Brief wieczorny, niedziela, 6 września

Steve Witkoff i Jared Kushner spotkali się z Władimirem Putinem w Moskwie na trzy godziny i dziesięć minut. Wyjechali ze skromną zdobyczą: Rosja i Ukraina zgodziły się wstrzymać ataki z powietrza na swoje stolice od północy w sobotę do poniedziałku. Dmitrij Pieskow powiedział, że Władimir Putin nakazał rosyjskim siłom przerwać ataki na Kijów. Wołodymyr Zełenski oświadczył zaś, że Ukraina w tym samym czasie wstrzyma ataki dronami i rakietami na Moskwę. Przerwa nastąpiła po rosyjskich uderzeniach, które uszkodziły obiekty na lotniskach w Kijowie i Boryspolu, oraz po innym rosyjskim ataku, w którym zginęły cztery osoby w Kamiańskiem.

Moskiewskie spotkanie otworzyło wysłannikom Donalda Trumpa kanał rozmów, ale nie przyniosło porozumienia. Jurij Uszakow powiedział, że rozmowy dotyczyły kwestii gospodarczych, oceny sytuacji na froncie i roszczeń Rosji dotyczących rosyjskojęzycznych mieszkańców Ukrainy. Siergiej Riabkow stwierdził, że każda umowa musi uwzględniać sytuację na froncie. Wysłannicy mają spotkać się z Wołodymyrem Zełenskim w Kijowie w niedzielę. Waszyngton będzie musiał sprawdzić, czy przerwa wynegocjowana na Kremlu przetrwa zderzenie z ukraińskimi warunkami.

To ważne, bo trzydniowe wstrzymanie ognia nad dwiema stolicami ogranicza ryzyko. Pokazuje też jednak, jak bardzo zawęziła się obecna dyplomacja: działa milkną tam, dokąd jadą wysłannicy, a wojna wszędzie indziej trwa nadal.

Stany Zjednoczone uderzyły w trzy irańskie tankowce po tym, jak amerykańscy urzędnicy oświadczyli, że Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej Iranu wystrzelił pociski balistyczne w stronę amerykańskiego lotniskowca i niszczyciela rakietowego na wodach międzynarodowych. Centralne Dowództwo USA podało, że amerykańskie okręty uniknęły pocisków i nie poniosły strat. Następnie unieszkodliwiły tankowce w pobliżu wyspy Chark i Dżasku oraz zniszczyły pusty tankowiec w Zatoce Omańskiej, po tym, jak nakazały załodze opuścić jednostkę. Irańskie media państwowe potwierdziły uderzenie u wybrzeży wyspy Chark i podały, że nie było ofiar.

Iran oświadczył następnie, że jego siły zaatakowały amerykańską bezzałogową jednostkę nawodną w Cieśninie Ormuz i w ciągu 24 godzin wzięły na cel siedem jednostek powiązanych ze Stanami Zjednoczonymi. Według Teheranu dron wpłynął do strefy chronionej. Waszyngton przedstawił uderzenia w tankowce jako presję na flotę cieni, która finansuje Strażników Rewolucji i sojusznicze grupy zbrojne. Obie strony mówią już językiem morskich kosztów, a żadna nie brzmi tak, jakby zamierzała zostawić rynek ubezpieczeń w spokoju.

Cieśnina Ormuz nie została zamknięta, ale każda wymiana ciosów sprawia, że najważniejsze na świecie wąskie gardło dla ropy coraz mniej przypomina szlak, a coraz bardziej listę celów.

Lokale wyborcze w Saksonii-Anhalt otwarto o 8.00. Niemal 1,7 mln zarejestrowanych wyborców wybiera nowy landtag. Sondaże przedwyborcze dawały Alternatywie dla Niemiec od 40 do 43 proc. Jedno badanie ZDF wskazywało 41 proc. dla partii Ulricha Siegmunda wobec 23 proc. dla Unii Chrześcijańsko-Demokratycznej Svena Schulzego. CDU rządzi tym wschodnim krajem związkowym od 2002 r., ale wybory mogą teraz dać partii, którą kontrwywiad krajowy uznał w 2025 r. za prawicowo-ekstremistyczną, najsilniejszy wynik w niemieckim landtagu.

AfD opublikowała plan na pierwsze 100 dni. Zakłada on przyspieszenie deportacji, organizowanie wydaleń do Afganistanu i Syrii przy wsparciu landu oraz umieszczanie dzieci uchodźców i migrantów w osobnych klasach. Inne partie głównego nurtu podtrzymują Brandmauer, zaporę przed koalicjami z AfD. Dlatego każdy wynik poniżej bezwzględnej większości może przynieść chaotyczny układ przeciw AfD i być może zmusić CDU, by pośrednio oparła się na Die Linke. W sobotę około 6000 osób zebrało się wokół katedry w Magdeburgu na festiwalu prodemokratycznym, a AfD zorganizowała w pobliżu wiec kończący kampanię.

Głosowanie ma znaczenie daleko poza Magdeburgiem, bo powojenny system partyjny Niemiec opierał się nie tylko na wygrywaniu wyborów, lecz także na ustalaniu, którym zwycięzcom inne partie odmówią pomocy.

Indonezyjskie władze wstrzymały ruch na międzynarodowym lotnisku Soekarno-Hatta w Dżakarcie, gdy popiół z Anak Krakatau dotarł nad stolicę. Przerwa rozpoczęła się o 1.30 czasu lokalnego i została przedłużona do 13.30, ponieważ erupcja przybrała na sile. Zakłóciło to przebieg 209 lotów i plany ponad 22 000 pasażerów. Na Bali odwołano też 16 lotów krajowych, gdy chmura popiołu się rozszerzyła. Poważne utrudnienia objęły również trasy do Singapuru, Dohy, Sydney i Kuala Lumpur.

Wulkan, leżący w Cieśninie Sundajskiej około 150 kilometrów na zachód od Dżakarty, zaczął wybuchać w piątek późnym wieczorem. Tryskał fontannami lawy, powodował wstrząsy sejsmiczne, a eksplozje było słychać setki kilometrów dalej. Według pomiarów BMKG popiół sięgał 6000 metrów i przesuwał się w kierunku Jawy, a nad Sumatrą i Banten dochodził do 15 000 metrów. Urzędnicy polecili mieszkańcom, turystom i marynarzom zachować odległość co najmniej 3 kilometrów od krateru. Szkoły w części Lampung i Banten zawiesiły lekcje po tym, jak dzieci i mieszkańcy zgłosili podrażnienia oczu oraz dróg oddechowych.

Nie wydano ostrzeżenia przed tsunami, ale nazwa Krakatau wciąż niesie pamięć lat 1883 i 2018, więc nawet kryzys lotniczy przychodzi owinięty starszym, nadmorskim lękiem.

Rhysida opublikowała 1,44 mln skradzionych plików z administracji landowej Berlina, o łącznej wielkości 5,8 terabajta, po tym, jak miasto odmówiło zapłaty 30 bitcoinów, czyli ok. 2 mln euro. Atakujący dostali się do sieci landowych między 7 a 12 sierpnia i dotarli do wydziałów odpowiedzialnych za rozwój miasta oraz transport, zanim administratorzy wykryli włamanie 14 sierpnia. Wyciek ujawnił akta personalne, listy płac, dane bankowe, skany dokumentów tożsamości i akta dyscyplinarne. Do tego doszło kolejne zagrożenie: plany infrastruktury ciepłowni, składów paliw, stacji transformatorowych, obiektów zasilania awaryjnego, wodociągów i więzień.

Kai Wegner bronił odmowy zapłaty. Przekonywał, że państwo nie może pozwolić się szantażować, a zapłata nie gwarantowałaby usunięcia danych. Federalne i landowe urzędy analizują materiały za pośrednictwem Narodowego Centrum Reagowania Cybernetycznego. Federalny Urząd ds. Bezpieczeństwa Informacji ostrzegł przed phishingiem, socjotechniką i możliwymi operacjami typu hack-and-leak przed berlińskimi wyborami landowymi 20 września. Według wstępnych ocen federalnych systemy krajowe nie zostały naruszone. W ujawnionych plikach jest jednak ponad 550 dokumentów związanych z projektem rozbudowy Urzędu Kanclerskiego.

To włamanie ma znaczenie, bo ransomware zwykle sprzedaje kompromitację. Ten atak dał też przestępcom i naśladowcom mapę działania stolicy.