Konferencja o odbudowie Ukrainy otwiera się w Gdańsku z 200 umowami na stole, Zełenski nieobecny po sporze o UPA

Spotkanie

Gdańsk gości doroczną Konferencję o Odbudowie Ukrainy (URC 2026) w dniach 25–26 czerwca, organizowaną przez Polskę i Ukrainę. Oczekuje się ponad czterech tysięcy uczestników z około 70 państw (niektóre źródła podają liczbę około 100) oraz 40 rządów, a także inwestorów, instytucji finansowych i organizacji pozarządowych. Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen otworzy wydarzenie, a wśród uczestników jest kanclerz Niemiec Friedrich Merz. Polski rząd pierwotnie wystosował wspólne zaproszenie podpisane przez premiera Donalda Tuska i prezydenta Zełenskiego, ale ukraińska obsada zmieniła się w ostatnich dniach.

W tym roku strona ukraińska uczestniczy na najwyższym szczeblu rządowym, reprezentowana przez premier Julię Swyrydenko.

Dlaczego Zełenski, jego żona i minister spraw zagranicznych nie przyjeżdżają

Przez stosunki polsko-ukraińskie od końca maja przebiega dyplomatyczny chłód, gdy prezydent Zełenski zdecydował się nadać jednej z jednostek Sił Zbrojnych Ukrainy nazwę „Bohaterowie UPA”. W Polsce ruch ten spotkał się z ostrą krytyką ze strony rządu i części klasy politycznej. Prezydent Karol Nawrocki następnie cofnął Zełenskiemu Order Orła Białego. W tej atmosferze prezydent Ukrainy, jego żona Ołena i minister spraw zagranicznych Andrij Sybiha odwołali swoje planowane wizyty w Gdańsku. Rzecznik ukraińskiego MSZ wyjaśnił, że konferencja nie wymaga obowiązkowej obecności ministra spraw zagranicznych, ponieważ nacisk kładziony jest na aspekty rządowe, gospodarcze, bezpieczeństwa, infrastruktury, humanitarne i biznesowe, a nie dyplomatyczne.

Naszym celem jest uniknięcie niepotrzebnej polityzacji tego międzynarodowego wydarzenia, skupienie się na pragmatyzmie i konkretnych decyzjach wspierających Ukrainę i Ukraińców w czasie, gdy jest to szczególnie potrzebne – w piątym roku pełnoskalowej agresji Federacji Rosyjskiej.

Spór rządowo-prezydencki

Nieobecność Zełenskiego przerodziła się w krajową walkę polityczną w Polsce. Marcin Przydacz, szef Biura Polityki Międzynarodowej w Kancelarii Prezydenta, napisał, że wspólne zaproszenie oznaczało, iż obaj przywódcy mieli pełnić rolę gospodarzy, a rezygnując, Zełenski „wystawił premiera Tuska na pośmiewisko”. Szef gabinetu Tuska, Jan Grabiec, ripostował, że cała ta historia – w tym cofnięcie Orderu Orła Białego w przededniu ważnej światowej konferencji – to sabotaż ze strony Kancelarii Prezydenta.

Konferencja odniesie sukces mimo sabotażu ze strony Kancelarii Prezydenta.

Pięć filarów, 200 porozumień

Program konferencji opiera się na pięciu filarach tematycznych: biznes, bezpieczeństwo i obrona, integracja z Unią Europejską, rozwój regionalny oraz kapitał ludzki. Organizatorzy podają, że zgłoszono blisko 200 propozycji kontraktów, umów i memorandów, z których kilkadziesiąt dotyczy bezpośrednio polskich interesów gospodarczych. Wiceminister Aktywów Państwowych Eliza Zeidler zauważyła, że trwają negocjacje nad konkretnymi projektami i przygotowywany jest harmonogram podpisywania. Po raz pierwszy Polska wprowadziła wyraźny wymiar bezpieczeństwa i obrony do formatu URC, obejmujący transfer technologii i rozwiązania podwójnego zastosowania.

Politycy debatują w kilku salach, a równolegle przez cały czas podpisywane są umowy i kontrakty.

Wydarzenia poprzedzające

Dzień przed główną konferencją w gdańskim Ratuszu Głównego Miasta otwarto 15. Sesję Zgromadzenia Parlamentarnego Polski i Ukrainy, której współprzewodniczyły wicemarszałek Sejmu Monika Wielichowska i wiceprzewodnicząca Rady Najwyższej Ołena Kondratiuk. W tym samym czasie Polsko-Ukraińskie Forum Solidarności zgromadziło przedstawicieli samorządów z obu krajów, a prezydent Gdańska Aleksandra Dulkiewicz podkreśliła wymianę doświadczeń w zakresie odporności energetycznej i zarządzania kryzysowego obywateli. Oba spotkania bezpośrednio wpłynęły na program URC.