Poważny pożar rafinerii Geelong w Australii grozi wzrostem cen paliw

W środę 15 kwietnia 2026 roku późnym wieczorem w rafinerii ropy naftowej należącej do Viva Energy w Geelong w stanie Wiktoria wybuchł poważny pożar. Płomienie sięgające 60 metrów oraz seria eksplozji doprowadziły do zakłócenia produkcji w jednym z dwóch pozostałych w kraju zakładów przetwarzających ropę. Firma potwierdziła, że ogień pojawił się około godziny 23:00 czasu lokalnego. Według informacji Fire Rescue Victoria, pożar został opanowany w czwartek rano po trwającej 13 godzin akcji, choć ostrzeżono przed możliwością tlenia się zgliszcz przez resztę dnia. Dowodzący akcją Mark McGuinness wskazał jako przyczynę znaczny wyciek łatwopalnych gazów i ciekłych węglowodorów. „„Ogień był bardzo gwałtowny. Mały pożar po kilku wybuchach przerodził się w duży i intensywny pożar”” — Mark McGuinness via France 24. Władze zapewniły, że nie było bezpośredniego zagrożenia dla mieszkańców, choć zalecono im profilaktyczne zamknięcie okien. W czwartek rano nad kompleksem przemysłowym nadal unosiły się gęste kłęby dymu.

Rafineria w Geelong znajduje się około godziny jazdy na południowy zachód od Melbourne. Jest to jeden z dwóch dużych zakładów tego typu w Australii obok rafinerii Ampol w Brisbane. Analitycy wskazują, że oba obiekty zaspokajają od 10 do 20 procent krajowego zapotrzebowania na paliwo. Zakład w Geelong samodzielnie pokrywa ponad 50 procent potrzeb stanu Wiktoria i około 10 procent potrzeb całej Australii. Według danych rządowych Australia posiada rezerwy benzyny na 38 dni, co jest wynikiem znacznie poniżej 90 dni rekomendowanych przez Międzynarodową Agencję Energetyczną. Podobnie jak większość krajów Azji i Północnego Pacyfiku, Australia jest silnie uzależniona od dostaw ropy przepływającej przez Cieśninę Ormuz.

Minister energii Chris Bowen potwierdził, że pożar najbardziej wpłynął na produkcję benzyny, podczas gdy wytwarzanie oleju napędowego i paliwa lotniczego jest kontynuowane na ograniczonym poziomie. Ogień zniszczył sekcję odpowiedzialną za produkcję benzyny wysokooktanowej, jednak zawory odcinające zadziałały i zabezpieczyły instalacje do produkcji diesla i paliwa dla lotnictwa. „„Obecnie produkcja oleju napędowego i paliwa lotniczego trwa i nie ma powodów do jej zatrzymywania. Wpływ na produkcję benzyny może być jednak odczuwalny przez pewien czas”” — Chris Bowen via Reuters. Bowen zaapelował o zachowanie spokoju i unikanie zakupów paliwa na zapas. Prezes Viva Energy, Scott Wyatt, podkreślił, że priorytetem jest bezpieczeństwo terenu, a nie wznowienie produkcji. „„Wznowienie produkcji nie jest dziś naszym głównym celem. Najważniejsze jest zabezpieczenie miejsca zdarzenia”” — Scott Wyatt via France 24. Pełna skala strat pozostała nieznana do czwartkowego poranka.

Eksperci przewidują wzrost cen paliw o 20 centów Zdaniem ekspertów kierowcy w stanie Wiktoria mogą odczuć skok cen paliwa o nawet 20 centów za litr, choć analitycy uważają, że skutki będą krótkotrwałe. Vlado Vivoda z Instytutu Sustainable Minerals na Uniwersytecie Queensland stwierdził, że nie spodziewa się całkowitego braku paliwa, ale przypomniał, że tankowce poruszają się wolno i sprowadzenie dodatkowych ładunków wymaga czasu. David Leaney z Australijskiego Uniwersytetu Narodowego ocenił, że problemy z dostępnością i cenami ograniczą się do Wiktorii i potrwają kilka tygodni, zależnie od tempa napraw. Ekonomista Lurion de Mello z Macquarie University zasugerował, że rząd federalny może zezwolić firmom na wykorzystanie obowiązkowych rezerw strategicznych. „„Nie sądzę, aby doszło do faktycznego braku paliwa, ale tankowce płyną bardzo wolno, więc dostarczenie dodatkowych zapasów zajmie trochę czasu”” — Vlado Vivoda via The Guardian. Analitycy zaznaczyli, że inne stany opierają się głównie na imporcie, więc awaria w Geelong nie wpłynie na nie bezpośrednio.

Zapotrzebowanie stanu Wiktoria: 50, Zapotrzebowanie całej Australii: 10

Wojna z Iranem i blokada Cieśniny Ormuz pogłębiają kryzys Pożar wybuchł w trudnym momencie dla bezpieczeństwa energetycznego Australii, potęgując presję wywołaną konfliktem na Bliskim Wschodzie i blokadą Cieśniny Ormuz po atakach USA i Izraela na Iran z 28 lutego 2026 roku. Linie lotnicze, w tym Qantas, Jetstar i Virgin Australia, jeszcze przed pożarem ogłosiły redukcję połączeń krajowych z powodu wysokich kosztów paliwa. Premier Anthony Albanese przebywał w Azji Południowo-Wschodniej – odwiedzając Singapur, Brunei i Malezję – starając się zabezpieczyć dostawy energii. Wypadek w rafinerii zwiększył presję na te działania dyplomatyczne. Minister Bowen przyznał, że moment zdarzenia jest niefortunny. „„To nie jest dobry moment na takie zdarzenia”” — Chris Bowen via France 24.