Państwa członkowskie MTK odwołały prokuratora Karima Khana w związku z zarzutami o niewłaściwe zachowanie
Zgromadzenie Państw Stron przegłosowało w piątek 24 lipca 2026 r. w siedzibie ONZ w Nowym Jorku usunięcie 56-letniego brytyjskiego prokuratora stosunkiem głosów 82 do 13. Khan zaprzecza oskarżeniom o napaść na podwładną.
Państwa członkowskie Międzynarodowego Trybunału Karnego zdecydowały 24 lipca 2026 r. o odwołaniu prokuratora głównego Karima Khana. Decyzja zapadła po wewnętrznym dochodzeniu w sprawie zarzutów o niewłaściwe zachowanie o podłożu seksualnym, którym Khan wielokrotnie zaprzeczał. Głosowanie w siedzibie ONZ w Nowym Jorku zakończyło się wynikiem 82 głosów za, 13 przeciw i 15 wstrzymujących się wśród 125 państw członkowskich (według źródeł dyplomatycznych cytowanych przez Reuters i AFP).
Droga do odwołania
56-letni Khan tymczasowo ustąpił ze stanowiska w maju 2025 r., gdy była podwładna oskarżyła go o napaść seksualną. W czerwcu 2026 r. 21-osobowe Biuro Zgromadzenia Państw Stron zawiesiło go i zwołało piątkowe nadzwyczajne spotkanie. Biuro zaznaczyło wówczas, że decyzja nie przesądza o ostatecznym wyniku sprawy.
Państwa członkowskie podjęły słuszną decyzję, usuwając Khana.
Co głosowanie oznacza dla istniejących nakazów aresztowania
Odwołanie nie zmienia żadnych nakazów aresztowania wydanych już przez trybunał. Jedynie sędziowie MTK mają uprawnienia do modyfikacji lub wycofania nakazów, a obecne pozostają w mocy. Khan stał się jedną z najbardziej rozpoznawalnych i kontrowersyjnych postaci międzynarodowego wymiaru sprawiedliwości po tym, jak w 2024 r. wystąpił o nakazy aresztowania dla premiera Izraela Benjamina Netanjahu oraz byłego ministra obrony Joawa Galanta w związku z zarzutami o zbrodnie wojenne w Strefie Gazy. Wnioski dotyczyły również liderów Hamasu, którzy od tego czasu zostali zabici.
Khan popadł również w konflikt z Rosją po wydaniu przez MTK w 2023 r. nakazu aresztowania prezydenta Władimira Putina w związku z zarzutami o nielegalną deportację ukraińskich dzieci. W ramach odwetu rosyjski sąd skazał Khana zaocznie w 2025 r.
- Za (82)
- 82
- Przeciw (13)
- 13
- Wstrzymujący się (15)
- 15
- Nieobecni / brak głosu (15)
- 15
Kontekst polityczny i presja USA
Zmiana na stanowisku prokuratora MTK następuje w czasie, gdy administracja Donalda Trumpa zintensyfikowała krytykę trybunału. Sekretarz stanu Marco Rubio stwierdził niedawno, że Waszyngton prowadzi szeroką kampanię mającą ograniczyć wpływy instytucji, argumentując, że zagraża ona suwerenności USA. Amerykańscy urzędnicy zapowiedzieli rozważenie rozszerzenia sankcji i ograniczeń w podróżowaniu wobec urzędników MTK.
Francja, Norwegia i Holandia publicznie ogłosiły przed głosowaniem poparcie dla usunięcia Khana. Ambasador Izraela przy ONZ Danny Danon argumentował, że prokurator próbował odwrócić uwagę od zarzutów wobec niego, wszczynając postępowania przeciwko izraelskim przywódcom.
- MTK wydaje nakaz aresztowania prezydenta Rosji Władimira Putina w związku z zarzutami o nielegalną deportację ukraińskich dzieci.
- Khan występuje o nakazy aresztowania premiera Izraela Benjamina Netanjahu, byłego ministra obrony Joawa Galanta oraz liderów Hamasu.
- Khan tymczasowo ustępuje po oskarżeniu go przez podwładną o napaść seksualną; zaprzecza zarzutom.
- Rosyjski sąd skazuje Khana zaocznie.
- 21-osobowe Biuro Zgromadzenia zawiesza Khana i zwołuje specjalne spotkanie na lipiec 2026 r.
- Państwa członkowskie MTK głosują 82-13-15 za odwołaniem Khana; rozpoczyna się wybór następcy, spodziewany nie wcześniej niż w 2027 r.
Co dalej
Odwołanie uruchamia procedurę wyboru nowego prokuratora głównego, choć powołanie następcy jest mało prawdopodobne przed przyszłym rokiem. Prace trybunału nad istniejącymi dochodzeniami toczą się bez zmian.
