Unia Europejska
Suwerenność w Unii Europejskiej nie jest statyczna; jest nieustannie kwestionowana i renegocjowana poprzez orzeczenia sądowe, interpretacje traktatów i kryzysy polityczne, a kompetencje przesuwają się między Brukselą a stolicami państw członkowskich.
Węgierski projekt ustawy mający dostosować się do wyroku TSUE oraz dostosowanie aktu o bezpieczeństwie dzieci w internecie przez Komisję są godne uwagi, ale mieszczą się w istniejących ramach prawnych i legislacyjnych.

Finlandia 14 września dołączyła do francuskiej inicjatywy wysuniętego odstraszania nuklearnego jako dziesiąty partner, przewidującej wspólne ćwiczenia i możliwość tymczasowego stacjonowania francuskich samolotów z bronią jądrową. Rosyjski dron uderzył w pociąg relacji Kijów–Warszawa 2 km od granicy z Polską 13 września. Węgry blokują otwarcie klastrów negocjacyjnych dla Ukrainy i Mołdawii.
„Le Monde” podaje, że Komisja dostosowuje unijny akt o bezpieczeństwie dzieci w internecie w kierunku stopniowego dostępu od 13. roku życia, a nie całkowitego zakazu dla osób poniżej 15 lat, pozostawiając pole do narodowych wariantów wdrożeniowych. Von der Leyen i Virkkunen planują przedstawić go w tym tygodniu. Macron 14 września powiadomił Brukselę o przepracowanym zakazie krajowym po tym, jak Rada Konstytucyjna uchyliła poprzednią wersję w połowie sierpnia.
Rząd Węgier złożył projekt ustawy cofającej anty-LGBTQ+ restrykcje z czasów Orbana, a minister sprawiedliwości powołał się na kwietniowy wyrok TSUE, który uznał te środki za naruszające prawo UE. Ten krok pokazuje, jak orzeczenia sądowe na szczeblu unijnym zmuszają stolice do dostosowania prawa krajowego.
W sprawie WRF Merz powiedział Costzie, że projekt zakłada 60-procentowy wzrost wydatków, wymagający cięć rzędu kilkuset miliardów euro. Prezydencja irlandzka prosi stolice o określenie „realistycznej wielkości” nowych podatków unijnych przed posiedzeniem Rady do Spraw Ogólnych 22 września. Carney 17 września przemawia w Parlamencie Europejskim, zabiegając o „unikalny sojusz” z UE, a nie członkostwo.
Rosyjski dron uderzył w lokomotywę pociągu pasażerskiego relacji Kijów–Warszawa w obwodzie wołyńskim, około 2 km od granicy z Polską, 13 września. Dzięki wcześniejszemu ostrzeżeniu nie było ofiar. Atak wymierzony był w infrastrukturę łączącą Ukrainę z państwem członkowskim UE.
Niemcy oficjalnie przypisały Rosji sierpniowy incydent z użyciem drona wybuchowego na lotnisku Lipsk/Halle 1 września, nakazując zamknięcie konsulatu generalnego Rosji w Bonn oraz Rosyjskiego Domu w Berlinie. Zamknięcia te zmniejszają rosyjską obecność dyplomatyczną w Niemczech.
Islandia przeprowadza referendum w sprawie członkostwa w UE, a sondaże wskazują na remis. Wynik zdecyduje, czy nordyckie państwo przystąpi do unijnych ram traktatowych.
Komisja Europejska pozytywnie oceniła wniosek Polski o wypłatę 7,9 miliarda euro z Krajowego Planu Odbudowy. Środki mają trafić do kraju w październiku po spełnieniu warunków, w tym dotyczących bonów na laptopy dla nauczycieli.
Premier Donald Tusk podpisał ponad 200 dokumentów powołania asesorów sądowych, pomijając orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, które zniosło wymóg kontrasygnaty. Ta decyzja wywołała ostrą reakcję ze strony Kancelarii Prezydenta.
Prezydencja Irlandii w UE zwołała na wtorek nadzwyczajną wideokonferencję ministrów sprawiedliwości i spraw wewnętrznych po tym, jak prawie 60 tys. osób przedostało się z Maroka do hiszpańskiej enklawy Ceuty; większość z nich została następnie odesłana.
Minister spraw zagranicznych Włoch ogłosił tymczasowe zawieszenie strefy Schengen w podróżach do i z Hiszpanii, powołując się na „masowy napływ” migrantów do Ceuty jako zagrożenie dla bezpieczeństwa wewnętrznego. Oznacza to przywrócenie kontroli paszportowej w podróżach lotniczych i morskich między oboma krajami.
Włochy zamknęły swoje granice morskie i powietrzne z Hiszpanią po tym, jak około 60 tysięcy migrantów przedostało się do hiszpańskiej enklawy Ceuty, co skłoniło inne państwa UE do zaostrzenia kontroli granicznych.
Prezydent Karol Nawrocki przeprowadził prewencyjną kontrolę ustawy o podatku od nadzwyczajnych zysków paliwowych, skutecznie ją wetując. Ta decyzja zablokowała 4 miliardy złotych przewidywanych dochodów, które miały zostać przeznaczone na tańsze paliwo.
Prezydent Karol Nawrocki skierował rządowy podatek od nadzwyczajnych zysków spółek paliwowych do Trybunału Konstytucyjnego, uniemożliwiając jego wejście w życie. Ta decyzja wywołała ostrą wymianę zdań z premierem Donaldem Tuskiem i ministrami w sprawie zablokowanych dochodów.
Węgry uniemożliwiły przyjęcie kroków proceduralnych niezbędnych do rozpoczęcia szczegółowych negocjacji akcesyjnych z Ukrainą i Mołdawią, dotyczących rozdziałów o rynku wewnętrznym i konkurencyjności, co skutecznie zamraża postęp do września.
Duńska minister ds. europejskich Marie Bjerre ogłosiła formalną inicjatywę mającą na celu przesunięcie sankcji z Artykułu 7 wobec Węgier do etapu zawieszenia ich prawa głosu w Radzie, powołując się na uporczywe naruszanie podstawowych wartości UE. Działanie to wymaga jednomyślnego poparcia ze strony pozostałych państw członkowskich.
Para polskich myśliwców przechwyciła rosyjski samolot rozpoznawczy Ił-20, który zbliżył się do polskiego wybrzeża w okolicach Ustki, zmuszając go do zawrócenia. Polski minister obrony określił to zdarzenie jako pierwszą od dłuższego czasu bliską próbę rozpoznania powietrznego ze strony Rosji, ostrzegając przed wojną hybrydową.
Sojusznicy NATO ogłosili 160 miliardów dolarów nowych zobowiązań w dziedzinie obrony, energetyki i pomocy dla Ukrainy po szczycie w Ankarze, odpowiadając na apele o zwiększenie wkładów.
Porozumienie dotyczące praw mniejszości węgierskiej de facto odblokowało rozpoczęcie rozmów klastrowych o akcesji dla Ukrainy i Mołdawii, po przedłużających się dyskusjach między Budapesztem a Brukselą.
Rząd Węgier przedłożył projekt ustawy o Krajowym Biurze Ochrony i Odbudowy Aktywów oraz przystąpił do Prokuratury Europejskiej, wypełniając warunki odblokowania 10 miliardów euro z funduszy UE. Ten krok odpowiada na zastrzeżenia dotyczące praworządności, które wcześniej zgłaszała Komisja Europejska.
Rząd Węgier złożył projekt ustawy uchylającej restrykcje z czasów Orbana dotyczące treści LGBTQ+, a minister sprawiedliwości wprost powiązał tę nowelizację z kwietniowym orzeczeniem TSUE, które uznało te środki za naruszające prawo UE. Projekt pokazuje, jak decyzje sądów unijnych wymuszają istotne zmiany w prawie krajowym.
Francja 14 września notyfikowała Komisji Europejskiej zmieniony projekt ustawy zakazującej korzystania z mediów społecznościowych osobom poniżej 15. roku życia, po tym jak w połowie sierpnia Rada Konstytucyjna uchyliła poprzednią wersję za naruszenie wolności wypowiedzi. Krajowa ścieżka legislacyjna biegnie równolegle do propozycji Komisji w ramach aktu o bezpieczeństwie dzieci w internecie (EU Kids Act).
Projekt unijnego aktu o ochronie dzieci w internecie, do którego dotarliśmy 14 września, przewiduje zakaz korzystania z mediów społecznościowych, platform udostępniania wideo, chatbotów AI oraz gier online przez osoby poniżej 15. roku życia. Nakłada też obowiązki weryfikacji wieku oraz opłaty nadzorcze na przedsiębiorstwa. Von der Leyen i komisarz ds. technologii Virkkunen planują przedstawić go w tym tygodniu, przed rozpoczęciem negocjacji z rządami i Parlamentem.
Przywódcy nacjonalistyczni ze Szkocji, Walii i Irlandii Północnej wydali 14 września wspólne oświadczenie, w którym zobowiązali się do skoordynowania działań na rzecz ponownego wstąpienia do UE oraz dążenia do konstytucyjnego wyjścia z Wielkiej Brytanii. Oświadczenie wiąże potencjalne członkostwo w UE z wewnętrznymi procesami secesyjnymi.
Szwedzkie wybory powszechne z 13 września przyniosły wynik na ostrzu noża między blokiem lewicowym a prawicowym, przy czym skrajna prawica straciła poparcie. Głosy oddane za granicą, liczone później w tygodniu, zadecydują o stanowisku przyszłego rządu w sprawie współpracy obronnej UE oraz finansowania Ukrainy.
Helsinki podpisało wspólną deklarację ustanawiającą dwustronną grupę koordynacji nuklearnej z Paryżem, stając się dziesiątym europejskim partnerem francuskiej inicjatywy wysuniętego odstraszania. Finlandia podkreśla, że w czasie pokoju nie będzie rozmieszczać głowic atomowych na swoim terytorium.
Kanadyjski premier Mark Carney prowadzi rozmowy z europejskimi przywódcami, w tym z Macronem, na temat nieokreślonego statusu „członka stowarzyszonego”, który wykraczałby poza CETA i obejmował swobodniejszy przepływ towarów, usług oraz pracowników w strategicznych sektorach. Koncepcja ta nie ma podstaw traktatowych i napotyka przeszkody ratyfikacyjne w stolicach, gdzie samo CETA wciąż nie zostało ratyfikowane.
Litewskie władze tymczasowo wstrzymały loty na międzynarodowym lotnisku w Wilnie, a NATO poderwało włoskie myśliwce z Szawli po tym, jak niezidentyfikowany bezzałogowy statek powietrzny przemierzył południową przestrzeń powietrzną w kierunku Kaliningradu. Incydent wpisuje się w schemat aktywności dronów w pobliżu granic UE i NATO.
Rosyjski dron uderzył w lokomotywę pociągu pasażerskiego relacji Kijów–Warszawa w obwodzie wołyńskim, około 2 km od granicy z Polską, 13 września. Dzięki wcześniejszemu ostrzeżeniu nie było ofiar. Atak wymierzony był w infrastrukturę łączącą Ukrainę z państwem członkowskim UE.
Portugalia ogłosiła 11 września poparcie dla wykorzystania zamrożonych rosyjskich aktywów do finansowania Ukrainy, jednocześnie uznając żądanie Belgii dotyczące gwarancji na poziomie całej UE przed ryzykiem finansowym. Większość z około 200 miliardów euro zamrożonych rosyjskich aktywów znajduje się w Euroclear w Brukseli.
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł 10 września, że sądy krajowe mogą dokonywać potrąceń wzajemnych roszczeń między bankami a kredytobiorcami w sprawach dotyczących nieważnych kredytów hipotecznych we frankach szwajcarskich, zasądzając jedynie różnicę netto, o ile zezwala na to polskie prawo. Orzeczenie kształtuje sposób, w jaki sądy rozstrzygają tysiące spraw dotyczących kredytów walutowych.
Kanclerz Friedrich Merz 9 września wezwał do cięć w wysokości „setek miliardów euro” w projekcie budżetu Komisji opiewającym na prawie 2 biliony euro w ramach WRF, odrzucając wspólne pożyczki i apelując o przesunięcie wydatków w kierunku konkurencyjności i obronności. Przyłączył się tym samym do sześciu oszczędnych państw, które już domagają się zrównoważonych redukcji.
Premier Donald Tusk gościł w Warszawie przewodniczącego Rady Europejskiej Antónia Costę na dwugodzinnych rozmowach dotyczących Wieloletnich Ram Finansowych na lata 2028–2034, w trakcie których balansowano wydatki na obronność z funduszami na spójność regionalną. Spotkanie bilateralne stanowi wkład w posiedzenie Rady do Spraw Ogólnych 22 września.
Państwa partnerskie skoordynowały nowe pakiety wojskowe podczas zdalnego spotkania w Ramstein. Niemcy i Norwegia zobowiązały się do dostarczenia rakiet Patriot, Polska systemów obrony powietrznej, a Holandia 300 mln dolarów na obronę przed dronami. UE odblokowała 3,2 mld euro w powiązanym finansowaniu.
Wielka Brytania, Francja oraz dziewięć innych państw europejskich, a także Kanada, ogłosiły 9 września krajowe środki wobec produktów z izraelskich osiedli, działając poza ramami unijnymi po tym, jak 27 państw członkowskich nie zdołało uzgodnić wspólnych sankcji. Posunięcie to uwidacznia ograniczenia wynikające z zasady jednomyślności we wspólnej polityce zagranicznej i handlowej.
Prezydencja irlandzka poprosiła 8 września państwa członkowskie o określenie „realistycznej wielkości” nowych podatków ogólnounijnych, które miałyby pomóc w finansowaniu budżetu na lata 2028–2034. Stolice powrócą do tej kwestii podczas Rady do Spraw Ogólnych 22 września oraz na posiedzeniu Rady Europejskiej w dniach 15–16 października.
Węgry wydaliły 10 rosyjskich dyplomatów, podał Reuters 8 września. To niecodzienny krok ze strony Budapesztu, który przez cały okres wojny utrzymywał bliższe relacje z Moskwą niż większość stolic UE.
Węgry zablokowały 1 i 8 września zatwierdzenie wyników przeglądu (screeningu) dla klastrów negocjacyjnych 2 i 3 dla Ukrainy i Mołdawii w grupie roboczej Rady ds. rozszerzenia, wstrzymując postępy obu kandydatów. Inne państwa UE odrzuciły oddzielenie Mołdawii od Ukrainy, pozostawiając oba kraje związane wetem Budapesztu.
Prezydent Francji Emmanuel Macron napisał 8 września do przewodniczącej Komisji Ursuli von der Leyen, apelując o ogólnounijne przepisy zakazujące dostępu do mediów społecznościowych dzieciom poniżej 15. roku życia, po tym jak podobne krajowe ustawodawstwo we Francji poniosło porażkę. List wyraźnie dąży do przeniesienia tej kwestii z kompetencji krajowych na unijne.
Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen rozpoczęła 7 września dwudniową wizytę na Grenlandii, ogłaszając 200 mln euro nowego finansowania unijnego oraz zacieśnienie więzi politycznych z duńskim terytorium autonomicznym, które Stany Zjednoczone starały się przejąć. Podróż poprzedza jej orędzie o stanie Unii.
Komisarz UE ds. rozszerzenia Marta Kos odwołała planowaną wizytę w Belgradzie 4 września po tym, jak rządowy samolot Serbii przewiózł ciało skazanego zbrodniarza wojennego Ratko Mladicia na uroczystości pogrzebowe. To odwołanie wystawia na próbę stosunki akcesyjne Brukseli z Belgradem w delikatnym momencie.
Dania poinformowała 4 września, że spodziewa się być gotowa do końca 2027 roku na wysyłanie migrantów bez legalnego pobytu do „ośrodka powrotu” poza UE, a cztery inne europejskie państwa zamierzają podpisać podobne umowy jeszcze w tym roku. Plany opierają się na czerwcowej reformie unijnych przepisów migracyjnych, która dopuszcza ośrodki za granicą.
Warszawa złożyła formalny protest ambasadorowi Gieorgijowi Michnie 3 września, powołując się na naruszenia przestrzeni powietrznej oraz sabotaż z użyciem dronów wybuchowych na lotnisku w Lipsku, w geście solidarności z Niemcami, które przypisały ten incydent Rosji.
Niemcy oficjalnie przypisały Rosji sierpniowy incydent z użyciem drona wybuchowego na lotnisku Lipsk/Halle 1 września, nakazując zamknięcie konsulatu generalnego Rosji w Bonn oraz Rosyjskiego Domu w Berlinie. Zamknięcia te zmniejszają rosyjską obecność dyplomatyczną w Niemczech.
Komisja uznała ChatGPT, Reddit i Roblox za podlegające surowszym przepisom DSA 31 sierpnia, po przekroczeniu przez każdą z tych platform progu 45 milionów użytkowników w UE. Te trzy podmioty muszą oceniać i ograniczać ryzyko związane z nielegalnymi treściami, małoletnimi oraz zdrowiem psychicznym, dołączając do TikToka i Meta w ramach tego reżimu.
Szwecja podpisała 31 sierpnia kontrakt o wartości 4,3 mld euro z francuską grupą Naval Group na zakup czterech fregat FDI, co potroi zdolności obrony powietrznej marynarki wojennej od 2030 roku. Umowa pogłębia dwustronną współpracę w zakresie zamówień obronnych w ramach UE między Sztokholmem a Paryżem.
Wstępne wyniki z 30 sierpnia pokazują, że referendum na Islandii z 29 sierpnia odrzuciło wznowienie negocjacji akcesyjnych z UE. Około 52% głosowało na „nie”, a 47–48% na „tak”. Wynik ten zamyka drogę do członkostwa po raz drugi od czasu zawieszenia rozmów w 2013 roku, pozostawiając Islandię w EOG z dostępem do jednolitego rynku, ale bez udziału w stanowieniu prawa UE.
Częściowe wyniki ogłoszone 30 sierpnia z islandzkiego referendum konsultacyjnego z 29 sierpnia wskazują, że obóz „tak” ma niewielką przewagę wynoszącą około 50–51% wobec 49–50%. Przedstawiciele władz ostrzegają, że ostateczny wynik może być znany dopiero później w ciągu dnia ze względu na logistykę liczenia głosów na terenie całej wyspy.
Podczas pierwszej francuskiej debaty prezydenckiej 28 sierpnia Jean-Luc Mélenchon wezwał do zmiany traktatu założycielskiego UE w celu ochrony krajowej przestrzeni politycznej, podczas gdy Marine Le Pen zobowiązała się do obniżenia składki Francji do budżetu UE o 5 miliardów euro z obecnych 29 miliardów euro.
UE tymczasowo zamknie cztery rozdziały akcesyjne Czarnogóry 1 września, dotyczące transportu, bezpieczeństwa żywności, statystyki oraz polityki społecznej. Ten krok przybliża kandydaturę Czarnogóry w ramach szerszego procesu rozszerzenia.
Nowy sondaż Gallupa wykazał, że niewielka większość islandzkich wyborców sprzeciwia się wznowieniu rozmów akcesyjnych z UE, przed referendum 29 sierpnia. Wskazuje to na wewnętrzne wyzwania polityczne dla polityki rozszerzenia UE.
Szwecja rozmieszcza w Finlandii myśliwce Gripen oraz korwety morskie co najmniej do końca 2026 roku, aby wzmocnić nadzór powietrzny i monitorować granice morskie wzdłuż rosyjskiej rubieży, co zwiększa regionalną współpracę w dziedzinie bezpieczeństwa.
Islandia przeprowadza referendum w sprawie członkostwa w UE, a sondaże wskazują na remis. Wynik zdecyduje, czy nordyckie państwo przystąpi do unijnych ram traktatowych.
Szwecja, Holandia, Hiszpania i Polska wysłały 27 sierpnia list, w którym wzywają Komisję do wznowienia prac nad przeznaczeniem unieruchomionych aktywów rosyjskiego banku centralnego na rzecz Ukrainy, wykraczając poza same odsetki i testując granice prawne kompetencji UE w zakresie tych aktywów.
Przywódcy z Niemiec, Danii, Holandii, Austrii, Finlandii i Szwecji spotkali się w Berlinie, by sprzeciwić się projektowi KE dotyczącemu wieloletnich ram finansowych na lata 2028–2034 o wartości 2 bilionów euro, domagając się cięć rzędu kilkuset miliardów euro. Starcie stawia płatników netto w opozycji do kosztów rozszerzenia UE i odbudowy Ukrainy.
Wielka Brytania i Francja zgodziły się dzielić z Ukrainą tajnymi danymi produkcyjnymi dotyczącymi pocisków manewrujących MBDA Scalp, a Londyn podpisał z Kijowem umowę o danych dotyczących sztucznej inteligencji 24 sierpnia. Porozumienia pogłębiają dwustronną współpracę obronną i technologiczną z Ukrainą poza ramami UE, idąc równolegle z zatwierdzonym tego samego dnia finansowaniem w wysokości 6,1 miliarda euro przez Brukselę.
Komisja Europejska zatwierdziła 24 sierpnia finansowanie obronne dla Ukrainy w wysokości 6,1 mld euro, obejmujące obronę powietrzną, rakiety, amunicję i radary. Wypłata środków opiera się na szerszych ramach pożyczkowych UE na lata 2026–2027, kierując wspólne instrumenty do kluczowego obszaru polityki bezpieczeństwa.
Sześciu ministrów finansów (Niemcy, Włochy, Austria, Polska, Portugalia, Hiszpania) podpisało projekt wspólnego listu datowanego na 23 sierpnia, wzywającego irlandzką prezydencję do umieszczenia unijnego podatku od nadzwyczajnych zysków koncernów naftowych związanych z wojną w porządku obrad najbliższego posiedzenia Ecofin. Inicjatywa opiera się na precedensie tymczasowego podatku energetycznego z 2022 roku, ale napotyka wymóg jednomyślności w traktacie.
Szwecja potwierdziła 22 sierpnia, że zastosuje zasady powrotu Paktu o Migracji i Azylu, aby odsyłać osoby ubiegające się o azyl do Włoch, dołączając tym samym do Niemiec, Szwajcarii, Austrii i Finlandii. Francja i Hiszpania odrzucają tę praktykę. Włochy argumentują, że kwalifikują się tylko wyjazdy po 12 czerwca, co ujawnia sporne interpretacje zobowiązań solidarnościowych Paktu.
Hiszpania zgodziła się 20 sierpnia na przeniesienie 500 nieletnich bez opieki z Ceuty na kontynent hiszpański, trzy dni po tym, jak Komisja Europejska przyłączyła się do prawicowych polityków hiszpańskich, wzywając do odesłania wszystkich migrantów z enklawy do Maroka. To dostosowanie sprawdza, jak daleko nowe przepisy migracyjne eksternalizują procedury azylowe.
Łotewskie władze wojskowe potwierdziły, że dron zestrzelony 14 sierpnia przez włoski myśliwiec NATO był ukraiński i został przekierowany z Białorusi przez rosyjskie zakłócenia elektroniczne. Epizod ten pokazuje, jak rosyjskie zagłuszanie może spychać obce drony w przestrzeń powietrzną UE.
Apple ogłosiło 19 sierpnia, że od 1 października zastąpi dotychczasową strukturę opłat w sklepie z aplikacjami w UE uproszczoną 5-procentową opłatą za technologię podstawową oraz 20-procentową prowizją od aplikacji korzystających z alternatywnych systemów płatności, odpowiadając tym samym na obawy Komisji dotyczące konkurencji na mocy aktu o rynkach cyfrowych.
Komisja opublikowała 18 sierpnia wytyczne w Dzienniku Urzędowym, precyzujące, które środki energetyczne kwalifikują się do elastyczności w zakresie limitów deficytu do 2028 r., wykluczając obniżki podatków paliwowych i dotacje do paliw kopalnych. Stolice nie mogą przemianowywać krajowych ulg podatkowych na wydatki na transformację energetyczną, aby ominąć unijne przepisy budżetowe.
Szefowa unijnej dyplomacji Kaja Kallas poinformowała niemiecką gazetę, że UE jeszcze tej jesieni będzie naciskać na państwa członkowskie, aby przyjęły najdalej idący pakiet sankcji wobec Rosji, zwiększając liczbę objętych nimi podmiotów o około jedną trzecią. Przyjęcie pakietu wymaga konsensusu państw członkowskich na mocy traktatów UE.
Minister spraw zagranicznych Polski Radosław Sikorski zaproponował stały „Legion Europejski”, który miałby obejmować ukraińskich weteranów, sugerując nową strukturę europejskiej obrony. Propozycja została przedstawiona w wywiadzie dla Kathimerini.
Prezydent Karol Nawrocki wykorzystał największą w Polsce paradę wojskową, by wygłosić ostrą krytykę unijnego programu pożyczek obronnych SAFE, wchodząc w publiczny spór z ministrem obrony Władysławem Kosiniakiem-Kamyszem w kwestii polegania na europejskich partnerach w zakresie bezpieczeństwa narodowego.
Hiszpania rozmieściła dodatkowe jednostki policji i wojska w rejonie granicy z Marokiem w pobliżu Ceuty i Melilli, odpowiadając na apele w mediach społecznościowych o nową masową przeprawę 15 sierpnia, który jest świętem państwowym w Hiszpanii.
Włoski minister spraw wewnętrznych Matteo Piantedosi oświadczył, że kontrole na granicach Schengen wobec Hiszpanii pozostaną w mocy co najmniej do 15 sierpnia, powołując się na zagrożenia bezpieczeństwa. Decyzja ta przedłuża jednostronne zawieszenie swobody przemieszczania się, pogłębiając spór z innymi państwami UE.
Prezydent Karol Nawrocki odwiedził elitarną jednostkę wojsk specjalnych marynarki wojennej JW Formoza w Gdyni, biorąc udział w sesji treningu fizycznego wraz z żołnierzami. Ten publiczny pokaz zaangażowania w sprawy wojskowe podkreśla nacisk prezydenta na kwestie bezpieczeństwa narodowego.
Premier Donald Tusk poinformował, że Maciej Berek, minister ds. monitorowania realizacji polityki rządu, złożył rezygnację. Jego obowiązki przejmie Joanna Knapińska, prezes Rządowego Centrum Legislacji.
Komisja Europejska pozytywnie oceniła wniosek Polski o wypłatę 7,9 miliarda euro z Krajowego Planu Odbudowy. Środki mają trafić do kraju w październiku po spełnieniu warunków, w tym dotyczących bonów na laptopy dla nauczycieli.
Hiszpania wprowadziła kontrole graniczne w ruchu lotniczym i morskim z Włochami, po wcześniejszym wprowadzeniu podobnych środków przez Włochy, co zaostrza spór o swobodę przemieszczania się w strefie Schengen.
Wiceprzewodnicząca wykonawcza KE wzywa wielkie koncerny technologiczne do monitorowania dezinformacji
Hiszpania zagroziła odwetem wobec Włoch, jeśli tymczasowe kontrole graniczne nie zostaną zniesione do niedzieli, zaostrzając spór o swobodę podróżowania w strefie Schengen i testując granice jednostronnych działań państw w ramach UE.
Premier Donald Tusk podpisał ponad 200 dokumentów powołania asesorów sądowych, pomijając orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, które zniosło wymóg kontrasygnaty. Ta decyzja wywołała ostrą reakcję ze strony Kancelarii Prezydenta.
Podczas nadzwyczajnych rozmów ministrów sprawiedliwości i spraw wewnętrznych w sprawie kryzysu w Ceucie Włochy oświadczyły, że zwrócą się do UE o finansowanie ośrodków przetwarzania migrantów w Afryce Północnej i Hiszpanii, argumentując, że państwa graniczne nie są w stanie poradzić sobie same.
Prezydencja irlandzka w Radzie zwołała posiedzenie mechanizmu Zintegrowanej Reakcji na Kryzys Polityczny (IPCR). Celem spotkania jest koordynacja politycznych i operacyjnych odpowiedzi na kryzys migracyjny w Ceucie, centralizując zarządzanie kryzysowe na poziomie UE.
Kilku członków Parlamentu Europejskiego formalnie zażądało pilnej debaty plenarnej na temat kryzysu migracyjnego w Ceucie oraz decyzji Włoch o zawieszeniu swobodnego podróżowania dla przybyszów z Hiszpanii. Ten krok podkreśla obawy dotyczące jednostronnych działań wpływających na ramy prawne UE.
Unijny akt o sztucznej inteligencji wszedł w główną fazę stosowania, wprowadzając kluczowe obowiązki dla systemów AI wysokiego ryzyka oraz przepisy dotyczące przejrzystości. Ustanawia to model wspólnej suwerenności w zakresie regulacji cyfrowych między Brukselą a władzami krajowymi.
Ministrowie spraw wewnętrznych UE mają przeprowadzić pilną wideokonferencję 4 sierpnia, aby omówić kryzys w Ceucie. To następstwo żądań 22 z 27 państw członkowskich dotyczących skoordynowanej odpowiedzi UE oraz szybkiego uruchomienia wsparcia dla Hiszpanii.
Prezydencja Irlandii w UE zwołała na wtorek nadzwyczajną wideokonferencję ministrów sprawiedliwości i spraw wewnętrznych po tym, jak prawie 60 tys. osób przedostało się z Maroka do hiszpańskiej enklawy Ceuty; większość z nich została następnie odesłana.
Rząd Włoch ogłosił środki mające na celu „zawieszenie Schengen” wobec Hiszpanii w odpowiedzi na zwiększoną liczbę migrantów przybywających do Ceuty, przedstawiając ten krok jako ochronę terytorium Włoch przed wtórnymi przemieszczeniami. Działanie to spotkało się z natychmiastowym sprzeciwem prawnym i politycznym ze strony instytucji UE oraz państw członkowskich.
Premier Hiszpanii Pedro Sánchez potępił kryzys na granicy w Ceucie jako bezpośrednie naruszenie suwerenności terytorialnej Hiszpanii, oskarżając handlarzy ludźmi o wykorzystywanie sytuacji. To uwypukla napięcia między kontrolą narodową a unijnym zarządzaniem granicami.
Minister spraw zagranicznych Włoch ogłosił tymczasowe zawieszenie strefy Schengen w podróżach do i z Hiszpanii, powołując się na „masowy napływ” migrantów do Ceuty jako zagrożenie dla bezpieczeństwa wewnętrznego. Oznacza to przywrócenie kontroli paszportowej w podróżach lotniczych i morskich między oboma krajami.
Włochy zamknęły swoje granice morskie i powietrzne z Hiszpanią po tym, jak około 60 tysięcy migrantów przedostało się do hiszpańskiej enklawy Ceuty, co skłoniło inne państwa UE do zaostrzenia kontroli granicznych.
Komisarz UE ds. sportu Glenn Micallef wystosował formalne ostrzeżenie do FIFA, stwierdzając, że wszelkie regulacje sportowe wywołujące skutki gospodarcze na jednolitym rynku UE muszą być zgodne z prawodawstwem unijnym. Potwierdza to zasięg regulacyjny Brukseli wobec międzynarodowych organizacji sportowych.
Poseł Prawa i Sprawiedliwości Piotr Uściński dołączył do stowarzyszenia Mateusza Morawieckiego „Rozwój Plus”, co wskazuje na pogłębiający się rozłam w partii PiS.
Były premier Polski Mateusz Morawiecki zrezygnował z funkcji przewodniczącego partii Europejscy Konserwatyści i Reformatorzy, kilka godzin po wykluczeniu go z Prawa i Sprawiedliwości w związku ze sporem dotyczącym jego powiązań politycznych.
Trybunał Konstytucyjny Polski uchylił ustawę, która umożliwiałaby urzędom stanu cywilnego przepisywanie stanu cywilnego małżonków tej samej płci z innych państw UE, podkreślając nadrzędność konstytucji krajowej nad prawem unijnym w kwestiach praw rodzinnych. To bezpośrednio podważa orzeczenie TSUE z listopada 2025 roku.
Awaria sieci trakcyjnej na postoju Warszawa Olszynka Grochowska zakłóciła kursowanie kilku pociągów PKP Intercity, powodując opóźnienia na trasach krajowych oraz połączeniach międzynarodowych do Niemiec i Ukrainy.
Prezydent Karol Nawrocki przeprowadził prewencyjną kontrolę ustawy o podatku od nadzwyczajnych zysków paliwowych, skutecznie ją wetując. Ta decyzja zablokowała 4 miliardy złotych przewidywanych dochodów, które miały zostać przeznaczone na tańsze paliwo.
Prezydent Karol Nawrocki skierował rządowy podatek od nadzwyczajnych zysków spółek paliwowych do Trybunału Konstytucyjnego, uniemożliwiając jego wejście w życie. Ta decyzja wywołała ostrą wymianę zdań z premierem Donaldem Tuskiem i ministrami w sprawie zablokowanych dochodów.
Węgry uniemożliwiły przyjęcie kroków proceduralnych niezbędnych do rozpoczęcia szczegółowych negocjacji akcesyjnych z Ukrainą i Mołdawią, dotyczących rozdziałów o rynku wewnętrznym i konkurencyjności, co skutecznie zamraża postęp do września.
Węgry przedłożyły projekt ustawy dotyczący nowych ram krajowych aktywów, przedstawiany na arenie krajowej jako środek ochrony suwerenności, który ma przyciągnąć dalszą uwagę Brukseli w kontekście trwających postępowań w sprawie naruszenia prawa.
Duńska minister ds. europejskich Marie Bjerre ogłosiła formalną inicjatywę mającą na celu przesunięcie sankcji z Artykułu 7 wobec Węgier do etapu zawieszenia ich prawa głosu w Radzie, powołując się na uporczywe naruszanie podstawowych wartości UE. Działanie to wymaga jednomyślnego poparcia ze strony pozostałych państw członkowskich.
Komisja Europejska opublikowała sprawozdanie o praworządności za 2026 rok, łącząc wewnętrzny nadzór UE z agendą rozszerzenia oraz odnosząc się do obaw dotyczących wolności mediów w państwach członkowskich i krajach kandydujących.
Komisja Europejska przedstawiła propozycję reformy unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji, zobowiązując państwa członkowskie do przeznaczania co najmniej 50% dochodów z aukcji na inwestycje w dekarbonizację. Ma to na celu pogłębienie roli Brukseli w kierowaniu transformacją gospodarczą i przemysłową.
Niemieckie siły zbrojne wezmą udział we francuskich ćwiczeniach nuklearnych przed końcem roku, co będzie pierwszym takim przypadkiem dla obu państw. Decyzja ta następuje po deklaracjach kanclerza Niemiec Merza i prezydenta Francji Macrona o pogłębieniu współpracy obronnej oraz o europejskim suwerennym cyfrowym kręgosłupie.
Kanclerz Niemiec Friedrich Merz i prezydent Francji Emmanuel Macron poparli reformy instytucjonalne UE, w tym potencjalne zmiany traktatowe i głosowanie większością kwalifikowaną, podczas dwustronnych rozmów gabinetowych. Inicjatywa ta ma na celu wzmocnienie zdolności UE do działania na różnych frontach politycznych.
Prezydent Karol Nawrocki zawetował rządowy projekt ustawy dotyczący statusu osoby najbliższej, argumentując, że tworzy on quasi-małżeńską instytucję. Decyzja ta spotkała się z ostrą krytyką ze strony premiera Donalda Tuska, który nazwał ją ideologicznym atakiem.
Polskie myśliwce MiG-29 poderwano trzeciego dnia z rzędu w celu przechwycenia dwóch rosyjskich myśliwców Su-30 oraz samolotu szpiegowskiego Ił-20, znajdujących się 30 km od wybrzeża Pomorza, co podkreśla utrzymujące się obawy dotyczące obrony powietrznej w regionie.
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że hiszpańska ustawa o amnestii dla działaczy katalońskiej niepodległości nie narusza prawa unijnego, potwierdzając, że amnestie polityczne są prerogatywą państw członkowskich. Wyrok ten wyznacza granice kompetencji UE w głośnym sporze o suwerenność.
Rada Ministrów przyjęła 15 lipca 2026 roku ustawę o wynajmie krótkoterminowym, ale usunęła zapisy, które umożliwiałyby gminom tworzenie stref wolnych od tego typu wynajmu. Decyzja ta wywołała publiczny spór między wicepremierami.
Ukraina otworzyła rozdział dotyczący polityki zagranicznej, bezpieczeństwa i obrony w negocjacjach akcesyjnych z UE, dostosowując swoje ramy prawne i strategiczne do unijnych standardów. Jest to część największego pakietu rozszerzeniowego od 2004 roku, łączącego suwerenność w czasie wojny z integracją europejską.
Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen podpisała w Kijowie porozumienie o nowym partnerstwie przemysłu obronnego między UE a Ukrainą. Inicjatywa ma na celu wspólną produkcję dronów, systemów antydronowych i pocisków antybalistycznych, przy finansowaniu ze środków UE i współpracy przemysłowej.
Traktat regulujący stosunki Gibraltaru z UE po brexicie tymczasowo obowiązuje od północy 14 lipca 2026 roku. Umożliwia to ruch bezwizowy na granicy Gibraltaru z Hiszpanią i faktycznie włącza Gibraltar do strefy Schengen.
UE opublikowała swoje wspólne stanowisko określające kryteria, które Ukraina musi spełnić, aby tymczasowo zamknąć klaster Stosunki Zewnętrzne w negocjacjach akcesyjnych. Kijów musi dostosować swoje przepisy do regulacji unijnych dotyczących kontroli eksportu, przeglądu inwestycji i sankcji.
UE i Wielka Brytania podpisały w Brukseli długo negocjowany traktat dotyczący Gibraltaru, co otwiera drogę do tymczasowego wdrożenia oraz zniesienia kontroli imigracyjnych na lądowej granicy Gibraltaru z Hiszpanią. Porozumienie to włącza Gibraltar w wybrane unijne reżimy prawne i operacyjne.
Wicepremier Ukrainy ds. integracji europejskiej oświadczyła, że zmiana rządu, w tym odwołanie premier Swyrydenko, nie wpłynie na proces akcesji kraju do UE, podkreślając, że reformy są bezwarunkowym priorytetem.
Ministrowie ds. europejskich formalnie zatwierdzili otwarcie klastra 6 negocjacji akcesyjnych z Ukrainą, obejmującego stosunki zewnętrzne, obronność oraz odporność na zagrożenia hybrydowe, co pogłębia dostosowanie do standardów Brukseli. Mołdawia ma pójść w ślady Ukrainy jeszcze tego samego dnia.
Para polskich myśliwców przechwyciła rosyjski samolot rozpoznawczy Ił-20, który zbliżył się do polskiego wybrzeża w okolicach Ustki, zmuszając go do zawrócenia. Polski minister obrony określił to zdarzenie jako pierwszą od dłuższego czasu bliską próbę rozpoznania powietrznego ze strony Rosji, ostrzegając przed wojną hybrydową.
Ministrowie UE formalnie otworzyli Klaster 6 (stosunki zewnętrzne/polityka zagraniczna i bezpieczeństwo) dla rozmów akcesyjnych Ukrainy i Mołdawii. Posuwa to naprzód ich ścieżki integracji, po otwarciu Klastra 1 (Podstawy) 15 czerwca.
Dziesięć europejskich krajów, w tym Ukraina, zainaugurowało w Paryżu koalicję antybalistyczną mającą na celu wspólny rozwój zdolności obronnych. Polska uczestniczyła w szczycie, ale nie przystąpiła do nowej inicjatywy.
Polska przeznaczyła 500 milionów złotych na swój przemysł kosmiczny, podwajając krajowe wydatki. Inwestycja ta wspiera nowy obiekt ESA w Warszawie i ma na celu zwiększenie zdolności kraju w zakresie technologii kosmicznych podwójnego zastosowania.
Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) otworzy swoje pierwsze centrum poza państwami założycielskimi z 1975 roku w Warszawie, koncentrując się na technologiach podwójnego zastosowania i reagowaniu kryzysowym. Oznacza to rozszerzenie operacyjnej obecności ESA w Unii Europejskiej.
Sojusznicy NATO ogłosili 160 miliardów dolarów nowych zobowiązań w dziedzinie obrony, energetyki i pomocy dla Ukrainy po szczycie w Ankarze, odpowiadając na apele o zwiększenie wkładów.
Porozumienie dotyczące praw mniejszości węgierskiej de facto odblokowało rozpoczęcie rozmów klastrowych o akcesji dla Ukrainy i Mołdawii, po przedłużających się dyskusjach między Budapesztem a Brukselą.
Węgierski rząd złożył projekt ustawy o utworzeniu Krajowego Zarządu Aktywów, co krytycy w Brukseli postrzegają jako próbę ochrony majątku państwowego i władzy rządu przed kontrolą UE.
Rząd Węgier przedłożył projekt ustawy o Krajowym Biurze Ochrony i Odbudowy Aktywów oraz przystąpił do Prokuratury Europejskiej, wypełniając warunki odblokowania 10 miliardów euro z funduszy UE. Ten krok odpowiada na zastrzeżenia dotyczące praworządności, które wcześniej zgłaszała Komisja Europejska.
Europoseł Daniel Obajtek próbował dołączyć do protestu głodowego w kopalni soli IKS Solino, ale został siłą odepchnięty przez prezesa spółki. Incydent wywołał skargę na policję oraz polityczną burzę wokół planowanej sprzedaży kluczowego odbiorcy solanki niemieckim inwestorom.