Wołodymyr Zełenski odwołuje ambasador Ukrainy w USA w ramach rekonstrukcji rządu

Odwołanie

Prezydent Wołodymyr Zełenski podpisał w poniedziałek dekret o odwołaniu Ołhy Stefaniszyny ze stanowiska ambasadora Ukrainy w Stanach Zjednoczonych. Ruch ten był spodziewany od połowy lipca, kiedy Zełenski rozpoczął szeroką rekonstrukcję rządu oraz kluczowych placówek dyplomatycznych. Stefaniszyna, która pełniła funkcję w Waszyngtonie przez nieco ponad rok, poinformowała, że sama wnioskowała o dymisję. „Poprosiłam o zwolnienie z pełnionych obowiązków” – napisała na Facebooku, powołując się na względy osobiste. Ukraińskie media podały, że Narodowe Biuro Antykorupcyjne prowadzi wobec Stefaniszyny dochodzenie w sprawie domniemanej korupcji, choć nie postawiono jej formalnych zarzutów.

Kadencja Stefaniszyny

Stefaniszyna została mianowana ambasadorem w lipcu 2025 roku, po wcześniejszej pracy na stanowiskach wicepremier oraz minister sprawiedliwości. Podczas pobytu w Waszyngtonie pracowała nad zapewnieniem stałej pomocy wojskowej USA oraz wymiany danych wywiadowczych, które są kluczowe dla ukraińskich wysiłków wojennych przeciwko Rosji. W swoim oświadczeniu podkreśliła własne osiągnięcia.

Zwiększyliśmy dostawy amerykańskiej broni i utrzymaliśmy wsparcie, dokładnie wtedy, gdy klimat polityczny w Waszyngtonie nie zmieniał się na naszą korzyść.

Stanowisko ambasadora w USA jest uznawane za jedno z najważniejszych dla Kijowa, biorąc pod uwagę poleganie kraju na amerykańskich systemach obrony powietrznej Patriot oraz innym uzbrojeniu. Stefaniszyna oraz była premier Julia Swyrydenko, której według doniesień oferowano rolę ambasadora, lecz odmówiła, zdołały utrzymać dobre relacje robocze z administracją Donalda Trumpa pomimo zmieniającej się polityki USA.

Szersza rekonstrukcja rządu

Odwołanie jest częścią szerszej wymiany kadr zainicjowanej przez Zełenskiego w lipcu. Prezydent stwierdził wówczas, że chce powierzyć kluczowe dossier polityki zagranicznej urzędnikom z odpowiednim doświadczeniem. Rekonstrukcja objęła już wymianę szefa armii, ministra obrony oraz premiera, a także kilku ministrów gabinetu. Zmiany te wywołały protesty wśród Ukraińców. W poniedziałek ukraińskie media poinformowały również, że były minister obrony Rustem Umerow przejmie zagraniczny wywiad. Umerow pełni obecnie funkcję sekretarza Rady Bezpieczeństwa Narodowego i Obrony; jego następcą zostanie minister spraw wewnętrznych.

Relacje USA-Ukraina i rakiety Patriot

Zmiana na stanowisku ambasadora następuje w delikatnym momencie dla relacji amerykańsko-ukraińskich. Stosunki między Zełenskim a prezydentem Donaldem Trumpem były napięte, choć Trump ostatnio wykazał bardziej przychylne nastawienie. Ogłosił, że USA dadzą Ukrainie „prawo do produkcji Patriotów”, kluczowego systemu obrony miast i infrastruktury przed pociskami balistycznymi. Krótko potem jednak Trump wycofał się z tej obietnicy, pozostawiając przyszłość licencji na Patrioty w niepewności. Ta zmienność podkreśla nieprzewidywalny charakter relacji dwustronnych, z którymi będzie musiał mierzyć się nowy ambasador.

Co dalej

Nie wskazano następcy w ambasadzie w Waszyngtonie. Kancelaria prezydenta w Kijowie opublikowała dekret o odwołaniu bez ogłoszenia zastępstwa. Niepewność ta zwiększa wyzwania stojące przed ukraińskim korpusem dyplomatycznym, który musi nawigować w złożonych relacjach z najważniejszym sojusznikiem.