Trump rezygnuje z 20% opłaty w Ormuzie, zmienia kurs na umowy inwestycyjne z Zatoką po wyśmianiu opłaty przez Iran

Ogłoszenie i szybki zwrot

W poniedziałek 13 lipca Donald Trump powiedział, że USA „przejmą kontrolę” nad Cieśniną Ormuz i nałożą „refundację” w wysokości 20% wartości ładunku na wszystkie statki przepływające przez tę drogę wodną. Krok ten nastąpił, gdy siły amerykańskie przeprowadziły trzecią z rzędu noc ataków na Iran i przygotowywały się do przywrócenia blokady morskiej irańskich portów. Opłatę przedstawiono jako zapłatę za amerykańską ochronę strategicznego punktu węzłowego.

Zostaniemy zapłaceni za jej ochronę. Znaczna suma; po prostu chcemy otrzymać zwrot za to wszystko, za narażanie naszych żołnierzy na niebezpieczeństwo.

We wtorek rano Trump opublikował na Truth Social, że rezygnuje z 20% opłaty. Zamiast tego, jak powiedział, „masywne, ale niezwykle korzystne” umowy handlowe i inwestycyjne z państwami Zatoki zastąpią opłatę.

Postanowiłem zastąpić 20% opłatę refundacyjną należną Stanom Zjednoczonym umowami handlowymi i inwestycyjnymi, które różne państwa Zatoki zawrą ze Stanami Zjednoczonymi.

Zwrot nastąpił na kilka godzin przed wyznaczonym przez niego terminem 22:00 na przejęcie kontroli nad cieśniną przez USA.

Iran wyśmiewa opłatę USA, konflikt eskaluje

Minister spraw zagranicznych Iranu Abbas Araghchi odrzucił amerykańską opłatę jako wygórowaną i oskarżył Waszyngton o hipokryzję. Zauważył, że USA spędziły miesiące na potępianiu prób Iranu zarabiania na kontroli nad przeprawą przez Ormuz.

Dwadzieścia procent to oczywiście za dużo. Bylibyśmy uczciwsi.

Nalegał również, że Iran pozostaje „strażnikiem cieśniny”. Słowna przepychanka rozgrywała się na tle rzeczywistego ognia: w nocy z 13 na 14 lipca irańskie rakiety trafiły w dwa tankowce pod banderą ZEA w cieśninie, poinformowało ministerstwo obrony ZEA. Sekretarz stanu USA Marco Rubio ostrzegł 25 czerwca, że irańskie opłaty spowodują „totalny chaos”.

Sprzeciw prawny i gospodarczy

Proponowana opłata naruszałaby Konwencję Narodów Zjednoczonych o prawie morza, która gwarantuje niezakłócony tranzyt przez międzynarodowe cieśniny. Herman Matthijs, profesor ekonomii i specjalista ds. USA, powiedział belgijskim mediom, że USA nie mają podstaw prawnych do opłaty w Ormuzie, w przeciwieństwie do sztucznego Kanału Panamskiego. „Żaden traktat nie przewiduje opłaty w Cieśninie Ormuz” – powiedział. Tymczasem ceny ropy nieznacznie wzrosły po początkowym ogłoszeniu. Matthijs ostrzegł, że USA, w dużej mierze samowystarczalne energetycznie, będą odizolowane, podczas gdy Europa i Azja, znacznie bardziej uzależnione od ropy z Zatoki, mogą doświadczyć „reakcji łańcuchowej”, jeśli opłaty lub blokady będą kontynuowane.

Chiny i Francja mogłyby na przykład jutro zdecydować się na nałożenie opłaty ze swoich baz wojskowych w Dżibuti i tym samym kontrolować dostęp do Morza Czerwonego.

Reakcje regionalne i europejskie

Emiracka gazeta Khaleej Times przedstawiła spór jako „konkurencyjne roszczenia” między USA a irańskimi Strażnikami Rewolucji, co odzwierciedla niepokój monarchii Zatoki Perskiej. Abu Zaby-based The National wezwał Europę do objęcia przywództwa dyplomatycznego w celu zgromadzenia krajów zależnych od wolnego tranzytu przez Ormuz, nie tylko bogatych, ale także tych potrzebujących nawozów, by uniknąć głodu. Jak dotąd Europa w dużej mierze wspierała francusko-brytyjską koalicję morską w celu ochrony żeglugi, ale teraz, gdy USA sygnalizują podejście transakcyjne, narasta presja na bardziej stanowczą rolę Europy.