Szwajcarska Rada Kantonów: pakiet umów z UE wymaga zgody kantonów

Wymóg większości kantonów zatwierdzony

Szwajcarska Rada Kantonów zakończyła w środę trzy dni debat, głosując za wymogiem podwójnej większości (głosów obywateli oraz kantonów) dla nadchodzącego pakietu umów Bilaterals III z Unią Europejską. Stosunkiem głosów 23 do 17 przy trzech wstrzymujących się, izba wyższa odrzuciła propozycję Rady Federalnej dotyczącą opcjonalnego referendum, które wymagałoby jedynie zwykłej większości głosów (50 procent plus jeden głos). Zamiast tego izba poparła referendum obowiązkowe typu sui generis bez natychmiastowej zmiany konstytucji, zatwierdzając jednocześnie oddzielny wniosek Komisji Instytucji Politycznych, aby zakotwiczyć wymóg podwójnej większości poprzez rewizję konstytucyjną.

Wymóg większości kantonów wprowadza wyższy próg dla przyjęcia porozumień. Obliczenia politologiczne wskazują, że propozycja ogólnokrajowa podlegająca głosowaniu kantonów wymaga zazwyczaj około 55 procent poparcia wyborców, aby zrównoważyć sprzeciw mniejszych kantonów wiejskich, które dysponują równą siłą głosu. Parlamentarzyści przypomnieli przypadki, w których podwójna większość miała zastosowanie do paktów zagranicznych, w szczególności do umowy o wolnym handlu z Europejską Wspólnotą Gospodarczą z 1972 roku oraz umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym z 1992 roku, którą wyborcy odrzucili. Federalny Urząd Sprawiedliwości ustalił, że konstytucja wymaga większości kantonów jedynie w przypadku przystąpienia do organizacji ponadnarodowych, jednak Rada Kantonów zdecydowała o zastosowaniu tego standardu do obecnego pakietu.

Wyższe wpłaty na spójność od 2030 roku

Oprócz mechanizmu referendalnego Rada Kantonów zatwierdziła przepisy i kredyty zobowiązaniowe zwiększające wkład finansowy Szwajcarii w zmniejszanie dysproporcji gospodarczych i społecznych w UE. Od 2030 roku szwajcarskie wpłaty na fundusz spójności wzrosną do około 350 mln franków szwajcarskich rocznie w porównaniu do około 130 mln franków w ramach obecnych dobrowolnych ustaleń. Izba zatwierdziła również finansowanie przejściowe w wysokości 130 mln franków rocznie do czasu wejścia w życie pełnego pakietu umów.

Zgodnie z zatwierdzonymi ramami środki nie będą trafiać bezpośrednio do budżetu ogólnego UE. Szwajcaria wynegocjuje siedmioletnie ramy z Brukselą, a Sekretariat Stanu ds. Gospodarczych przejmie wyłączną odpowiedzialność za wdrożenie, kierując finansowanie na konkretne projekty dwustronne, takie jak szkolenia zawodowe i zarządzanie migracją na granicach zewnętrznych UE. Minister spraw zagranicznych Ignazio Cassis stwierdził, że rozwój gospodarczy słabszych państw UE bezpośrednio przynosi korzyści Szwajcarii poprzez wzmocnienie stabilności regionalnej, zauważając, że członkowie Europejskiego Obszaru Gospodarczego płacą rocznie 440 mln franków, z czego 97 procent pochodzi z Norwegii. Radna z St. Gallen Esther Friedli sprzeciwiła się wiążącym transferom w imieniu Szwajcarskiej Partii Ludowej, argumentując, że podatnicy z państw niebędących członkami UE nie powinni finansować unijnej spójności.

Opłaty imigracyjne i ochrona pracy

Izba dodała do mandatu negocjacyjnego konkretne środki ochronne, w tym celową opłatę imigracyjną dla szwajcarskich pracodawców. Zgodnie z tym przepisem firmy będą płacić co najmniej 4000 franków rocznie za każdego pracownika zrekrutowanego za granicą, co dotyczy zarówno obywateli UE, jak i obywateli państw trzecich, w każdym przypadku, gdy Rada Federalna uruchomi klauzulę ochronną w celu ograniczenia imigracji.

W kwestii regulacji rynku pracy Rada Kantonów przyjęła stosunkiem głosów 26 do 19 kompromisowe rozwiązanie dotyczące ochrony płac. Przepis ustanawia zmodyfikowaną ochronę przed zwolnieniem dla określonych przedstawicieli pracowników, wdrażając kompromis wypracowany między krajowymi partnerami społecznymi po ustępstwach Szwajcarii w kwestii zasad płacowych podczas negocjacji z Brukselą. Kompletny pakiet propozycji trafia teraz do Rady Narodowej w celu dalszej debaty.