Rumunia wysadzi skałę na Dunaju i zatopi barki, by ratować elektrownię jądrową Cernavodă

Dunaj na historycznie niskim poziomie

Przepływ Dunaju w punkcie wlotowym do Rumunii spadł poniżej 1600 metrów sześciennych na sekundę, co znacznie odbiega od średniej wieloletniej wynoszącej 4700 m³/s. Narodowa Administracja „Apele Române” przewiduje dalszy spadek do około 1450 m³/s do 7 sierpnia. Jest to najgorsza sytuacja hydrologiczna od 40 lat, zbliżona do historycznego minimum z 1985 roku. Sorin Rîndașu, zastępca dyrektora generalnego Apele Române, poinformował, że poziom wody obniża się o 2–3 cm dziennie, a elektrownia Cernavodă może pracować w tych warunkach „jeszcze około 4–5 dni na granicy wytrzymałości”. Reaktor nr 1 został wyłączony kilka dni temu; reaktor nr 2 nadal pracuje, ale jest zagrożony. Węgry całkowicie wyłączają swoją elektrownię jądrową nad Dunajem 2 sierpnia.

Poziom wody spada o około 2-3 cm dziennie; w tych warunkach Cernavodă może pracować jeszcze około 4-5 dni na granicy wytrzymałości.

Reakcja rządu

Pełniący obowiązki premiera Ilie Bolojan, sprawujący również funkcję tymczasowego ministra energii, ogłosił 31 lipca, że władze oceniają możliwe rozwiązania. Rząd przeznaczył 7 mln lei z Funduszu Rezerwowego na pilne interwencje. W weekend przedstawiciele armii i innych instytucji rozpoczęli pogłębianie odnogi Bala, aby skierować więcej wody w stronę Starego Dunaju i kanału doprowadzającego wodę do elektrowni. Administracja rzeczna stara się również pogłębić koryto Starego Dunaju o około metr.

Wszyscy pracujący w tym obszarze, od kanałów żeglownych, przez Apele Române, po jednostki rzeczne armii rumuńskiej, muszą zapewnić pogłębienie dna. Analizujemy również możliwość zatopienia barek, aby skierować główny nurt w stronę tego obszaru.

Detonacja i zatopienie barek

W niedzielę, 2 sierpnia, specjaliści wojskowi wysadzą skałę Pârjoaia, dużą formację granitową na prawym brzegu Dunaju, która zakłóca przepływ wody w stronę Cernavodă. Wybuch zaplanowano na godzinę 11:30. Przedstawiciele Marynarki Wojennej użyli 1 sierpnia drona i laboratorium mobilnego do pomiaru głębokości i monitorowania przepływu w rejonie odnogi Bala. Po usunięciu skały cztery barki, każda o długości 70 metrów i wysokości 3 metrów, załadowane surowym kamieniem, zostaną w kontrolowany sposób zatopione, aby zablokować odnogę Bala, która obecnie odbiera wodę Staremu Dunajowi. Cătălin Țigănuș, dyrektor państwowej spółki żeglugowej NAVROM, przekazał, że pierwsze dwie barki wypłyną 1 sierpnia w stronę ujścia Bala wraz z pogłębiarką, a kolejne dwie wyruszą 2 sierpnia do Isaccea, gdzie zostaną załadowane kamieniem.

Barki są gotowe. Pierwsze dwie wypłyną dzisiaj w stronę ujścia Bala w konwoju, wraz z pogłębiarką. Kolejne dwie wypłyną jutro do Isaccea, aby załadować surowy kamień.

Rozwiązania długoterminowe i przyszłe reaktory

Bolojan zapowiedział również, że rząd zamierza wznowić starszy projekt przywrócenia odnogi Bala, uznając go za priorytetowy niezależnie od obecnego kryzysu. Renowacja ta jest uważana za niezbędną dla przyszłej eksploatacji reaktorów 3 i 4 w Cernavodă. Kanał doprowadzający wodę chłodzącą do istniejących reaktorów nie był od dawna czyszczony, co zwiększa jego podatność na awarie.

Niezależnie od tego, co wydarzy się w najbliższych dniach, uważam ten projekt za priorytetowy, który musi zostać zrealizowany w najbliższym czasie.

Szersze problemy energetyczne

Kryzys pogłębia presję na dostawy energii w Rumunii. Ministerstwo Energii zwołało na poniedziałek spotkanie z dużymi odbiorcami przemysłowymi, aby wypracować sposoby oszczędzania energii elektrycznej w godzinach szczytu wieczornego. Żegluga na Dunaju jest poważnie ograniczona; 29 lipca wydano zalecenie korzystania z kanału serbskiego ze względu na niski stan wody i ograniczenia zanurzenia na odnodze Cocoșu. Petre Ureche, szef Służby Bezpieczeństwa Żeglugi, zauważył, że przepływ w Baziaș wynosi 1590 m³/s, znacznie poniżej średniej wieloletniej, a statki nie mogą być ładowane do pełnej pojemności. Wcześniejsze próby uwolnienia barek i statków wycieczkowych utkniętych na mieliźnie w okręgu Dolj zakończyły się niepowodzeniem.

Przy wjeździe do Delty Dunaju w kraju, na odcinku Baziaș, odnotowany przepływ wynosi 1590 m³/s, co jest wartością znacznie niższą od średniej wieloletniej wynoszącej 4700 m³/s.