Irlandzka prezydencja proponuje cięcia w budżecie UE na lata 2028–2034, wywołując sprzeciw państw oszczędnych i południa

Propozycja Irlandii

Irlandia, sprawująca rotacyjną prezydencję w Radzie UE, zaproponowała w sobotę cięcie o 8 procent wieloletniego budżetu wspólnoty na lata 2028–2034, jak podaje Reuters za agencją Agerpres. Komisja Europejska proponowała budżet w wysokości około 2 bilionów euro. Dane dotyczące skali redukcji różnią się w zależności od źródeł: Politico wskazuje na 159 mld euro, podczas gdy Europa Press i El Mundo informują o około 141 mld euro. Europa Press szacuje nową sumę na 1,62 bln euro wobec 1,76 bln euro proponowanych przez Komisję w stałych cenach z 2025 roku (1,98 bln w cenach bieżących). Propozycja jest dokumentem negocjacyjnym, który państwa członkowskie muszą jeszcze uzgodnić między sobą.

Gdzie uderzą cięcia

Największe redukcje dotyczą konkurencyjności, która traci 75 mld euro, oraz pomocy zagranicznej, która traci 38 mld euro. Wydatki administracyjne UE zostaną obcięte o 10 mld euro. Irlandia oszczędziła dopłaty rolnicze i fundusze rozwoju regionalnego, które stanowią połowę całkowitego budżetu i są uznawane za wrażliwe politycznie, co stanowi ustępstwo wobec grupy państw południa i wschodu znanej jako Przyjaciele Spójności. Plan rezygnuje również z rezerwy pozwalającej Komisji na mobilizację środków w nieprzewidzianych sytuacjach awaryjnych w ciągu siedmiu lat. El Mundo ocenia, że redukcje dotkną konkurencyjności, bezpieczeństwa, spójności, rolnictwa, granic oraz funduszy na politykę zagraniczną.

Państwa oszczędne chcą głębszych cięć

Niemcy i ich sojusznicy domagają się znacznie większych redukcji. W liście wysłanym do irlandzkiej prezydencji pod koniec ubiegłego miesiąca Friedrich Merz, Rob Jetten, Christian Stocker, Ulf Kristersson, Mette Frederiksen i Petteri Orpo stwierdzili, że propozycja Komisji wymaga redukcji o kilkaset miliardów euro, przy czym wszystkie rozdziały powinny przyczynić się do oszczędności. El Mundo ocenia, że nawet irlandzka propozycja prawdopodobnie ich nie zadowoli. Niemcy i ich sojusznicy krytykowali już cypryjską prezydencję za propozycję cięć na poziomie zaledwie 32 mld euro w czerwcowym dokumencie negocjacyjnym. Państwa południa sprzeciwiają się głębokim cięciom, a Pedro Sánchez i Giorgia Meloni wezwali do bardziej ambitnego budżetu. Rumunia znajduje się w grupie Przyjaciół Spójności sprzeciwiających się redukcjom.

Zasoby własne i kalendarz

Komisja zaproponowała w ubiegłym roku pięć nowych ogólnounijnych podatków, czyli zasobów własnych, które mają przynieść budżetowi 66 mld euro. Irlandzka prezydencja nie wprowadziła istotnych zmian do tego pakietu i utrzymała wszystkie pięć propozycji, sugerując korekty techniczne, takie jak stopniowe wprowadzanie składek ETS dla biedniejszych krajów. Zaproponowała również zwiększenie składek budżetowych z opłat od importu węgla, co akceptuje większość rządów. Jest to rozczarowanie dla Francji, która naciskała na Dublin, aby dodał proponowane przez Parlament Europejski podatki od gigantów cyfrowych, hazardu online i firm kryptowalutowych. Podatek korporacyjny znany jako CORE oraz opłata ETS od firm zanieczyszczających środowisko są kwestionowane przez rządy od ponad roku negocjacji. António Costa, przewodniczący Rady Europejskiej, zapowiedział, że zamierza ustalić pakiet potencjalnych podatków akceptowalny dla rządów podczas czwartkowej dyskusji liderów.

Kolejne kroki

Ambasadorzy 27 państw omówią propozycję na niedzielnym spotkaniu, które przygotuje również czwartkową dyskusję liderów. Bloomberg donosi, że przywódcy spotkają się w Brukseli w przyszłym tygodniu. Rządy dążą do osiągnięcia porozumienia budżetowego przed końcem roku, zanim wybory we Francji, Polsce i we Włoszech skomplikują negocjacje. Ostatni szczyt w roku, zaplanowany na 17 i 18 grudnia, ma być miejscem, w którym liderzy zamkną nowe wieloletnie ramy finansowe.