Rumuński prezydent Nicușor Dan na szczycie UE: potępienie dronów, szybsze rozszerzenie i wschodnia obrona
Gdy unijni liderzy zbierają się w Brukseli na letnim szczycie Rady Europejskiej, rumuński prezydent Nicușor Dan przyłącza się do rozmów z żądaniami stanowczej odpowiedzi na rosyjskie wtargnięcia dronów, przyspieszonej akcesji Ukrainy i Mołdawii oraz solidnego, długoterminowego budżetu.
Tło polityki wewnętrznej
Prezydent Nicușor Dan wyjechał do Brukseli, podczas gdy Bukareszt zmaga się z kryzysem rządowym. Desygnowany na premiera Adrian Veștea, nominowany przez Dana bez konsultacji z Partią Narodowo-Liberalną, miał w czwartek przedstawić skład swojego gabinetu i program, ale wciąż nie zapewnił sobie wymaganych 233 głosów w parlamencie. Prezydent przed wyjazdem nie zabrał publicznie głosu w sprawie kryzysu i prawdopodobnie będzie musiał odpowiedzieć na pytania dziennikarzy na marginesie szczytu.
Presja na rozszerzenie UE
Dan zamierza z zadowoleniem przyjąć otwarcie 15 czerwca 2026 r. pierwszego rozdziału negocjacyjnego – Zasad Fundamentalnych – dotyczącego akcesji Ukrainy i Mołdawii. Będzie argumentował, że wszystkie pozostałe rozdziały należy otworzyć tak szybko, jak to możliwe, a przed zaplanowanym na 22 czerwca, zaraz po Radzie, szczytem UE–Mołdawia, należy wysłać do Kiszyniowa silny sygnał wsparcia.
Rumunia popiera utrzymanie jednolitego i stanowczego podejścia europejskiego, zwiększenie presji na Federację Rosyjską, w tym poprzez przyjęcie 21. pakietu sankcji.
Żądania bezpieczeństwa na Wschodniej Flance
W obliczu rosyjskiej wojny agresji Dan będzie naciskał, aby konkluzje szczytu odpowiednio odzwierciedlały ostatnie incydenty z dronami, które dotknęły przestrzeń powietrzną i ludność cywilną kilku państw członkowskich UE, w tym Rumunii. Wezwie do jednoznacznego potępienia powtarzających się naruszeń ze strony Moskwy i opowie się za konkretnym postępem w zakresie gotowości obronnej UE. Szczególna uwaga zostanie poświęcona Wschodniej Flance oraz uruchomieniu projektu „Eastern Flank Watch” (Straż Wschodniej Flanki), przy jednoczesnym zapewnieniu komplementarności z NATO.
Następny długoterminowy budżet UE
Liderzy przeprowadzą wstępną dyskusję na temat wieloletnich ram finansowych na lata 2028–2034. Rumunia poprze „ambitny” europejski budżet, który utrzyma politykę spójności i Wspólną Politykę Rolną na odpowiednim poziomie finansowania oraz zapewni państwom członkowskim i firmom szeroki dostęp do instrumentów konkurencyjności. Rozmowy odbywają się w obliczu oporu ze strony największych płatników netto.
Napięcia handlowe z Chinami
Osobna kolacja robocza dotyczyć będzie globalnych nierównowag makroekonomicznych, co powszechnie odczytywane jest jako aluzja do zależności Europy od coraz bardziej asertownych Chin. Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen i jej szef gabinetu Björn Seibert naciskają na poparcie polityczne dla zbadania domniemanego dumpingu tanich towarów na rynek europejski i rozważają stworzenie „instrumentu anty-nadwydajnościowego”. Kilku dyplomatów podkreśla jednak, że nikt nie chce wojny handlowej – UE pozostaje największym rynkiem eksportowym Chin, wartym w 2025 roku 560 miliardów dolarów, a europejski przemysł wciąż potrzebuje chińskich surowców i komponentów.
- Otwarcie pierwszego rozdziału negocjacyjnego dla akcesji Ukrainy i Mołdawii do UE.
- Rozpoczęcie szczytu Rady Europejskiej; przemówienia Roberty Metsoli i Wołodymyra Zełenskiego.
- Kolacja robocza na temat globalnych nierównowag makroekonomicznych i handlu z Chinami.
- Negocjacje w sprawie długoterminowego budżetu UE na lata 2028–2034.
- Planowany szczyt UE–Mołdawia w Brukseli.
