Katalońska rada ustawodawcza: ustawa o spekulacji mieszkaniowej jest niekonstytucyjna

Proponowana ustawa

Projekt legislacyjny, zarejestrowany przez partię Comuns i uzgodniony z rządem Salvadora Illi, stanowi element paktu budżetowego między tymi ugrupowaniami. Nowelizuje on katalońską ustawę o planowaniu przestrzennym, aby umożliwić samorządom w wyznaczonych strefach o napiętej sytuacji mieszkaniowej nakładanie warunków na nabywanie nieruchomości. Każdy lokal kupiony na mocy nowych przepisów musiałby służyć jako miejsce stałego zamieszkania nabywcy lub jako mieszkanie na wynajem podlegające limitom cenowym określonym w istniejących regulacjach. Środek ten jest wymierzony w duże fundusze inwestycyjne, które wykupują całe budynki, wypowiadają umowy najmu i przekształcają lokale w wynajem pokoi lub odsprzedają je z dużym zyskiem. 8 lipca parlament Katalonii przegłosował procedowanie ustawy w trybie pilnym, przy poparciu PSC, ERC, Comuns i CUP; Junts, PP, Vox oraz Aliança Catalana głosowały przeciw. Sektor nieruchomości natychmiast ostrzegł, że będzie "walczył" o skierowanie ustawy do Trybunału Konstytucyjnego.

Opinia CGE

4 sierpnia Consell de Garanties Estatutàries (CGE), kataloński organ doradczy, opublikował swoją jednogłośną opinię, o którą w połowie lipca wystąpiły Junts i PP. Siedmiopunktowa rezolucja, choć niewiążąca, jest kategoryczna. Stwierdza ona, że projekt narusza prawo do własności prywatnej (art. 33 Konstytucji), prawo do dziedziczenia, wolność gospodarczą (art. 38) oraz zasadę pewności prawa (art. 9.3). CGE uważa również, że tekst wkracza w wyłączne kompetencje państwa w zakresie podstaw zobowiązań umownych (art. 149.1.8), a tryb pilny narusza regulamin parlamentarny oraz prawo obywateli do dostępu do służby publicznej na równych zasadach (art. 23.2). Opinia wskazuje na "brak wystarczającej pewności i przewidywalności" w normie.

„W normie brakuje wystarczającej pewności i przewidywalności.”

Ponadto CGE zauważa, że projekt nie przewiduje udziału Consell de Governs Locals, organu reprezentującego samorządy, i zaleca otwarcie okresu na zgłaszanie poprawek.

Reakcje polityczne

Lorena Roldán, rzeczniczka PP w parlamencie Katalonii, z zadowoleniem przyjęła opinię i ostrzegła rząd, że jeśli zignoruje CGE i będzie kontynuował prace nad ustawą, "może być pewien, że skierujemy ją do Trybunału Konstytucyjnego". Opisała ustawę jako "partaninę, która narodziła się, łamiąc prawa podstawowe, wkraczając w kompetencje i atakując podstawowe zasady" państwa prawa.

„Zdemontowano tę komunistyczną ustawę od góry do dołu. PSC dobrze zrobi, jeśli nie zignoruje opinii tego organu doradczego, jeśli rzeczywiście wspiera normalność instytucjonalną, której rzekomo broni.”

Roldán oskarżyła Comuns i rząd o próbę "przebrania za planowanie przestrzenne tego, co było czystym komunizmem" poprzez nadmierną regulację prawa cywilnego i własności prywatnej. PP argumentowała wcześniej, że ustawa ma charakter konfiskacyjny, generuje niepewność prawną i odstrasza inwestycje.

Co dalej

Opinia CGE nie jest wiążąca, co oznacza, że rząd nadal może przeforsować ustawę. Jej ostateczne zatwierdzenie zaplanowano na wrzesień. Jeśli wejdzie w życie, pozwoli gminom nakładać bardzo surowe sankcje urbanistyczne na osoby, które naruszają obowiązki użytkowania lub stosują symulowane bądź oszukańcze transakcje w celu ich obejścia. Kary mogą sięgać 1,5 mln euro lub zostać podniesione do wysokości uzyskanego zysku, jeśli ta kwota jest wyższa. PP jasno zadeklarowała, że odwoła się do Trybunału Konstytucyjnego, jeśli rząd będzie kontynuował działania, co zapowiada długotrwały konflikt prawny. Partie lewicowe popierające ustawę początkowo postrzegały wniosek o opinię CGE jako sposób na zyskanie czasu na budowanie konsensusu, jednak jednogłośne odrzucenie projektu zwiększa teraz koszt polityczny dalszych prac.