Niemiecka minister gospodarki proponuje mieszany model finansowania strategicznych rezerw gazu po sprzeciwie koalicji

Niemiecki plan budowy strategicznej rezerwy gazu stał się przedmiotem politycznego sporu o to, kto poniesie jego koszty. Minister gospodarki Katherina Reiche otworzyła drogę do mieszanego modelu finansowania, łączącego opłatę od odbiorców gazu z bezpośrednim wsparciem z budżetu federalnego, wycofując się z wcześniejszej propozycji przerzucenia pełnych kosztów na gospodarstwa domowe i przedsiębiorstwa.

Plan rezerw

Rezerwa, ogłoszona na początku lipca przez rzecznika Federalnego Ministerstwa Gospodarki i Energii, ma pomieścić 24 mld kilowatogodzin gazu, co stanowi około 10 procent całkowitej pojemności magazynowej Niemiec. Ma ona pełnić funkcję kontrolowanego przez państwo bufora, odizolowanego od rynku, w celu zabezpieczenia dostaw podczas ekstremalnych kryzysów, ataków fizycznych na infrastrukturę lub innych scenariuszy awaryjnych. Reiche wskazała na niedawne wydarzenia jako uzasadnienie tych działań.

Widzieliśmy już ataki fizyczne. Pamiętacie gazociągi na Morzu Bałtyckim?

Przywołała również atak na infrastrukturę elektroenergetyczną Berlina na początku roku. Ministerstwo zamierza przeprowadzić pakiet ustaw przez parlament do końca 2026 roku.

Spór o finansowanie

Pierwotny plan zakładał bezpośrednią opłatę od wszystkich odbiorców gazu. Wywołało to natychmiastowy sprzeciw wewnątrz koalicji. W wywiadzie dla Niemieckiej Agencji Prasowej (DPA) Reiche określiła kwestię finansowania jako otwartą i stwierdziła, że opłata obciążyłaby każdego użytkownika gazu. Obecnie przedstawia dwie opcje: czystą opłatę lub finansowanie budżetowe, przy czym model hybrydowy jest możliwym kompromisem.

Istnieją dwie opcje finansowania. Jedną jest opłata, drugą finansowanie budżetowe.

Reiche podkreśliła, że nie chce zwiększać kosztów dla firm znajdujących się już w trudnej sytuacji konkurencyjnej. Debata odzwierciedla wcześniejsze spory wokół zniesionej już opłaty magazynowej, a nawet stosunkowo niewielka dopłata stała się punktem zapalnym w koalicji.

Koszty dla konsumentów

Portal porównawczy Verivox wyliczył koszty scenariusza opartego na opłacie. Ekspert ds. energii Thorsten Storck stwierdził, że strategiczna rezerwa gazu ma sens w założeniu, ale opłata oznaczałaby dodatkowe koszty dla konsumentów. Verivox szacuje całkowity koszt budowy rezerwy na 1,5 mld euro. Dla przeciętnego domu jednorodzinnego zużywającego 20 000 kilowatogodzin gazu rocznie, jednorazowy koszt budowy wyniósłby około 42 euro, plus roczne koszty operacyjne w wysokości około 5 euro.

Poziomy magazynowania i presja rynkowa

Niemieckie magazyny gazu są obecnie wypełnione w 47 procentach, według danych grupy branżowej Initiative Energien Speichern (INES) z początku lipca. Niski poziom wynika z dużego zużycia pod koniec ubiegłej zimy oraz gwałtownie wyższych cen gazu, które sprawiają, że letnie uzupełnianie zapasów jest mniej atrakcyjne dla hurtowników. Scenariusze INES pokazują, że poziom wypełnienia 76 procent do 1 listopada byłby wystarczający na normalną lub ciepłą zimę, jednak bardzo mroźna zima zmieniłaby sytuację. Główne dostawy do kraju pochodzą obecnie z norweskiego gazu przesyłanego rurociągami, uzupełnianego skroplonym gazem ziemnym (LNG) docierającym do terminali na wybrzeżach Morza Północnego i Bałtyckiego.

Kontekst geopolityczny

Reiche powiązała pilność utworzenia rezerwy bezpośrednio z bieżącymi wydarzeniami, wskazując na faktyczne zamknięcie Cieśniny Ormuz w obliczu kryzysu na Bliskim Wschodzie jako dowód na to, jak zmienne i podatne na gwałtowne wahania cen stały się globalne rynki energii.

Widzimy na przykładzie obecnego kryzysu na Bliskim Wschodzie i faktycznego zamknięcia Cieśniny Ormuz, jak zmienne i podatne na wysokie wahania cen są globalne rynki energii, w tym rynki gazu.

Zwrot minister od czystej opłaty w stronę modelu mieszanego to klasyczna próba znalezienia równowagi między budową architektury bezpieczeństwa a ochroną konkurencyjności niemieckiego przemysłu. Najbliższe miesiące pokażą, czy koalicja zdoła ustalić formułę przed końcoworocznym terminem legislacyjnym.