Na uroczystości w dolinie Ahr Steinmeier wspomina ofiary powodzi z 2021 r. i ostrzega, że Niemcy wciąż nie są gotowe na następną

Uroczystość narodowa w Düsseldorfie i dolinie Ahr

Pięć lat po śmiertelnych powodziach, które przetoczyły się przez dolinę Ahr i okoliczne regiony, prezydent federalny Frank-Walter Steinmeier, premierzy dotkniętych landów, ocaleni i bliscy ofiar zebrali się w kilku miejscach pamięci. W Landtagu Nadrenii Północnej-Westfalii w Düsseldorfie Steinmeier wygłosił przemówienie podczas godziny żałobnej wraz z premierem Nadrenii Północnej-Westfalii Hendrikiem Wüstem (CDU) i przewodniczącym Landtagu André Kuperem (CDU), w obecności rodzin ofiar i ratowników. Prezydent federalny nazwał katastrofę jednoznacznym ostrzeżeniem. „Jesteśmy winni ludziom, którzy tamtej nocy stracili wszystko, poważną, konsekwentną wolę, abyśmy byli lepiej przygotowani na takie katastrofy i robili, co w naszej mocy, przeciwko postępującej zmianie klimatu” – powiedział Steinmeier. Następnie udał się do doliny Ahr, otwierając wystawę fotograficzną „We Ahr Strong. Pięć lat, nowa perspektywa” w Altenahr i składając wieniec pod kaplicą cmentarną w Ahrweiler.

Jesteśmy winni ludziom, którzy tamtej nocy stracili wszystko, poważną, konsekwentną wolę, abyśmy byli lepiej przygotowani na takie katastrofy i robili, co w naszej mocy, przeciwko postępującej zmianie klimatu.

Bilans ludzki i noc z 14 na 15 lipca 2021 r.

Ulewne deszcze 14 i 15 lipca 2021 r., z ponad 150 milimetrami w ciągu 24 godzin, wezbrały zwykle spokojną rzekę Ahr i jej dopływy. Wody powodziowe zamieniły wiejskie ulice w rwące rzeki, porywając samochody i fragmenty mostów, uwięziając ludzi w piwnicach i na strychach. Gdy powódź osiągnęła szczyt we wczesnych godzinach 15 lipca, zginęło prawie 200 osób: 136 w powiecie Ahrweiler w Nadrenii-Palatynacie i 49 w Nadrenii Północnej-Westfalii, według danych Steinmeiera. W domu opieki Lebenshilfe dla osób z niepełnosprawnościami intelektualnymi w Sinzig zmarło dwunastu mieszkańców, gdy woda zaskoczyła ich podczas snu. Jedna z ocalałych, Carola Körbel, opowiedziała o tej nocy premierowi Nadrenii-Palatynatu Gordonowi Schniederowi (CDU) podczas jego wizyty w odbudowanym ośrodku. „To była najgorsza noc, jaką przeżyłam w życiu” – powiedziała, wspominając najlepszą przyjaciółkę, która zginęła. Ręką pokazała poziom wody sięgający nad głowę.

To była najgorsza noc, jaką przeżyłam w życiu. Jedną z tych, które zginęły, była moja najlepsza przyjaciółka.

Ostrzeżenie przekazane za późno

Śledztwa i raporty po powodzi ujawniły, że europejskie i niemieckie służby meteorologiczne wydawały coraz pilniejsze ostrzeżenia w dniach poprzedzających katastrofę. Europejski System Ostrzegania przed Powodzią (EFAS) poinformował niemieckie władze 9 lipca o wysokim prawdopodobieństwie powodzi w zlewni Renu. 12 lipca Niemiecka Służba Pogodowa (DWD) prognozowała „silne ulewne deszcze” w nadchodzących dniach. Rankiem 14 lipca DWD ostrzegała przed „ekstremalną pogodą” i wzywała do ostrożności. Powiat Ahrweiler ogłosił jednak piąty stopień alarmowy dopiero o 22:00 14 lipca, nakazując ewakuację w promieniu 50 metrów od rzeki. W samym tym powiecie zginęło 136 osób. Starosta był podejrzany o nieumyślne spowodowanie śmierci i uszczerbek na zdrowiu przez zaniechanie, ale prokuratura ostatecznie umorzyła sprawę. W następstwie politycznym ówczesna minister środowiska Nadrenii-Palatynatu z partii Zielonych, Anne Spiegel, oraz minister spraw wewnętrznych z SPD, Roger Lewentz, podali się do dymisji.

Luki w ochronie i powolna budowa

W wywiadzie dla Der Tagesspiegel ekspert ds. ochrony przeciwpowodziowej Holger Schüttrumpf stwierdził, że systemy wczesnego ostrzegania znacznie się poprawiły po 2021 r. (cell broadcasting, coroczny Warntag, aplikacje takie jak Nina czy Katwarn), ale strukturalna ochrona przeciwpowodziowa pozostaje w tyle. Nadrenia Północna-Westfalia wydała pozwolenia i zakończyła daleko idące plany dotyczące zbiorników retencyjnych na rzekach Rur, Inde i Erft. Nadrenia-Palatynat ma plany budowy 18 zbiorników na Ahr. Jednak pięć lat później, jak zauważył Schüttrumpf, żaden z tych zbiorników nie jest w budowie w żadnym z landów. Ostrzegł, że gdyby dziś wystąpiło porównywalne ekstremalne opady, zalane obszary wyglądałyby podobnie jak w 2021 r. „Po prostu nie jesteśmy wystarczająco zaawansowani w zakresie strukturalnych środków ochrony przeciwpowodziowej” – powiedział, obwiniając powolne procesy zezwalające, które trwają wiele lat.

Po prostu nie jesteśmy wystarczająco zaawansowani w zakresie strukturalnych środków ochrony przeciwpowodziowej.

Wezwania do działań klimatycznych i uznanie solidarności

Steinmeier przedstawił powódź jako bezpośrednie ostrzeżenie przed kryzysem klimatycznym, stwierdzając, że Niemcy nie mogą stracić z oczu ochrony klimatu. „Ani w walce z przyczynami takich katastrof, ani w wysiłkach na rzecz zwiększenia odporności na upały, susze i ekstremalne zjawiska pogodowe nie jesteśmy jeszcze tam, gdzie powinniśmy być” – powiedział. Poświęcił też wiele czasu na pochwałę solidarności okazanej po katastrofie. Wolontariusze przyjeżdżali z miast w całych Niemczech (Wermelskirchen, Kolonia, Berlin i Zagłębie Ruhry), tysiące w niektóre weekendy, z łopatami, wiadrami i ciastami, „dzień po dniu, przez tygodnie i miesiące, długo po tym, jak kamery telewizyjne odjechały” – relacjonował Steinmeier. Na wystawie fotograficznej w Altenahr wysłuchał ocalałych, w tym 89-letniego Eberharda, któremu fala wyrwała żonę z ramion, oraz Laury, która miała wtedy 13 lat i wspominała grozę tamtej nocy. Steinmeier powiedział, że rocznica jest zarówno dniem bólu, jak i przypomnieniem „imponującego stopnia solidarności” doświadczonego w dolinie.

W godzinie potrzeby jesteśmy silnym, solidarnym krajem. Pomagamy sobie nawzajem. Jesteśmy razem.