Wybory do parlamentu Berlina: CDU i Die Linke prowadzą w wyrównanym wyścigu

Ramy wyborcze i zasady głosowania

Około 2,5 miliona uprawnionych do głosowania mieszkańców Berlina wybiera w niedzielę Izbę Deputowanych (Abgeordnetenhaus), parlament miasta-kraju, oraz zgromadzenia lokalne we wszystkich 12 okręgach administracyjnych. Wyborcy oddają dwa głosy: jeden na kandydatów bezpośrednich w 78 jednomandatowych okręgach oraz drugi na listy partyjne, który decyduje o podziale mandatów. Parlament liczy ustawowo 130 miejsc, jednak mandaty nadwyżkowe i wyrównawcze zwiększyły liczebność ustępującego składu do 159 osób. Próg wyborczy 5% dla głosów na listy ma zapobiegać rozdrobnieniu parlamentu i zapewniać stabilność legislacyjną.

W tych wyborach po raz pierwszy prawo głosu w wyborach do parlamentu krajowego otrzymali 16- i 17-latkowie. Ta grupa demograficzna stanowi około 2% uprawnionych, a wcześniej mogła głosować jedynie w wyborach dzielnicowych. Obywatele Unii Europejskiej mieszkający w Berlinie mogą również głosować w wyborach do zgromadzeń dzielnicowych. Liczba komitetów wyborczych znacznie spadła w porównaniu z poprzednim głosowaniem: listy wystawiło 17 partii, podczas gdy w powtórzonych wyborach w 2023 roku startowały 33 ugrupowania.

Zmiana lidera w rządzącej CDU

Unia Chrześcijańsko-Demokratyczna (CDU) broni pozycji głównego partnera w koalicji rządzącej z Socjaldemokratyczną Partią Niemiec (SPD), zawiązanej w 2023 roku. Rządzący burmistrz Kai Wegner nie ubiega się o reelekcję po tym, jak w lipcu zrezygnował z funkcji głównego kandydata CDU. Wegner ustąpił po ujawnieniu nieścisłości w jego wypowiedziach dotyczących zarządzania kryzysowego podczas rozległej awarii zasilania w styczniu.

CDU wyznaczyła na jego miejsce 46-letniego senatora finansów Berlina, Stefana Eversa. Evers, który trzy lata wcześniej kierował kampanią wyborczą Wegnera, teraz stoi na czele listy wyborczej partii.

Wyzwania na scenie politycznej

Sondaże wskazują na wyrównaną walkę CDU z partią Die Linke, której przewodzi 45-letnia prawniczka Elif Eralp. Eralp, matka dwójki dzieci, która wcześniej pełniła funkcję zastępczyni przewodniczącego klubu parlamentarnego, oparła swój program na polityce mieszkaniowej. Walczy o zatrzymanie „Miet-Abzocke” (wyzysku czynszowego) i uczynienie Berlina „wieder bezahlbar” (znów przystępnym cenowo). Jednocześnie mierzy się z wewnętrznymi kontrowersjami dotyczącymi oskarżeń, że niektórzy pro-palestyńscy aktywiści wewnątrz Die Linke prezentują otwarcie antysemickie poglądy.

SPD zmieniła swoje kierownictwo, odsuwając byłą burmistrz Franziskę Giffey na rzecz Steffena Kracha. Kandydatura Kracha spotkała się z kontrolą po wszczęciu przez prokuraturę w Hanowerze śledztwa w sprawie podejrzenia przyjęcia nienależnych korzyści w czasie, gdy pełnił funkcję prezydenta regionu Hanower. Krach odrzuca te zarzuty.

Perspektywy koalicyjne i kontekst federalny

Prognozy sondażowe wskazują, że żadne dwupartyjne porozumienie, w tym obecna koalicja CDU-SPD, nie posiada obecnie wystarczającego poparcia, aby stworzyć większość rządzącą. Die Linke i CDU prowadzą w sondażach, a za nimi plasują się Zieloni, Alternatywa dla Niemiec (AfD) oraz SPD. Wybory odbywają się po niedawnych zyskach wyborczych AfD w Saksonii-Anhalt, co kieruje uwagę na wynik w Berlinie. Berlin głosuje w niedzielę równolegle z wyborami do parlamentu krajowego w Meklemburgii-Pomorzu Przednim.