Ministrowie rolnictwa UE uzgodnili częściowe stanowisko w sprawie reformy WPR po 2027 roku

Co uzgodnili ministrowie

Ministrowie rolnictwa państw UE osiągnęli pierwsze porozumienie w sprawie rozporządzenia określającego architekturę Wspólnej Polityki Rolnej (WPR) po 2027 roku. Rada, obradująca w Luksemburgu 26 października 2026 roku, przyjęła stanowisko jednogłośnie po długim popołudniu dyskusji. Tekst utrzymuje ogólne założenia propozycji Komisji Europejskiej, ale wprowadza zmiany dające państwom członkowskim więcej swobody w realizacji wspólnych celów. Porozumienie ma charakter częściowy, ponieważ nie obejmuje kwestii finansowych i horyzontalnych polityki. Zagadnienia te pozostają częścią szerszych negocjacji nad długoterminowym budżetem UE na lata 2028–2034, którego WPR jest elementem.

Jedna struktura, dwa dawne filary

Rada potwierdza plan Komisji, by połączyć dwa obecne filary WPR, czyli pomoc bezpośrednią i wsparcie rozwoju obszarów wiejskich, w jedną architekturę. W ramach tej struktury oba strumienie finansowania będą zasilane przez nowe krajowe i regionalne plany strategiczne. Propozycja gwarantuje nieco ponad 300 mld euro na wsparcie dochodów i środki kryzysowe, a państwa członkowskie mogą uzupełnić tę kwotę o dodatkowe zasoby. Ostateczna kwota dostępna dla rolników zależy jednak od ogólnego porozumienia w sprawie kolejnego wieloletniego budżetu. Państwa członkowskie domagają się również większej swobody krajowej, w tym tego, aby zalecenia Komisji dotyczące kształtowania wsparcia nie były wiążące.

Wsparcie dochodów i definicja aktywnego rolnika

Porozumienie przesuwa wsparcie dochodów w stronę aktywnych rolników poprzez nowy, degresywny system oparty na powierzchni gospodarstw. Państwa członkowskie będą mogły dodać mechanizm redystrybucyjny podobny do obecnego uzupełniającego redystrybucyjnego wsparcia dochodów do celów związanych ze zrównoważonym rozwojem. Wspólna definicja „aktywnego rolnika” staje się obowiązkowa dla państw członkowskich, które zachowują elastyczność w dostosowywaniu jej do warunków krajowych. Zasada ta ma zapewnić, że określone fundusze trafią tylko do osób faktycznie prowadzących działalność rolniczą, a nie do osób posiadających ziemię w celach inwestycyjnych. Zgodnie ze stanowiskiem, państwa członkowskie nie będą zobowiązane do ograniczania płatności bezpośrednich dla rolników pobierających emeryturę.

Odnowa pokoleniowa i zarządzanie ryzykiem

Tekst wzmacnia środki na rzecz odnowy pokoleniowej, czyniąc obowiązkowym wyższe wsparcie dla młodych rolników. Przewiduje również pomoc ułatwiającą młodym rolnikom rozpoczęcie działalności. Państwa członkowskie muszą określić strategię odnowy pokoleniowej oraz dedykowany pakiet startowy. W zakresie zarządzania ryzykiem kraje mogą wypłacać rolnikom odszkodowania kryzysowe w przypadku klęsk żywiołowych, ekstremalnych zjawisk pogodowych oraz chorób zwierząt i roślin.

Kolejne kroki

Stanowisko Rady posłuży jako podstawa do negocjacji z Parlamentem Europejskim nad ostateczną wersją rozporządzenia. Ostateczna kwota dla rolników zależy od porozumienia budżetowego na lata 2028–2034, które jest wciąż przedmiotem negocjacji. Nierozwiązane kwestie budżetowe obejmują wielkość samego budżetu oraz limit wsparcia dochodów opartego na powierzchni dla poszczególnych gospodarstw. Tekst trafi teraz do Parlamentu Europejskiego w celu przeprowadzenia negocjacji przed wprowadzeniem ostatecznego rozporządzenia.