Włoska Izba Deputowanych uchwala ustawę o reformie wyborczej, przekazując Stabilicum do Senatu 217 głosami

Włoska Izba Deputowanych zatwierdziła w czwartek rządową ustawę o reformie wyborczej, znaną jako Stabilicum, 217 głosami za, 152 przeciw i 2 wstrzymującymi się. Ustawa trafia teraz do Senatu, gdzie ostateczne głosowanie spodziewane jest we wrześniu. Reforma, promowana przez prawicową koalicję premier Giorgii Meloni, zastępuje obecny mieszany system wyborczy modelem proporcjonalnym z premią większościową dla każdej koalicji, która uzyska co najmniej 42% głosów w skali kraju.

Głosowanie

Głosowanie tajne odbyło się w napiętej atmosferze. Posłowie opozycji trzymali transparenty z napisami: „Meloni poniosła porażkę”, „Prawo wyborcze = prawo oszustwa” oraz „Większość już nie istnieje: idźcie do domu”. Przewodniczący Izby Lorenzo Fontana wielokrotnie wzywał do zachowania porządku, gdy podczas deklaracji wyborczych wybuchły protesty. Po ogłoszeniu wyniku posłowie centroprawicy wstali i zaczęli klaskać, a członkowie koalicji wymienili uściski dłoni.

Strzeliliście gola i dobrze zrobiliście, świętując tak, jakbyście wygrali Puchar Świata za uniemożliwienie Włochom wyrażania preferencji: to wasze zwycięstwo i pozostawiam je wam w całości.

Co zmienia ustawa

Stabilicum wprowadza system proporcjonalny z premią rządową: 70 dodatkowych mandatów w Izbie Deputowanych i 35 w Senacie, do górnego limitu odpowiednio 220 i 113 mandatów (z wyłączeniem 12 wybieranych za granicą). Premia przyznawana jest liście lub koalicji, która zajmie pierwsze miejsce w obu izbach i przekroczy próg 42%. Jeśli nikt nie osiągnie tego progu lub jeśli obie izby dadzą różne wyniki, stosuje się system czysto proporcjonalny. Ustawa przewiduje listy blokowane bez głosów preferencyjnych, wymaga od partii wskazania kandydata na premiera w momencie rejestracji oraz zawiera przepisy dotyczące głosowania poza miejscem zamieszkania i klauzulę antyfragmentacyjną.

Bitwa o preferencje

Ostateczny tekst nie zawiera opcji głosowania preferencyjnego po dramatycznej porażce rządu we wtorek. Wniosek popierany przez Meloni, umożliwiający wyborcom wyrażanie preferencji wobec kandydatów, został odrzucony w tajnym głosowaniu, gdy kilkudziesięciu posłów koalicji złamało szyki. Opozycja wykorzystała ten epizod jako dowód, że rząd utracił większość, ale obóz Meloni przedstawił go jako zdradę ze strony wewnętrznych snajperów i lewicy, która – jak twierdzi – chciała zachować pełną kontrolę nad doborem kandydatów poprzez listy blokowane.

Meloni, to ty zdradziłaś zaufanie Włochów. Chcesz zmienić prawo wyborcze, bo boisz się przegrać.

Gniew opozycji

Liderzy opozycji potępili reformę jako przejęcie władzy mające na celu odizolowanie rządzącej koalicji od prawdopodobnej porażki w wyborach powszechnych w 2027 roku. Elly Schlein, sekretarz Partii Demokratycznej, oskarżyła Meloni o obsesję na punkcie władzy i ignorowanie palących problemów, takich jak śmiertelne wypadki w pracy i ubóstwo. Zasada antyfragmentacyjna, która wyklucza listy poniżej 3% z wliczania do ogólnokrajowego wyniku koalicji, chyba że są „najlepszym przegranym”, spotkała się z krytyką za karanie małych postępowych partii, a faworyzowanie ugrupowań centrowych, takich jak Italia Viva. Podniesiono również obawy konstytucyjne, choć zwolennicy zauważają, że podobne premie większościowe przetrwały wcześniejszą kontrolę sądową.

Co dalej

Ustawa trafia teraz do Senatu, gdzie głosowanie będzie jawne, co sprawia, że jej uchwalenie jest niemal pewne. Marszałek Senatu Ignazio La Russa zasugerował możliwość ponownego wprowadzenia głosowania preferencyjnego w ostatniej chwili, co zmusiłoby przeciwników do wyboru między zaakceptowaniem zmiany a storpedowaniem całej ustawy. Wicepremier Matteo Salvini wyraził nadzieję, że preferencje uda się odzyskać w Senacie, podczas gdy kierownictwo Forza Italia sygnalizowało, że ustawa powinna pozostać w obecnym kształcie. Przerwa wakacyjna zostanie wykorzystana na przemyślenie wewnętrznych pęknięć, które ujawniło wtorkowe tajne głosowanie, szczególnie w Forza Italia i Lidze.