Brief wieczorny, czwartek, 20 sierpnia

Rosyjskie siły wystrzeliły nocą w kierunku Kijowa i okolic pociski balistyczne, pociski manewrujące oraz drony dalekiego zasięgu. Zginęło co najmniej 16 osób, a ponad 40 zostało rannych. Uszkodzone zostały bloki mieszkalne, szpital dziecięcy, szkoła i magazyny. Ukraińskie władze podały, że atak trwał niemal dziewięć godzin. Ministerstwo obrony Rosji twierdziło, że celem były fabryki części do dronów, zakład montażu pocisków, składy i obiekty logistyczne wokół stolicy.

Atak wystawił też na próbę systemy zarządzania przestrzenią powietrzną sojuszników. Polska poderwała samoloty i ostrzegła mieszkańców pogranicza. Rumunia wysłała myśliwce po wykryciu obiektów na radarach, a później podała, że bezzałogowy statek powietrzny wleciał w pobliżu Gałacza i spadł na niezamieszkanym terenie. Według rumuńskich władz rumuński F-16 zniszczył też morskiego drona z ładunkiem wybuchowym w pobliżu inwestycji gazowej Neptun Deep na Morzu Czarnym.

Ukraina podała, że obrona powietrzna dobrze poradziła sobie z pociskami manewrującymi, ale bez stałych dostaw pocisków przechwytujących do systemów Patriot pozostaje narażona na pociski balistyczne. Rosja tymczasem informowała o falach ukraińskich dronów lecących w kierunku jej terytorium. Mer Moskwy mówił, że 250 dronów zmierzało w stronę regionu, a obrona powietrzna zniszczyła 28 z nich. Wojna nie ogranicza się już do linii frontu i zaplecza; jest testem wytrzymałości europejskiej przestrzeni powietrznej, infrastruktury energetycznej i polityki amunicyjnej.

Sąd w Shenzhen skazał założyciela China Evergrande, Hui Ka Yana, znanego też jako Xu Jiayin, na dożywocie za zakrojone na szeroką skalę oszustwa finansowe, skonfiskował jego majątek osobisty i dożywotnio pozbawił go praw politycznych. Władze nałożyły też grzywny: około 1,3 mld dol. na Evergrande Group i około 900 mln dol. na Hengda Real Estate. W kwietniu Hui przyznał się do defraudacji, wyłudzenia funduszy, łapownictwa i oszukańczej emisji papierów wartościowych.

Evergrande urosło, sprzedając mieszkania przed ukończeniem budowy i zaciągając wielkie długi, by stawiać je w chińskich miastach. Ta machina zacięła się, gdy regulatorzy w 2020 r. wprowadzili politykę „trzech czerwonych linii”. Odcięli dostęp do łatwego kredytu i odsłonili zadłużenie szacowane na 300–332 mld dol. Budowy stanęły, spółka przestała spłacać obligacje zagraniczne, audytorzy zrezygnowali, handel akcjami zamarł, a giełda w Hongkongu ostatecznie wycofała dewelopera z notowań w 2025 r.

Wyrok pozwala Pekinowi wskazać winnego kryzysu na rynku nieruchomości, który uderzył w majątki gospodarstw domowych, finanse lokalne i zaufanie do prywatnych deweloperów. Przypomina jednak nabywcom, że polityczna kara nie dokończy łatwo na wpół zbudowanych mieszkań ani nie ożywi sektora, który kiedyś odpowiadał za mniej więcej jedną czwartą chińskiej gospodarki. Chiny zamknęły rozdział sądowy; trudniejszy wciąż pisze się w niedokończonych blokach mieszkalnych.

Departament Skarbu USA podał, że 18 sierpnia łączny niespłacony dług publiczny wyniósł 40,047 bln dol., czyli był mniej więcej dwa razy większy niż wtedy, gdy Donald Trump zaczynał pierwszą kadencję w styczniu 2017 r. Dług w rękach inwestorów wynosił 32,266 bln dol., zobowiązania wewnątrzrządowe sięgnęły 7,782 bln dol., a roczne wydatki na odsetki przekraczają już 1 bln dol.

Następnie Departament Skarbu podwoił planowany skup długu rządowego o terminie zapadalności od 10 do 30 lat, do 4 mld dol. w ramach jednej operacji. Scott Bessent powiedział, że program może zostać jeszcze rozszerzony, jeśli rynki będą potrzebowały wsparcia. Rentowności papierów długoterminowych spadły po ogłoszeniu decyzji. Rentowność papierów 30-letnich obniżyła się z 19-letniego szczytu 5,337 proc. do 5,184 proc. Mechanizm przesuwa jednak ryzyko, zamiast je usuwać, bo rząd finansuje wykup starszych obligacji większą emisją krótkoterminową.

Ten ruch niezręcznie zderza się z polityką Rezerwy Federalnej, która próbuje zmniejszać bilans i utrzymywać inflację blisko celu. Inwestorzy mogą dziś cieszyć się niższą premią terminową, a zarazem obawiać się, że władze fiskalne przed wyborami zbyt chętnie korzystają z długiego końca krzywej. Waszyngton nie rozwiązał problemu długu; zmienił tylko termin zapadalności bólu głowy.

W Demokratycznej Republice Konga 17. ognisko eboli spowodowało 2325 zgonów i 4945 potwierdzonych przypadków, stając się najbardziej śmiercionośnym w historii kraju. Obecny kryzys w ciągu około 13 tygodni przekroczył bilans 2299 zgonów z epidemii z lat 2018–2020, a w najnowszym raporcie dobowym władze odnotowały 101 nowych przypadków i 53 zgony.

Za ognisko odpowiada wirus Ebola Bundibugyo, rzadsza odmiana, dla której nie ma zatwierdzonej szczepionki ani celowanego leczenia przeciwwirusowego. Naukowcy sądzą, że transmisja mogła zacząć się w pobliżu Mongbwalu na kilka miesięcy przed oficjalnym ogłoszeniem epidemii w maju, po tym jak pierwsze zakażenia błędnie rozpoznano i użyto testów na inne odmiany. W Ituri odnotowano większość potwierdzonych przypadków i zgonów, ale epidemia objęła także Kiwu Północne i inne prowincje.

Konflikt, nieufność i strajki nieopłacanych pracowników ochrony zdrowia spowolniły działania w rejonach najbardziej dotkniętych epidemią. Światowa Organizacja Zdrowia podaje, że około 80% nowych zakażeń pojawia się poza rozpoznanymi łańcuchami kontaktów, a wielu pacjentów umiera, zanim trafi do klinik. To ognisko będzie sprawdzianem nie tylko dla wirusologii, lecz także dla zasięgu państwa: wirus, który rozchodzi się poza systemem ochrony zdrowia, pokazuje też, jak niewiele systemu widzą niektóre społeczności.

Hiszpania zapowiedziała, że zapewni schronienie 1800 migrantom w Ceucie po tym, jak napływ z Maroka pod koniec lipca skrajnie przeciążył system przyjęć w enklawie. Urzędnicy przygotowali się też do przeniesienia około 500 dzieci bez opieki do regionów na kontynencie. Pierwszeństwo mają małoletni szczególnie narażeni oraz dziewczęta, po doniesieniach o nękaniu i napaściach. Według szacunków w tej fali przybyło od 70 000 do 80 000 osób. Większość później wróciła do Maroka, a 5000 do 8000 pozostaje w Ceucie.

Presja zmieniła kryzys graniczny w konstytucyjny spór między hiszpańskimi władzami. Prezydent Ceuty Juan Jesús Vivas i prezydent Andaluzji Juanma Moreno zażądali szybszych odesłań. Kastylia i León zapowiedziała, że zaskarży w sądzie plan przeniesienia dzieci, i oskarżyła Madryt o obchodzenie kompetencji regionów. Rząd centralny twierdzi, że masowe wydalanie dzieci naruszyłoby prawo. Przeznaczył 25 mln euro na małoletnich bez opieki w Ceucie oraz 6,5 mln euro dla organizacji pozarządowych.

Sytuacja humanitarna pozostaje brutalna. Dzieci śpią w przepełnionych placówkach albo na ulicach, migranci gromadzą się w magazynach i nieformalnych obozowiskach, a lokalne władze mówią, że podczas przeprawy zginęło co najmniej 100 osób. Polityka nagrodzi proste czasowniki, takie jak „wydalić” i „zablokować”, lecz prawo porusza się wolniej, a dzieci już tam są.