Izrael wyznacza wybory na 27 października; w sondażach Netanjahu przegrywa z byłym szefem sztabu Eisenkotem

Data wyborów potwierdzona

Kneset ogłosił w niedzielę, że wybory parlamentarne w Izraelu odbędą się 27 października, kończąc miesiące spekulacji na temat wcześniejszego terminu. Obecny parlament odbędzie ostatnie posiedzenie w piątek 17 lipca, kończąc pełną czteroletnią kadencję po raz pierwszy od dziesięcioleci. Prawo izraelskie wymaga przeprowadzenia głosowania do tego terminu.

Obserwatorzy polityczni sugerowali, że Netanjahu preferował termin odległy od rocznicy 7 października. Atak Hamasu w 2023 roku zabił około 1200 osób i wywołał wojnę w Strefie Gazy, która pochłonęła dziesiątki tysięcy dalszych ofiar.

Koalicyjne zakusy Netanjahu

Netanjahu, lat 76, który przez łącznie ponad 18 lat stał na czele izraelskich rządów, kieruje prawicową partią Likud i zadeklarował zamiar ponownego startu.

Zamierzam utworzyć szeroki rząd narodowy, ani prawicowy, ani lewicowy, zależny od partii arabskich, lecz szeroki rząd narodowy.

Obecny rząd, jedna z najbardziej prawicowych koalicji w historii Izraela, stara się uchwalić kilka ustaw przed rozwiązaniem Knesetu. Siedem inicjatyw ustawodawczych znajduje się w porządku obrad, z których każda ma wysoki priorytet dla jednego lub więcej partnerów koalicyjnych.

Ustawodawcza szarża przed przerwą

Najbardziej kontrowersyjny projekt dotyczy zwolnień ze służby wojskowej dla ultraortodoksyjnych Żydów. Sąd Najwyższy uchylił wieloletnie zwolnienia w 2024 roku, a policja nasiliła ostatnio aresztowania ultraortodoksów uchylających się od poboru. Netanjahu, uzależniony od partii ultraortodoksyjnych dla utrzymania władzy, wielokrotnie sprzeciwiał się obowiązkowej służbie dla tej społeczności.

Rząd przeforsowuje ustawy wymierzone w armię.

Tysiące Izraelczyków od miesięcy protestują przeciwko ustawie o zwolnieniach z poboru. W zamian za poparcie dla niej, ultraortodoksyjni parlamentarzyści mają wesprzeć inicjatywy Likudu, w tym reformę mediów, która – zdaniem krytyków – narzuciłaby polityczną kontrolę nad mediami i osłabiła niezależność organizacji informacyjnych, oraz propozycję restrukturyzacji urzędu prokuratora generalnego. Reforma sprawiłaby, że opinie doradcy prawnego nie byłyby wiążące dla rządu – posunięcie postrzegane jako wymierzone w obecną szefową i krytyczkę Netanjahu, Gali Baharav-Miarę.

Wzrost notowań Eisenkota

Ostatnie sondaże pokazują, że centrystowska partia Jaschar Eisenkota szybko zyskuje, a w jednym z badań wyprzedziła nawet Likud. Ankieta Uniwersytetu Hebrajskiego w Jerozolimie wykazała, że ponad 92% Izraelczyków uważa, iż Iran wygrał wojnę na Bliskim Wschodzie, a poparcie dla premierostwa Netanjahu spadło z 40,5% na początku marca do 29,4% w czerwcu.

Opinia publiczna zgorzkniała wobec zawieszenia broni, które zakończyło wojnę, jaką Izrael i USA rozpoczęły przeciw Iranowi pod koniec lutego, co doprowadziło do porozumienia między Teheranem a Waszyngtonem, które wielu Izraelczyków uważa za niekorzystne. Wciąż trwa gniew z powodu zaniedbań bezpieczeństwa z 7 października 2023 roku, a większość Izraelczyków obarcza Netanjahu odpowiedzialnością.

Co przyniesie przyszłość

Spór o pobór, trwający proces Netanjahu o korupcję (obecnie piąty rok) oraz dziedzictwo 7 października mają zdominować nastroje wyborców. Eisenkot, były szef Sztabu Generalnego, wyłonił się jako główny rywal Netanjahu w wyścigu o fotel premiera.

Danny Elgarat, krewny zamordowanego byłego zakładnika Hamasu, również zamierza kandydować do następnego Knesetu.