Donald Trump publikuje mapę oznaczającą Cieśninę Ormuz jako terytorium USA, Iran odrzuca roszczenia

Deklaracja w mediach społecznościowych i roszczenia terytorialne

Donald Trump opublikował 18 sierpnia 2026 r. na platformie Truth Social mapę Cieśniny Ormuz, oznaczając ten szlak morski jako nowe terytorium USA. Wpis był kontynuacją serii wypowiedzi, w których Trump utrzymywał, że Stany Zjednoczone sprawują całkowitą kontrolę nad strategiczną drogą wodną oddzielającą Iran od Omanu. Trump stwierdził na Truth Social, że żadne negocjacje dyplomatyczne z Teheranem nie są prowadzone ani planowane, zapewniając, że blokada morska irańskich portów pozostaje w mocy, a miny morskie w cieśninie zostały usunięte lub zdetonowane.

Podoba mi się pomysł ogłoszenia tego terytorium. Możemy to zrobić. Mamy całkowitą kontrolę nad cieśniną.

Irański sprzeciw i impas dyplomatyczny

Irańscy urzędnicy zareagowali na te twierdzenia, odrzucając wszelkie sugestie amerykańskiej własności terytorialnej nad drogą wodną. Irański wiceminister spraw zagranicznych Kazem Gharibabadi oświadczył na platformie X, że cieśnina pozostaje terytorium Iranu, nazywając wpis Trumpa iluzją. Gharibabadi dodał, że drogi wodnej nie można przejąć za pomocą wpisów w mediach społecznościowych, lotniskowców, dekretów wykonawczych czy przemówień wyborczych.

Cieśnina Ormuz była irańska, jest irańska i pozostanie irańska.

Teheran podtrzymuje, że żegluga przez cieśninę pozostanie ograniczona, dopóki Stany Zjednoczone nie wypełnią warunków porozumienia ramowego z czerwca. Główny negocjator Iranu Mohammad Bagher Ghalibaf stwierdził, że otwarcie szlaku zależy od zniesienia przez Waszyngton blokady irańskich portów, usunięcia sankcji na ropę, uwolnienia zamrożonych aktywów finansowych oraz zakończenia operacji wojskowych. 60-dniowe okno negocjacyjne wyznaczone w czerwcu upłynęło bez porozumienia między stronami.

Zakłócenia w żegludze handlowej i spadek ruchu

Konflikt, który rozpoczął się pod koniec lutego 2026 r., ograniczył żeglugę handlową przez punkt krytyczny, przez który przed rozpoczęciem działań wojennych przechodziło około 20% światowego transportu ropy i skroplonego gazu ziemnego. Przed wojną przez cieśninę przepływało codziennie ponad 130 jednostek. Dane żeglugowe zebrane przez Kpler wykazały, że w weekend 15–16 sierpnia 2026 r. przez szlak przepłynęło zaledwie pięć statków towarowych, w porównaniu do 31 jednostek w poprzedni weekend. Wstępne dane morskie zarejestrowały 17 sierpnia 2026 r. sześć statków handlowych, przy dziesięciodniowej średniej kroczącej wynoszącej jedenaście jednostek.

Ograniczenia prawne w świetle prawa morskiego i międzynarodowego

Specjaliści prawa podkreślają, że proklamacje prezydenckie nie mogą ustanowić tytułu suwerennego w świetle krajowych ani międzynarodowych standardów prawnych. Jason Chuah, profesor prawa morskiego na City, University of London, zauważył, że procedury konstytucyjne Stanów Zjednoczonych regulują nabywanie terytoriów, podczas gdy prawo międzynarodowe i Karta Narodów Zjednoczonych zakazują jednostronnej aneksji. Chuah zaznaczył, że okupacja wojskowa zapewnia fizyczną kontrolę, ale nie nadaje własności prawnej, dodając, że cieśnina stanowi wody suwerenne podlegające prawom żeglugi międzynarodowej, a nie zbywalną własność. Simon Baughen, profesor prawa żeglugowego na Swansea University, zauważył, że nabycie drogi wodnej zgodnie z prawem międzynarodowym wymagałoby od Iranu formalnego zrzeczenia się wód terytorialnych, co ocenił jako bardzo mało prawdopodobne. Baughen dodał również, że jakikolwiek trójstronny układ dotyczący opłat między Stanami Zjednoczonymi, Iranem i Omanem byłby sprzeczny ze zwyczajowym prawem morskim oraz Konwencją Narodów Zjednoczonych o prawie morza z 1982 r.