Policja poszukuje sprawców, którzy pomazali dwa warszawskie pomniki napisem „Slava UPA”

Policja poszukuje wandali

W sobotę, 14 listopada 2026 r., warszawska policja otrzymała dwa zgłoszenia o zniszczeniu pomników w dzielnicy Muranów. Uszkodzone obiekty to Pomnik Bohaterów Getta przy Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN oraz Pomnik Żołnierzy 1. Armii Wojska Polskiego na placu Żołnierzy Walczących z Faszyzmem. Na obu pojawił się napis „Slava UPA” wykonany czerwoną farbą, co miało sugerować odpowiedzialność Ukraińców. Rzecznik policji mł. asp. Bartłomiej Śniadała przekazał, że grupa dochodzeniowa oraz technik kryminalistyki przeprowadzili czynności na miejscu zdarzenia, a za zniszczenia odpowiada najprawdopodobniej jedna osoba. Poinformował PAP, że policja podejmuje działania zmierzające do zatrzymania sprawców.

„Jeśli sprawcy zostaną ustaleni i zatrzymani, wtedy będzie można powiedzieć więcej. Obecnie policja prowadzi działania zmierzające do zatrzymania.”

Reakcje instytucji żydowskich i ukraińskich

Żydowski Instytut Historyczny w Polsce potępił zniszczenia w oświadczeniu opublikowanym w mediach społecznościowych. Nazwał atak na Pomnik Bohaterów Getta haniebnym i wskazał, że podobne akty wandalizmu odnotowano już przy 11 pomnikach w czterech polskich miastach.

„To haniebny atak na pamięć o ofiarach Holokaustu i bohaterach żydowskiego oporu.”

Ambasada Ukrainy w Polsce wydała w sobotnie popołudnie własne oświadczenie. Nazwała ten akt bezprawnym przejawem wojny hybrydowej, którą Rosja próbuje prowadzić w krajach europejskich, a w szczególności w Polsce. Zdaniem ambasady cel był oczywisty: wywołanie wrogości między Polakami a Ukraińcami, podważenie wzajemnego zaufania i osłabienie wsparcia dla Ukrainy. Wyraziła również przekonanie, że sprawcy zostaną zatrzymani i pociągnięci do odpowiedzialności.

Wcześniejsze przypadki i zatrzymanie w Gdańsku

Podobne napisy pojawiały się wcześniej w innych miastach. W środę, 11 listopada, policja w Gdańsku zatrzymała 17-letniego obywatela Ukrainy. Postawiono mu zarzuty zniszczenia pomników i propagowania ustroju totalitarnego, został objęty dozorem policyjnym, a sprawę prowadzi Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego (ABW). Napisy „Slava UPA” namalowano na siedmiu pomnikach w Trójmieście. Według portalu Trójmiasto.pl, na kanale w serwisie Telegram oferowano 500 dolarów za malowanie prowokacyjnych haseł i naklejanie kodów QR na pomnikach. TVP Info podało, że w ciągu ostatniego tygodnia w podobny sposób uszkodzono 11 innych historycznych pomników w Warszawie, Gdyni i Poznaniu.

Odrębna sprawa dotyczy Świdnika w województwie lubelskim, gdzie zatrzymano 45-letniego mężczyznę za znieważenie symboli państwowych. W nocy z 11 na 12 listopada usunął on i zniszczył flagi państwowe przy pomniku Nieznanego Żołnierza oraz rozrzucił wieńce, bukiety i znicze. Został objęty dozorem policyjnym.

Ostrzeżenia dla Ukraińców i rodziców

Ambasada zaapelowała do Ukraińców przebywających w Polsce, aby odrzucali oferty szybkiego zarobku i zachowali ostrożność wobec nieznajomych w internecie.

„Nie dajcie się skusić na „łatwe pieniądze” w zamian za malowanie napisów, niszczenie mienia lub wykonywanie innych bezprawnych poleceń.”

Ambasada dodała, że obietnica zapłaty nie zwalnia nikogo z odpowiedzialności karnej. Doradzono, aby nie udostępniać danych osobowych nieznajomym w sieci oraz odmawiać próśb o robienie zdjęć, zostawianie lub przenoszenie paczek, a także wykonywanie zadań, których prawdziwy cel jest ukryty. Rodziców poproszono o rozmowę z dziećmi i młodzieżą na temat ryzyka rekrutacji, w tym gróźb i szantażu ukrytych pod obietnicami szybkiego zysku. W sprawie warszawskiej nie odnotowano dotąd żadnego zatrzymania, a policja kontynuuje działania mające na celu ustalenie sprawców.