straty w uprawach i choroby przenoszone przez komary. Naturalne wahnięcie Pacyfiku trafia teraz na nienaturalną gorączkę planety, więc przygotowanie zdecyduje, ile z prognozy zamieni się w szkody.

Donald Trump mianował Billa Pultego, szefa Federalnej Agencji Finansowania Mieszkalnictwa oraz przewodniczącego Fannie Mae i Freddie Mac, pełniącym obowiązki dyrektora wywiadu narodowego. Pulte nie ma znanego doświadczenia w wywiadzie ani bezpieczeństwie narodowym, choć ta funkcja koordynuje pracę 18 amerykańskich agencji szpiegowskich i zwykle wymaga głębokiej wiedzy fachowej. Zachowa stanowiska związane z mieszkalnictwem, obejmując tymczasową funkcję w wywiadzie, a Vacancies Act może pozwolić mu pełnić ją nawet przez 210 dni bez zatwierdzenia przez Senat.

Ten wybór zaalarmował demokratów i zaniepokoił kilku republikanów, ponieważ Pulte wykorzystywał dokumentację hipoteczną do kierowania zawiadomień karnych przeciwko krytykom Trumpa, w tym Lisie Cook, Letitii James, Adamowi Schiffowi i Jerome'owi Powellowi. Żadne z nich nie doprowadziło do skutecznego oskarżenia, a Government Accountability Office bada, jak FHFA prowadzi dochodzenia w sprawie oszustw hipotecznych. John Cornyn, Thom Tillis i Bill Cassidy zasygnalizowali wątpliwości co do kwalifikacji Pultego, co było rzadkim publicznym powiewem chłodu ze strony własnej partii prezydenta.

Nominacja następuje po rezygnacji Tulsi Gabbard i wpisuje się w szerszy schemat, w którym lojalność mocno liczy się przy obsadzaniu wrażliwych stanowisk. Szefowie wywiadu nie tylko odprawiają prezydentów, chronią także mechanizm, który mówi prezydentom rzeczy niewygodne. Jeśli ten mechanizm stanie się kolejnym narzędziem politycznej walki, szkody będą mierzone mniej nagłówkami niż ostrzeżeniami przeoczonymi albo złagodzonymi.

Sąd Najwyższy USA pozwolił Alabamie użyć popieranej przez Republikanów mapy okręgów kongresowych w wyborach połówkowych w 2026 r., blokując orzeczenie sądu niższej instancji, który stwierdził celową dyskryminację czarnoskórych wyborców. Sędziowie podzielili się 6 do 3 według linii ideologicznych, a konserwatywna większość uznała, że sąd niższej instancji nie uszanował domniemania, iż ustawodawcy działali w dobrej wierze. Mapa pozostawia jeden okręg z czarnoskórą większością na siedem, zamiast dotychczasowych dwóch, i może dać Republikanom przewagę 6 do 1 w delegacji Alabamy do Izby Reprezentantów.

Decyzja zapada po kwietniowym orzeczeniu sądu w sprawie Louisiana przeciwko Callais, które osłabiło spory sądowe na gruncie Ustawy o prawach wyborczych, utrudniając udowodnienie celowej dyskryminacji. Republikańscy przywódcy Alabamy naciskali na przywrócenie planu z 2023 r. przed terminami specjalnych prawyborów, podczas gdy przeciwnicy kwestionujący mapę z powołaniem na prawa wyborcze argumentowali, że stan podwoił stawkę po wcześniejszych porażkach. Bezpośrednim beneficjentem jest ogólnokrajowa kampania Republikanów do Izby Reprezentantów, która może teraz powalczyć o jeszcze jedno sprzyjające miejsce w izbie, gdzie niewielkie marginesy definiują wszystko.

Orzeczenie zachęci inne stany na Południu rządzone przez Republikanów, by sprawdziły, jak daleko może się rozciągnąć nowa tolerancja sądu wobec wyznaczania okręgów. Dla wyborców mapa rozstrzyga więcej niż linie na stronie; rozstrzyga, czy społeczności mogą realistycznie wybrać swojego przedstawiciela. Wyścig do Izby Reprezentantów w 2026 r. rozpoczął się nie od startów kandydatów, lecz od kartografii.