Brief wieczorny, niedziela, 1 listopada

Donald Trump powiedział reporterom w swojej rezydencji na Florydzie, że Stany Zjednoczone w dużej mierze zniszczyły irański potencjał wojskowy i nuklearny, ale wciąż muszą zająć się jednym lub dwoma obiektami. Po rozmowie telefonicznej z Benjaminem Netanjahu o możliwości wznowienia uderzeń wskazał Pickaxe Mountain, znaną po persku jako Kolang, w pobliżu kompleksu jądrowego Natanz w prowincji Isfahan.

Marco Rubio powiedział w Atlancie, że Donald Trump nie podjął decyzji o nowych działaniach wojskowych i nadal woli dyplomację. Według doniesień z Waszyngtonu spór jest dość czytelny: JD Vance, Steve Witkoff i Jared Kushner chcą wznowienia negocjacji, a Marco Rubio i szef Pentagonu wątpią, czy z obecnymi władzami Iranu da się zawrzeć porozumienie. Katar i Pakistan nadal mediują przed wyborami do Kongresu w połowie kadencji w USA 3 listopada.

Modżtaba Chamenei spotkał się z dowódcami irańskich sił zbrojnych i nakazał im zaktualizować listy celów obejmujących amerykańskie i izraelskie obiekty. Mohsen Rezaei powiedział, że Teheran nie odpowiedział na list JD Vance’a z propozycją bezpośredniego dialogu i nie zdecydował, czy zmieni doktrynę nuklearną. Abbas Araghchi powiedział Al-Dżazirze, że Iran na razie nie widzi potrzeby spotkania z Amerykanami. Teheran twierdzi, że jego warunki obejmują Cieśninę Ormuz i regionalne zawieszenie broni.

Donald Tusk w orędziu do narodu oskarżył Karola Nawrockiego o przekroczenie konstytucyjnej granicy. Prezydent po powrocie z Senegalu wszedł w sobotę rano do Trybunału Konstytucyjnego. Spór wybuchł po tym, jak sędzia Anna Korwin-Piotrowska zawiesiła na miesiąc prezesa Trybunału Bogdana Święczkowskiego i jego zastępcę Bartłomieja Sochańskiego. Po tej decyzji policja pojawiła się na terenie sądu w Warszawie.

Policja podała, że funkcjonariusze zabezpieczyli teren po tym, jak Anna Korwin-Piotrowska ostrzegła przed możliwymi zagrożeniami dla sędziów i pracowników oraz ryzykiem zakłóceń porządku. Na zewnątrz protestujący rzucali przedmiotami w policjantów. Policja zatrzymała trzy osoby, które przeskoczyły przez ogrodzenie. Bogdan Święczkowski, były minister PiS, nazwał odwołanie zamachem stanu. Komisja Europejska naciskała zaś na Karola Nawrockiego, by zatwierdził ośmiu nowych sędziów wybranych przez Sejm.

Polityczne rozwiązanie już wygląda niezręcznie. Władysław Kosiniak-Kamysz wezwał do konstytucyjnego resetu, a Adrian Zandberg zaproponował, by wszyscy obecni sędziowie złożyli rezygnacje, aby większość konstytucyjna mogła powołać 15 nowych. Minister sprawiedliwości wystąpił o uchylenie immunitetów Bogdana Święczkowskiego i Bartłomieja Sochańskiego, którym grożą postępowania prawne. Komendant policji Marek Boroń napisał w niedzielę, że interwencja spełniała standardy prawne i etyczne.

Hiszpańscy biegli medycyny sądowej zidentyfikowali 56 z 69 osób, które zginęły w zderzeniu pociągów dużych prędkości Iryo i Renfe koło Urdy w prowincji Toledo. Guardia Civil podała, że po katastrofie na linii Madryt-Sewilla pięć wagonów wykoleiło się i przewróciło na nasyp. Pozostałych 13 niezidentyfikowanych zabitych to cudzoziemcy. W sprawie każdej z tych osób nadal są zgłoszenia o zaginięciu.

Identyfikacja zależy teraz częściowo od współpracy międzynarodowej. Władze podają, że wśród zidentyfikowanych ofiar 54 osoby były Hiszpanami, jedna Francuzem i jedna Portugalczykiem. Dane ze szpitali różnią się w zależności od źródła, ale dziesiątki osób pozostają na oddziałach, a ponad 70 wypisano. Nocą około 50 funkcjonariuszy, z psami i dronami, szukało szczątków biologicznych w pobliżu miejsca katastrofy. Dźwigi usunęły z nasypu pięć wykolejonych wagonów.

Sąd w Orgazie nakazał firmie dźwigowej wynajętej przez ADIF Renfe zapewnić wystarczającą liczbę operatorów i zmian, po tym jak nocą usuwanie wagonów stanęło z braku pracowników. Ten sam sędzia zakazał gromadzenia i publikowania zdjęć oraz informacji dotyczących ofiar i rodzin. Renfe nadal prowadziło trzy Centra Pomocy Rodzinom w Madrycie, Toledo i Sewilli oraz całodobową infolinię.

Gabinet Pedra Sáncheza ma we wtorek zatwierdzić królewski dekret o pomocy, a minister transportu Óscar Puente przed publicznym wystąpieniem przedstawi rządowi raport. Partido Popular i Vox zapowiedziały, że przystąpią do postępowania jako oskarżyciele społeczni. Postępowanie pozostaje objęte secreto de sumario, tajemnicą śledztwa.

Portugalska policja przed świtem zlikwidowała miasteczka namiotowe w Lizbonie i Porto po marszach przeciwko projektowi ustawy czynszowej. Protestujący twierdzą, że ułatwiłby eksmisje i zniósł limity nowych czynszów. Funkcjonariusze kilkakrotnie ostrzegali demonstrantów, a potem weszli z psami, gdy ci utworzyli ludzkie łańcuchy. Zatrzymano 13 osób, sześć w Lizbonie i siedem w Porto. Wszystkich zwolniono przed poniedziałkowymi posiedzeniami sądu.

Sérgio Soares, rzecznik PSP, powiedział, że funkcjonariusze podjęli działania po tym, jak rzucano w nich farbą i fajerwerkami, a transparent zablokował im przejście w Lizbonie. Wszystkich 13 rannych funkcjonariuszy było w Porto. Tam policjant po cywilnemu wyciągnął broń, gdy protestujący podeszli do czterech funkcjonariuszy, których według PSP atakowano.

Ricardo Sá Fernandes, prawnik protestujących z obozu w Lizbonie, zapowiedział złożenie zawiadomień o przestępstwie przeciwko ministrowi administracji wewnętrznej Luísowi Nevesowi i krajowemu dyrektorowi PSP Coelho de Mourze. Correio da Manhã podał, że operator CMTV został uderzony pałką podczas filmowania interwencji w Porto i trafił do szpitala.

Prezydent António José Seguro zwrócił się do rządu i Biura Rzecznika Praw Obywatelskich o pełne informacje o interwencjach, w tym o stanie zatrzymanych i rannych. Prokuratura wszczęła dochodzenie w sprawie likwidacji obozów, a resort spraw wewnętrznych rozpoczął kontrolę wewnętrzną, by ustalić, czy doszło do naruszeń i jaka była odpowiedzialność policji. Rada Stanu zbiera się w poniedziałek w sprawie spójności społecznej.

Niemcy weszły w listopad z magazynami gazu zapełnionymi w około 61,17 proc., poniżej wskazywanego na 1 listopada średniego celu ok. 70 proc. i poniżej unijnej średniej około 75 proc. Niedobór był skutkiem lata, w którym wojna irańska, zakłócenia w handlu energią i wysokie ceny zniechęcały handlowców do kupowania gazu i gromadzenia go na zimę.

Klaus Müller, szef Bundesnetzagentur, powiedział, że dostawy dla Niemiec są bezpieczne, bo terminale LNG mogą dalej importować gaz, a poziom zapełnienia nie jest już jedynym decydującym wskaźnikiem. Regulator ocenia ryzyko napięć w dostawach gazu jako niskie i nie widzi potrzeby interwencji, choć w razie potrzeby mógłby cofnąć przydział zarezerwowanej pojemności magazynowej.

Przemysł czyta te same liczby mniej spokojnie. INES, stowarzyszenie operatorów magazynów, nazwało niedobór sygnałem ostrzegawczym i stwierdziło, że Niemcy mają mniejszy margines bezpieczeństwa, jeśli zima okaże się bardzo mroźna albo import zawiedzie. Włochy, których magazyny są zapełnione w 91 proc. po wydaniu 300 mln euro na zabezpieczenie rezerw, oskarżyły Niemcy o obciążanie reszty bloku. Ponieważ Niemcy są największym odbiorcą gazu w UE i mają największe magazyny, dalsze zakupy na rynku spot mogą podnieść ceny sąsiadom.