Nikos Christodoulides i Tufan Erhurman uzgodnili otwarcie dwóch nowych przejść granicznych na Cyprze

Dwa przejścia graniczne zostaną otwarte jednocześnie

Prezydent Republiki Cypryjskiej Nikos Christodoulides oraz przywódca Turków cypryjskich Tufan Erhurman uzgodnili w poniedziałek, 9 listopada, otwarcie dwóch nowych przejść granicznych na podzielonej wyspie. Chodzi o punkty Louroutzina-Lymbia oraz Kampos-Karavostasi. Według ONZ oba zaczną działać w tym samym czasie. Nie podano jeszcze terminu ich otwarcia. Liderzy porozumieli się również w kwestii koordynacji działań w sytuacjach kryzysowych oraz wymiany materiałów archiwalnych. Cypryjskie media podają, że po uruchomieniu nowych punktów liczba otwartych przejść na wyspie wyniesie 11.

Czterogodzinne spotkanie pod auspicjami ONZ

Spotkanie odbyło się w strefie buforowej ONZ w Nikozji i trwało około czterech godzin. Rozmowy prowadzono pod auspicjami osobistej wysłanniczki ONZ, Maríi Ángeli Holguín. ONZ określiła spotkanie jako pozytywne, wskazując, że dotyczyło ono współpracy praktycznej, a także metodologii i merytoryki kwestii cypryjskiej. Obie strony nie mogły porozumieć się w sprawie podstawowych zasad negocjacji od czasu spotkania z sekretarzem generalnym ONZ Antóniem Guterresem latem ubiegłego roku. W oświadczeniu ONZ poinformowano, że liderzy spotkają się ponownie w najbliższych tygodniach w obecności Guterresa.

Po spotkaniu Christodoulides wyznaczył termin wznowienia rozmów.

„Kontynuujemy te starania z pełną powagą i jednym celem: wznowieniem rozmów przed końcem kadencji sekretarza generalnego.”

Powiązał ten termin z końcem roku.

Środki budowy zaufania

Oprócz kwestii przejść granicznych liderzy uzgodnili wznowienie programu edukacyjnego Imagine, którego celem jest wzmocnienie pokoju, współpracy i wzajemnego zrozumienia między Grekami cypryjskimi a Turkami cypryjskimi. Zgodnie z oświadczeniem ONZ program będzie realizowany pod auspicjami Komitetu Technicznego ds. Edukacji. Liderzy zgodzili się również na wymianę materiałów archiwalnych za pośrednictwem Komitetu Technicznego ds. Dziedzictwa Kulturowego oraz na realizację wspólnych projektów środowiskowych przez Komitet Techniczny ds. Środowiska. Kontynuowane będą także prace renowacyjne przy kościołach maronickich oraz klasztorze ormiańskim. Wznowienie tych działań jest częścią szerszych wysiłków na rzecz poprawy komunikacji i współpracy między obiema społecznościami.

Dlaczego wcześniejsze rozmowy zakończyły się niepowodzeniem

Cypr jest podzielony od czasu tureckiej inwazji w 1974 roku, która była odpowiedzią na krótki zamach stanu zorganizowany przez ówczesne greckie dowództwo wojskowe. Rząd koalicyjny Greków i Turków cypryjskich upadł w 1963 roku. Od tego czasu siły pokojowe ONZ, jedne z najstarszych na świecie, monitorują 180-kilometrową linię zawieszenia broni oddzielającą obie strony. Jedną z przyczyn fiaska wcześniejszych negocjacji jest spór o przyszłą rolę Turcji. Grecy cypryjscy sprzeciwiają się bezpośredniemu zaangażowaniu Ankary, podczas gdy Turcy cypryjscy uważają je za konieczne.

Co dalej

ONZ nie ogłosiła daty otwarcia nowych przejść. Kolejne spotkanie liderów z Guterresem ma odbyć się w najbliższych tygodniach, jednak artykuły nie podają dokładnego terminu. Christodoulides wyznaczył cel wznowienia rozmów przed końcem kadencji sekretarza generalnego, co powiązał z końcem roku.