Katar naciska na Iran w sprawie nowego siedmiodniowego planu pokojowego, ujawniono list Vance'a

Nowy projekt Kataru

Katar i Pakistan próbują wznowić wstrzymane rozmowy mające zakończyć wojnę między Iranem a Stanami Zjednoczonymi, rozpoczętą przez USA i Izrael pod koniec lutego. Osoba zaznajomiona z negocjacjami przekazała w środę, 28 października, stacji N-tv, że katarski mediatorzy przedstawili Iranowi nową propozycję, przekazując projekt w Teheranie w niedzielę, 25 października. Agencja Reuters, powołując się na poinformowane źródła, potwierdziła ten termin i podała, że projekt zakłada siedmiodniowy plan z codziennymi krokami budującymi zaufanie, które podjęłyby obie strony. Dokument ma dać Teheranowi i Waszyngtonowi czas na rozwiązanie spornych kwestii, a kilka państw miałoby pełnić rolę gwarantów porozumienia. Iran analizuje propozycję, a odpowiedź spodziewana jest do końca tygodnia.

Mieszane sygnały z Teheranu

Relacje z Iranu są sprzeczne. Wysoki rangą irański urzędnik powiedział agencji Reuters, że Katar przedstawił jedynie nieakceptowalne propozycje i że żaden nowy plan nie istnieje, podczas gdy inne źródło podało, że Teheran studiuje nowy projekt. Minister spraw zagranicznych Iranu Abbas Araghchi napisał w środę na platformie X, że Iran wciąż daje szansę dyplomacji i pozostaje w ścisłym, stałym kontakcie z mediatorami. Dodał, że Iran analizuje propozycje, które mogłyby zrealizować jego własny siedmiodniowy plan w mniej niż tydzień. Plan ten zakłada stopniową deeskalację, którą Waszyngton według doniesień dotychczas odrzucał.

List Vance'a i zaprzeczenie Trumpa

"The Wall Street Journal", powołując się na anonimowe źródła, poinformował, że wiceprezydent USA JD Vance napisał do Mohsena Resaiego, sekretarza generalnego Rady Bezpieczeństwa Iranu, aby sprawdzić, czy planowane ataki wojskowe na Iran można jeszcze powstrzymać drogą dyplomatyczną. Według tego raportu list określa ramy negocjacji, a nie konkretną propozycję zakończenia wojny. Zapytany o list, Trump zaprzeczył, by zawierał on taką treść. Oświadczył, że inicjatywa Vance'a dotyczyła potrzeby pomocy Iranowi w uzyskaniu zaopatrzenia medycznego i innych artykułów, a on sam przekazał Vance'owi, że nie ma nic przeciwko takiemu działaniu. W mediach wielokrotnie dyskutowano o możliwości ataku Stanów Zjednoczonych na Iran wspólnie z Izraelem po wyborach środka kadencji we wtorek, 3 listopada.

Obiekty nuklearne, ropa i szerszy konflikt

Portal Axios, cytowany przez newsORF.at i Wirtschafts Woche, podał, że Katar nalega, aby Iran zezwolił na inspekcje swoich zbombardowanych obiektów nuklearnych w zamian za złagodzenie niektórych sankcji USA. Nie wiadomo, czy Teheran przyjął tę ofertę. Stany Zjednoczone, wspierane przez Izrael, chcą włączenia irańskiego programu nuklearnego do negocjacji, podczas gdy Iran twierdzi, że program ma charakter pokojowy, a kraje zachodnie oskarżają Teheran o dążenia militarne. Araghchi ostrzegł w środę, że każda przygoda wojskowa w Zatoce sprowokowana przez Izrael będzie miała niszczycielskie konsekwencje dla rynków światowych, szczególnie dla eksporterów i importerów gazu. Ceny ropy wzrosły tego dnia o ponad 1% po ataku sił Huti na rafinerię Ras Tanura w Arabii Saudyjskiej.

Tło i co dalej

USA i Izrael rozpoczęły wojnę pod koniec lutego, a konflikt poważnie zakłócił globalny transport morski oraz dostawy ropy i gazu. W czerwcu osiągnięto porozumienie tymczasowe, które jednak szybko upadło. Odpowiedź Iranu na katarski projekt spodziewana jest do końca tygodnia, a wdrożenie siedmiodniowego planu mogłoby rozpocząć się na początku listopada 2026 roku.