Bundestag debatuje nad wprowadzeniem domniemanej zgody na pobranie organów w celu walki z niedoborami dawców

Proponowany model domniemanej zgody

Ponadpartyjna grupa posłów z CDU, CSU, SPD, Zielonych oraz Die Linke przedstawiła w czwartek w Bundestagu projekt reformy krajowego systemu dawstwa organów. Zgodnie z założeniami, każda dorosła osoba zdolna do wyrażenia zgody byłaby automatycznie rejestrowana jako dawca po śmierci, o ile formalnie nie zgłosi sprzeciwu. Jest to trzecia próba wprowadzenia modelu domniemanej zgody w Niemczech po odrzuconym projekcie z 2020 roku oraz inicjatywie z 2025 roku, która nie została poddana pod głosowanie z powodu przedterminowych wyborów. Osobny projekt w tej samej sprawie wpłynął również z Bundesratu. Zwolennicy argumentują, że dotychczasowe mechanizmy dobrowolnej rejestracji nie przyniosły w ostatnich latach wystarczającego wzrostu liczby dawców.

Niedobory na listach oczekujących

Reforma ma być odpowiedzią na utrzymujące się od lat niskie wskaźniki dawstwa w Niemczech na tle innych krajów europejskich. Według danych Niemieckiej Fundacji Transplantacyjnej, w 2025 roku 985 osób zostało dawcami pośmiertnymi, podczas gdy 8199 pacjentów oczekiwało na przeszczep. Eurotransplant odnotował, że w tym samym roku 615 pacjentów w Niemczech zmarło, oczekując na organ, co oznacza średnio trzy zgony dziennie. Pacjenci czekający na nerkę często muszą czekać nawet osiem lat, poddając się regularnym dializom. Parlamentarzyści popierający model domniemanej zgody wskazują, że choć sondaże potwierdzają powszechną gotowość społeczeństwa do bycia dawcą, niewielu obywateli decyduje się na formalną rejestrację.

Dawcy pośmiertni985

Zgony na liście oczekujących615

Dawcy pośmiertni

985 osoby

Zgony na liście oczekujących

615 osoby

Dane z tekstu artykułu

Kontrpropozycje i autonomia ciała

Grupa posłów sprzeciwiająca się automatycznej rejestracji argumentuje, że państwo nie powinno interpretować milczenia jako zgody. Ich kontrpropozycja zakłada prowadzenie celowanych kampanii edukacyjnych oraz systematyczne przypomnienia, w tym pytanie obywateli krótko po ukończeniu 18. roku życia o ich decyzję (tak, nie lub niezdecydowany). Podczas debaty poseł Zielonych Sven Lehmann określił koncepcję domniemanej zgody mianem państwowej socjalizacji ludzkiego ciała. Poseł CDU Michael Brand argumentował, że wyraźna zgoda pozostaje standardem w społeczeństwie, nawet w przypadku prostych regulaminów stron internetowych, i nie powinna być porzucana w imię integralności cielesnej.

„Ausgerechnet bei den Organen wollen wir es jetzt staatlich umdrehen?”

Osobiste apele i debata nad kryteriami

Zwolennicy reformy wskazywali na osobiste doświadczenia, broniąc konieczności wprowadzenia domniemania zgody. Poseł Bodo Ramelow opowiedział kolegom o oddaniu szpiku kostnego swojej córce, wzywając obywateli do podjęcia świadomej decyzji. Poseł Zielonych Michael Kellner przytoczył historię przyjaciela, który po przeszczepie wątroby w 2009 roku żył jeszcze 17 lat, po czym zmarł w 2026 roku, nie doczekawszy się kolejnego organu. Minister zdrowia Nadrenii Północnej-Westfalii Karl-Josef Laumann stwierdził, że oczekiwanie od dorosłych określenia swoich preferencji jest uzasadnionym wymogiem obywatelskim w obliczu dotkliwego niedoboru.

„Niemand muss Spender sein. Die Würde des Menschen, die Selbstbestimmung bleibt unberührt, weil man immer Nein sagen kann.”

Szersze ramy regulacyjne są również przedmiotem analiz wewnątrz egzekutywy. Federalny minister zdrowia Carsten Linnemann zasygnalizował otwartość na dopuszczenie pobierania organów po zatrzymaniu krążenia, co jest znane jako donacja po śmierci krążeniowej. Obecne niemieckie standardy prawne ściśle wymagają potwierdzenia śmierci mózgowej przed przystąpieniem do jakiegokolwiek pośmiertnego pobrania organów.