Zaragoza gospodarzem nowej hiszpańskiej agencji zdrowia publicznego, wyprzedziła Granadę i sześć innych miast

Decyzja

Premier Pedro Sánchez potwierdził we wtorek, 28 lipca 2026 roku, że Rada Ministrów wybrała Zaragozę na siedzibę Państwowej Agencji Zdrowia Publicznego (AESP). Ogłoszenie nastąpiło podczas konferencji prasowej podsumowującej kadencję przed przerwą wakacyjną, wcześniej niż zakładano w sierpniowym terminie. Sánchez przedstawił ten wybór jako element szerszych działań na rzecz decentralizacji instytucji państwowych.

Uważam, że to nowy przykład tego, co oznacza stawianie na spójność terytorialną w naszym kraju.

Do 20 stycznia wpłynęły oferty z ośmiu miast: Toledo, Granady, Zaragozy, Murcji, Barcelony, León, Oviedo oraz Lugo. Proces wyboru nadzorowało Ministerstwo Polityki Terytorialnej i Pamięci Demokratycznej. Opóźnienie decyzji z lutego na sierpień tłumaczono dużą liczbą zgłoszeń.

Zwycięska oferta Zaragozy

Zwycięska propozycja, przygotowana przez rząd regionalny Aragonii przy wsparciu rady miasta Zaragozy, zakłada umieszczenie agencji w Pawilonie Aragonii z Expo 2008. To nieużywany obecnie budynek o powierzchni 7000 metrów kwadratowych. Rząd regionalny przeznaczył 16,9 mln euro na adaptację obiektu i zaoferował tymczasowe biura na terenie Expo, aby agencja mogła rozpocząć działalność przed zakończeniem prac remontowych.

Kandydatura opierała się na potencjale naukowym, uniwersyteckim i medycznym miasta, zaawansowanym wykorzystaniu danych zdrowotnych oraz szerokim konsensusie instytucjonalnym i społecznym. Minister zdrowia Aragonii, José Luis Bancalero, podkreślił, że region nie zaczyna od zera, a celem Zaragozy jest stanie się centrum zdrowia publicznego opartego na dowodach.

Rozczarowanie Granady

Granada była powszechnie uważana za faworyta. Rząd Andaluzji publicznie wspierał miasto, rezerwując ponad 10,3 mln euro na projekt. Plan zakładał początkową inwestycję 300 tys. euro w tymczasową siedzibę w Andaluzyjskiej Szkole Zdrowia Publicznego, a następnie blisko 10 mln euro na renowację i wyposażenie dawnego Szpitala Klinicznego San Cecilio jako stałej siedziby.

Minister zdrowia Andaluzji, Antonio Sanz, argumentował w czerwcu, że Granada jest idealną lokalizacją ze względu na doświadczenie i obecność Andaluzyjskiej Szkoły Zdrowia Publicznego. Miasto przegrało już wcześniej rywalizację o siedzibę Państwowej Agencji Nadzoru nad Sztuczną Inteligencją, która trafiła do A Coruñi.

Cel i geneza agencji

Utworzenie agencji zostało zatwierdzone przez Kongres w lipcu 2025 roku, jednak jej podstawa prawna sięga artykułu 47. ustawy o zdrowiu publicznym z 2011 roku. Pandemia Covid-19 nadała projektowi priorytetowy charakter, gdy mały departament w Ministerstwie Zdrowia (Centrum Koordynacji Alarmów i Sytuacji Kryzysowych) musiał przejąć zbieranie danych epidemiologicznych bez wystarczających zasobów kadrowych i infrastrukturalnych.

Potrzebujemy Państwowej Agencji Zdrowia Publicznego, która pozwoli nam dysponować wszystkimi zasobami, których nie mieliśmy podczas pierwszych tragicznych miesięcy pandemii.

Po uruchomieniu agencja będzie koordynować nadzór nad zdrowiem publicznym, oceniać zagrożenia zdrowotne, przygotowywać się na sytuacje kryzysowe i reagować na nie, a także zapewniać wsparcie techniczne administracjom regionalnym. Instytucja ma działać w oparciu o zasadę „jednego zdrowia”, integrując zdrowie ludzi, zwierząt i środowiska, ze szczególnym uwzględnieniem społecznych determinantów zdrowia i nierówności zdrowotnych.

Kolejne kroki

Choć Ministerstwo Zdrowia potwierdziło w lutym, że agencja może tymczasowo działać w strukturach resortu do czasu wyboru siedziby, trwają prace nad zatwierdzeniem jej statutu. Po jego przyjęciu rozpocznie się proces powoływania rady zarządzającej i innych organów kierowniczych.