Misja Irini dokonała abordażu tankowca MV Midag. Jednostka płynęła pod fałszywą banderą

Abordaż na morzu

W piątek, 13 listopada, siły unijnej operacji Irini dokonały abordażu tankowca MV Midag na środkowym Morzu Śródziemnym. Misja opublikowała tę informację w serwisie X, a Kaja Kallas, wysoka przedstawiciel UE do spraw zagranicznych, udostępniła ją, dodając, że kontrola potwierdziła żeglugę pod fałszywą banderą. Procedura opiera się na artykule 110 Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza, który pozwala okrętom wojennym na wodach międzynarodowych sprawdzić jednostkę podejrzaną o brak ważnej przynależności państwowej lub nieregularne używanie bandery. Jak podał Il Messaggero, abordaż przeprowadziły dwa okręty wojenne przy wsparciu włoskiego śmigłowca. Rzeczpospolita poinformowała, że w operacji wziął udział włoski okręt Thaon di Revel oraz jednostka grecka, a także polski samolot patrolowy. Kallas stwierdziła, że statek prawdopodobnie należy do rosyjskiej floty cieni.

Szczegóły dotyczące bandery i statku

Tankowiec miał płynąć z Beninu do Stambułu pod banderą Kamerunu, a Rzeczpospolita podała, że był objęty sankcjami UE. Według tego samego raportu, bandera kameruńska okazała się fałszywa. Bazy danych morskich, cytowane przez Il Messaggero, przypisują jednostce banderę Zimbabwe, określają jej długość na około 241 metrów, a tonaż brutto na ponad 106 000 ton. Moskwa nie potwierdziła tożsamości statku, jak podała Rzeczpospolita.

Sankcje i wcześniejsze abordaże

Kallas zapowiedziała, że ministrowie spraw zagranicznych UE zatwierdzą nowe listy sankcyjne w poniedziałek, 16 listopada. Listy te mają uderzyć w banki, nabywców oraz firmy wspierające flotę cieni. Siły Irini skontrolowały już tankowiec MV Sun pod koniec sierpnia, a inspekcja MV Toa Payoh miała miejsce wcześniej w sierpniu. Rzeczpospolita opisała przypadek Sun jako szósty statek sprawdzony przez siły unijne w poprzednich miesiącach pod kątem możliwych powiązań z flotą cieni. Latem 2026 roku Kallas ogłosiła, że państwa UE mogą zatrzymywać obce tankowce na Morzu Śródziemnym w celu inspekcji, a UE od tego czasu rozszerzyła uprawnienia swoich okrętów do sprawdzania jednostek powiązanych z tą flotą.

Mandat misji Irini

Misję Irini uruchomiono w marcu 2020 roku w celu egzekwowania embarga ONZ na broń wobec Libii podczas drugiej libijskiej wojny domowej. Jej pierwotny mandat obejmował przeciwdziałanie nielegalnemu handlowi bronią, gromadzenie informacji o przemycie ropy oraz walkę z handlem ludźmi. Wspierała również szkolenia libijskich instytucji ochrony prawa oraz operacje poszukiwawczo-ratownicze. Nowszym zadaniem jest ograniczanie aktywności rosyjskiej floty cieni, a Morze Śródziemne jest opisywane jako kluczowa strefa tranzytowa i przeładunkowa dla statków, których Moskwa używa do omijania zachodnich sankcji.

Reakcja Rosji

Rosyjskie MSZ skarżyło się na nadużycia UE w operacji Irini, jak podał RBK za Rzeczpospolitą. Moskwa twierdzi, że misja stała się narzędziem zastraszania przewoźników komercyjnych i ograniczania swobody żeglugi. Argumentuje, że Bruksela narusza wolności określone w Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza z 1982 roku. Władimir Putin ostrzegł, że Rosja podejmie działania odwetowe wobec tych, którzy zagrażają rosyjskim statkom.

Co dalej

Ministrowie spraw zagranicznych mają głosować nad nowymi listami sankcyjnymi w poniedziałek, 16 listopada. Kallas zapowiedziała, że UE będzie nadal zakłócać działania floty cieni zarówno na morzu, jak i kanałami dyplomatycznymi. Tożsamość skontrolowanego statku pozostaje niepotwierdzona przez Moskwę, a rosyjska reakcja będzie obserwowana w dniach następujących po głosowaniu nad sankcjami.