Andy Burnham siódmym premierem Wielkiej Brytanii w ciągu dekady. Zastępuje Starmera z obietnicą „nadziei”

Przekazanie władzy

Przekazanie władzy w Londynie odbyło się rankiem 20 lipca 2026 r. Ustępujący premier, 63-letni Keir Starmer, wygłosił o 11:00 czasu lokalnego pożegnalne przemówienie przed siedzibą rządu przy Downing Street 10. „Moja praca została wykonana, zmiany, które wprowadziliśmy, należą do wszystkich. Odchodzę z dumnym uśmiechem z powodu wszystkiego, co osiągnęliśmy” – powiedział. Następnie udał się do Pałacu Buckingham, aby złożyć rezygnację na ręce króla Karola III, który ją przyjął. Komunikat pałacowy potwierdził, że Andrew Burnham został natychmiast przyjęty na audiencji i poproszony o sformowanie nowego rządu, na co wyraził zgodę.

Jego Królewska Mość przyjął na audiencji szanownego Andrew Burnhama, członka parlamentu, i poprosił go o sformowanie nowego rządu. Burnham przyjął ofertę króla.

Starmer podsumował swoją kadencję, przypominając, że wyprowadził Partię Pracy z historycznej porażki w 2019 r. do zdecydowanego zwycięstwa w wyborach w 2024 r., przywracając ugrupowanie do władzy po 14 latach rządów konserwatystów. W swoich ostatnich uwagach wezwał również do dalszego wspierania Ukrainy, podkreślając znaczenie brytyjskiej roli na arenie międzynarodowej.

Inauguracyjne przesłanie Burnhama

Przybywszy na Downing Street wraz z żoną i dziećmi, 56-letni Burnham zwrócił się do zgromadzonych sojuszników, urzędników i działaczy partyjnych. W centrum swojego przesłania postawił „nadzieję”, „jedność” oraz „stabilność”. Zauważył, że jest siódmym premierem od czasu, gdy David Cameron rozpoczął swoją drugą kadencję 13 lipca 2016 r., kilka dni po referendum w sprawie Brexitu. „Wielka Brytania musi pokazać światu, że potrafi odzyskać stabilność. To wyzwanie, które przed nami stoi” – powiedział Burnham, dodając: „Musimy działać lepiej niż w ostatnich latach i tak właśnie zrobimy”.

Nie byliśmy wystarczająco skuteczni. Będziemy tacy w przyszłości. Wprowadzimy największe zmiany od 40 lat, nowy model polityczny i nowy model gospodarczy, po negatywnym zwrocie lat 80.

Zobowiązał się do szybkiego dostarczenia „namacalnych” wyników w kwestii kosztów utrzymania, obiecując ulgę Brytyjczykom zmagającym się z rachunkami. Mówił o reindustrializacji i dziesięcioletnim planie dla kraju, wyjaśniając jednocześnie, że nie składa obietnicy pozostania na stanowisku przez pełną dekadę.

Pierwsze decyzje polityczne i kształt gabinetu

Kilka godzin po objęciu urzędu Burnham zasygnalizował natychmiastowe zmiany w polityce. Jego biuro ujawniło plany rezygnacji z kontrowersyjnego systemu obowiązkowych cyfrowych dowodów tożsamości Starmera oraz przyjęcia bardziej wrogiego stanowiska wobec kontraktów publicznych z dużymi firmami technologicznymi, takimi jak Palantir. Powołany zostanie dedykowany wiceminister ds. rozwoju sztucznej inteligencji. W polityce społecznej oczekuje się, że Burnham będzie prowadził bardziej progresywną linię niż jego poprzednik, w tym podejmie środki wzmacniające kontrolę publiczną nad niektórymi usługami podstawowymi.

Spekulacje wokół gabinetu i kluczowe postacie

Burnham wkroczył na Downing Street, a ogłoszenie składu gabinetu spodziewane jest późnym popołudniem. Lucy Powell, zastępczyni lidera Partii Pracy i bliska sojuszniczka Burnhama, jest typowana na stanowisko wicepremiera i ministra edukacji. O kluczowe stanowisko kanclerza skarbu rywalizują dwie osoby z rządu Starmera: minister spraw wewnętrznych Shabana Mahmood, zwolenniczka twardej linii w kwestii nielegalnej migracji, postrzegana jako bardziej akceptowalna dla City of London, oraz minister energii Ed Miliband, nazywany przez prasę konserwatywną „Czerwonym Edem”, któremu kręgi biznesowe rzekomo nie ufają. Kilka źródeł sugeruje, że Miliband może zostać przeniesiony do MSZ, zastępując Yvette Cooper, która miałaby objąć inną rolę w gabinecie. Oczekuje się powrotu do rządu Angeli Rayner, byłej wicepremier, która zrezygnowała z powodu kontrowersji wokół kredytu hipotecznego. Może ona objąć resort zdrowia, edukacji lub mieszkalnictwa.

Warunkowa oferta opozycji

Liderka konserwatystów Kemi Badenoch złożyła warunkową ofertę wsparcia ze strony opozycji jeszcze przed zaprzysiężeniem Burnhama. Stwierdziła, że konserwatyści poprą nowego premiera w parlamencie, jeśli przedstawi on akceptowalny plan ograniczenia wydatków socjalnych, wycofa się z decyzji o niewydawaniu nowych licencji na wydobycie ropy i gazu oraz wykluczy podwyżki podatków. Warunki Badenoch wyznaczają wyraźne czerwone linie przed pierwszymi testami legislacyjnymi nowego rządu.