Trump wstrzymuje ataki na Iran po naciskach Arabii Saudyjskiej i żąda szybkiego porozumienia w sprawie Cieśniny Ormuz oraz zagrożenia nuklearnego

Od gróźb do odwrotu

W piątek 31 lipca podczas posiedzenia gabinetu prezydent Trump zagroził wydaniem rozkazu „bardzo silnego” uderzenia w Iran. W sobotę napisał na platformie Truth Social, że amerykańskie wojsko jest „uzbrojone i gotowe” do ataku na Islamską Republikę „na poziomie terroru i potęgi militarnej (...), jakiego świat nie widział od czasów II wojny światowej”. Kilka godzin później ogłosił jednak odwołanie ataku, powołując się na prośby ze strony Iranu i innych państw Bliskiego Wschodu.

Na podstawie tej prośby zgodziłem się (...) dla dobra świata (...) na odwołanie ataku, pod warunkiem szybkiego osiągnięcia porozumienia. Izrael przyłącza się do mnie w tym zobowiązaniu.

Odwrotowi towarzyszyło ostrzeżenie rządu USA dla obywateli amerykańskich, aby rozważyli opuszczenie Bliskiego Wschodu w związku z możliwą eskalacją. Amerykańskie media donosiły, że administracja rozważała nowe zmasowane uderzenia, możliwe do przeprowadzenia w weekend, wymierzone w irańską infrastrukturę energetyczną, w tym rafinerie i elektrownie. CBS News, powołując się na anonimowe źródła, podało, że prezydent nie wydał jeszcze ostatecznej zgody. Planowana operacja miała być wspólnym wysiłkiem USA i Izraela.

Warunki porozumienia

Trump podkreślił, że każde porozumienie musi obejmować „pełne i absolutne otwarcie Cieśniny Ormuz” oraz „koniec irańskiego zagrożenia nuklearnego”. Dla podkreślenia wagi żądania dotyczącego Ormuzu użył wielkich liter. Według Naftemporiki ramy negocjacyjne przewidują już natychmiastowe, pełne i definitywne otwarcie cieśniny, a zaangażowane strony ustaliły podstawowe zasady porozumienia. Trump wezwał do szybkiego sfinalizowania rozmów i dodał, że Izrael popiera te działania.

Interwencja Arabii Saudyjskiej i mediacje regionalne

Kluczowa okazała się rozmowa telefoniczna z saudyjskim następcą tronu Mohammedem bin Salmanem. Axios, powołując się na źródła w administracji Trumpa, poinformował, że książę wyraził silne zaniepokojenie konsekwencjami planowanych ataków amerykańsko-izraelskich, zwłaszcza potencjalnym odwetem Iranu, i zaapelował o więcej czasu na dyplomację. Jednocześnie Katar, Pakistan i Oman zintensyfikowały wysiłki mediacyjne, dążąc do uniknięcia nowej wojny i przywrócenia żeglugi przez Cieśninę Ormuz, kluczowy punkt dla globalnych dostaw ropy.

Planowane ataki

Rozważane ataki miały być wymierzone w irańskie obiekty energetyczne, w tym rafinerie i elektrownie, w ramach działań mających zwiększyć presję na Teheran po wznowieniu działań wojennych na początku lipca. Piątkowa groźba Trumpa zasygnalizowała, że opcja militarna jest bliska, a siły USA były według doniesień gotowe do działania w weekend. Administracja rozważała ataki jako sposób na wymuszenie ustępstw.

Co dalej

Sytuacja pozostaje niepewna. Choć wpis Trumpa miał optymistyczny wydźwięk, porozumienie nie zostało jeszcze zawarte, a warunki postawione przez Waszyngton są maksymalistyczne. Cieśnina Ormuz pozostaje główną kartą przetargową. Zaangażowanie wielu mediatorów sugeruje szerokie działania dyplomatyczne, jednak w przypadku fiaska negocjacji groźba ponownych ataków pozostaje aktualna. Ostrzeżenie USA dla obywateli, by opuścili region, podkreśla kruchość obecnej chwili.