Trump znosi sankcje na rosyjski olej napędowy, senatorowie protestują w związku z ustawą o wsparciu Ukrainy

Co ogłosił Trump

Prezydent USA Donald Trump zniósł sankcje na eksport rosyjskiego oleju napędowego i ogłosił zawieszenie broni energetycznej między Rosją a Ukrainą, mające na celu ochronę infrastruktury energetycznej. W piątek 9 października przekazał, że Rosja natychmiast dostarczy ponad 300 tys. ton (około 2,25 mln baryłek) oleju napędowego na rynek amerykański i międzynarodowy. Sankcje miały pozbawić Moskwę dochodów finansujących wojnę przeciwko Ukrainie, a rząd zniósł je jedynie tymczasowo. Trump dodał później, że Rosja dostarczy kolejne 500 tys. ton w listopadzie oraz milion ton "natychmiast po tym". Agencja Reuters podaje, że nie jest pewne, czy te dodatkowe wolumeny znacząco wpłyną na rynek. Trump przypisuje część niedawnego wzrostu cen ukraińskim atakom na rosyjskie rafinerie, podczas gdy wojna z Iranem, która rozpoczęła się siedem miesięcy wcześniej, również wywiera presję na ceny.

Chronologia wydarzeń

Ogłoszenie Trumpa nastąpiło w piątek 9 października, a ponadpartyjna grupa senatorów zgłosiła sprzeciw w niedzielę 11 października. Poniższa oś czasu przedstawia główne daty sporu.

W niedzielę Trump ogłosił również, że Rosja i Ukraina zgodziły się zaprzestać ataków na swoją infrastrukturę energetyczną. W poniedziałek 12 października bronił porozumienia w mediach społecznościowych, twierdząc, że podjął właściwą decyzję dla narodu amerykańskiego. Tego dnia kontrakty terminowe na olej napędowy w USA spadły o 0,5%.

Skala dostaw

Amerykańska Agencja Informacji Energetycznej szacuje dzienne zużycie oleju napędowego w sektorze transportowym USA na około 2,94 mln baryłek, więc początkowe 300 tys. ton pokrywa mniej niż jeden dzień tego zapotrzebowania. Obiecane 500 tys. ton na listopad oraz milion ton "natychmiast po tym" łącznie stanowią, według doniesień, mniej niż cztery dni zapotrzebowania amerykańskiego transportu. Porównanie ogłoszonych wolumenów przedstawiono poniżej.

Zanim w 2024 roku rozpoczęły się ukraińskie ataki dronów na rafinerie, Rosja eksportowała około 100 tys. ton oleju napędowego dziennie. Źródła branżowe podały, że Rosja mogłaby pokryć początkowe 300 tys. ton, gdyby Ukraina zaprzestała ataków na jej rafinerie.

Przeszkody i wpływ na rynek

Pozostaje niejasne, które tankowce przewiozą paliwo, ponieważ wiele jednostek w tej flocie nadal objętych jest sankcjami. Zdolności rafineryjne Rosji również stoją pod znakiem zapytania po powtarzających się uderzeniach ukraińskich dronów. Moskwa zakazała eksportu oleju napędowego od lipca, aby pokryć popyt krajowy, i przedłużyła ten zakaz do 31 października dla krajów bez umów dwustronnych, kontynuując jednocześnie stały eksport do państw "przyjaznych", głównie w Azji Środkowej. Oczekuje się, że tylko niewielka część dochodów ze sprzedaży oleju napędowego trafi bezpośrednio do budżetu państwa. Wojna z Iranem również ogranicza podaż paliwa z krajów Zatoki Perskiej, utrzymując presję na rynek.

Kongres, Kijów i Bruksela

Grupa republikańskich i demokratycznych senatorów wezwała w niedzielę Trumpa do zmiany kursu i wycofania się z porozumienia, argumentując, że może ono naruszać ustawę z 2022 roku wspierającą Ukrainę w odpieraniu rosyjskiej inwazji. Senator Republikanów Jerry Moran napisał w mediach społecznościowych, że sankcje powinny być wzmacniane, a nie podważane, ostrzegając przed utratą siły przetargowej i nadszarpnięciem wiarygodności wśród sojuszników. Trump i Wołodymyr Zełenski wymienili się w weekend uwagami na temat ukraińskich ataków na rosyjskie rafinerie. Trump stwierdził, że Ukraina potrzebuje nowego prezydenta, podczas gdy Zełenski zobowiązał się do zwołania wyborów, jeśli Rosja zgodzi się na 60-dniowe zawieszenie broni. Rzeczniczka Komisji Europejskiej Paola Pino przekazała, że stanowisko UE pozostaje niezmienne, a wspólnota stopniowo kończy zależność od rosyjskich paliw kopalnych. António Costa napisał na platformie X, że UE zwiększy presję poprzez nowe sankcje, a państwa członkowskie zatwierdziły prawie 1600 nowych wpisów na listę sankcyjną wymierzoną w rosyjski kompleks wojskowo-przemysłowy, co stanowi największe rozszerzenie listy od początku pełnoskalowej inwazji.