Wybory w Berlinie i Meklemburgii-Pomorzu Przednim: AfD rośnie w siłę, pozycja kanclerza Merza zagrożona

Rozpoczęło się głosowanie w Berlinie i Meklemburgii-Pomorzu Przednim

Wyborcy w Berlinie oraz w północno-wschodnim kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie oddali głosy w niedzielę, 20 września 2026 r. Wybory te odbywają się w cieniu głosowania w Saksonii-Anhalt sprzed dwóch tygodni. W tamtych wyborach Alternatywa dla Niemiec (AfD) zdobyła ponad 43% głosów, wywierając presję na tradycyjne partie i poddając próbie tzw. kordon sanitarny (Brandmauer), który ma wykluczyć prawicowe ugrupowanie z władzy. W Meklemburgii-Pomorzu Przednim kandydat AfD Leif-Erik Holm prowadził kampanię wspólnie ze zwycięzcą z Saksonii-Anhalt, Ulrichem Siegmundem, aby wykorzystać ten impet. W rozmowie z Foreign Press Association Holm wskazał na regionalny efekt domina między wschodnimi landami.

Myślę, że dzieje się to: jeśli sprawy w Saksonii-Anhalt idą dobrze, zauważymy to również tutaj.

Rywalizacja w Meklemburgii-Pomorzu Przednim

Przedwyborcze sondaże w Meklemburgii-Pomorzu Przednim dają AfD 36% poparcia, co stanowi ponad dwukrotność poprzedniego wyniku partii w tym landzie. Z kolei Unia Chrześcijańsko-Demokratyczna (CDU) notuje w badaniach 6%, co stwarza ryzyko, że partia może nie przekroczyć 5-procentowego progu wyborczego wymaganego do wejścia do parlamentu. Założona w 1945 r. CDU historycznie pełniła rolę szerokiej partii ludowej (Volkspartei), regularnie uzyskując ponad 30% głosów w wyborach regionalnych i federalnych. Obserwatorzy zauważają, że wyborcy obciążeni trudnościami gospodarczymi wykorzystują głosowanie w Meklemburgii-Pomorzu Przednim, aby ukarać rząd federalny. Choć AfD prowadziła w sondażach przez wiele miesięcy, Socjaldemokratyczna Partia Niemiec (SPD) zintensyfikowała działania w końcowej fazie kampanii.

Debata o mieszkalnictwie i koalicje w Berlinie

W Berlinie kandydatka Die Linke, Elif Eralp, prowadzi kampanię jako bezpośrednia przeciwwaga dla zysków AfD we wschodnich Niemczech. Eralp, która może zostać pierwszą burmistrzynią stolicy pochodzenia tureckiego, jest porównywana do burmistrza Nowego Jorku Zohrana Mamdaniego. Jej program koncentruje się na rynku mieszkaniowym, w tym na propozycjach rozbudowy zasobów komunalnych, ograniczeniu podwyżek czynszów oraz zachowaniu możliwości wywłaszczania dużych korporacji będących właścicielami mieszkań. Dane sondażowe pokazują, że 32% berlińczyków uznaje mieszkalnictwo i czynsze za główny problem miasta, wyprzedzając kwestie imigracji. Najnowszy sondaż telewizji publicznej ZDF pokazuje, że Die Linke nieznacznie wyprzedza CDU, a AfD depcze obu partiom po piętach. Stefan Evers, berliński senator ds. finansów i kultury, stoi na czele listy CDU po odejściu burmistrza Kaia Wegnera, utrzymując poparcie partii na poziomie około 20% w porównaniu z 28,2% uzyskanymi w 2023 r.

Presja na kanclerza Merza

Oba głosowania stanowią poważne ryzyko dla kanclerza Friedricha Merza i federalnego kierownictwa CDU. Po porażce w Saksonii-Anhalt dwa tygodnie wcześniej, Merz spotkał się z natychmiastowymi wezwaniami do rezygnacji z urzędu kanclerza.

Jesteśmy w głębokim szoku.

Merz odrzucił wówczas żądania ustąpienia, jednak krajowe sondaże wskazują obecnie, że jego poparcie wynosi 13%, co jest najniższym poziomem odnotowanym w historii dla niemieckiego kanclerza. Wewnątrz CDU wewnętrzni rywale czekają na ostateczne wyniki z Berlina i Meklemburgii-Pomorza Przedniego, zanim podejmą decyzję o formalnej walce o przywództwo. W Berlinie żadne dwie partie nie posiadają wystarczającej liczby mandatów do stworzenia większości, co czyni koalicję trzech ugrupowań nieuniknioną. Sondaże wskazują, że lewicowy sojusz Die Linke, Zielonych i SPD jest matematycznie możliwy, choć między tymi partiami utrzymują się głębokie różnice programowe.